Enrico Ruggeri (Miłan, 5 de zugno, 1957) el ze un cantaudor, scritor, condutor tełevizivo e condutor radiofònego italian.
Biografia I scominsi (1972-1983)
Łe prime espariense muzegałe de Ruggeri łe risałe al 1972 cuando, studente cuindezene del Liceo Ginnasio Giovanni Berchet de Miłan durante i ani de ła contestasion studentesca, el taca sonar in càneva co i amighi e el fonda el suo primo grupo, iJosafat, che inte'l 1974, co l'ingreso de Silvio Capeccia, i se trasforma in Champagne Molotov (nome che ricorarà speso inte ła prima parte de ła cariera sołista del cantaudor).
Inte'l 1977 da ła fuzion dei Champagne Molotov co'l grupo Trifoglio, nase i Decibel, co i cuałi el inside inte'l 1978 el primo àlbun Punk, publegà par ła Spaghetti Records, che se mostra un insuceso (poche sentinere de copie vendeste). Dopo el sìngoło Indigestione disko e'l ritorno de Silvio Capeccia a łe tastiere el grupo se slontana da łe sonorità punk rivando al suceso co ła partesipasion al Festival de Sanremo 1980 co ła canson Contessa (mùzega de Fulvio Muzio, testo de Ruggeri). In primavera, ezaurìo el slanso del 45 ziri Contessa, ze stà ła volta dell'LP Vivo da re (40.000 copie vendeste, el pì grando suceso de'l grupo, publegà da novo inte'l 1986 co'l nome de Decibel) produzesto da Shel Shapiro, ła cuała title-track ła ciapa parte a'l Festivalbar de cheł'ano, indove ła se clasifega al 4º posto e suìto dopo i Decibel i parte co el conseguente tour promosionałe a łe sentinere de radio e TV łìbare che se divideva l'etere in chel pariodo. Ga venjesto po' łe tradisionałe manifestasion estive cofà el Cantagiro e Un disco per l'estate. La tournée estiva ga tèrmenà co na serada inte'l Stadio de San Siro, davanti a un pùblego de 50.000 spetadori.
Inte'l 1981 Enrico Ruggeri intraprende ła propia cariera sołista produzesto da cueło che deventarà el so produtor stòrego, Silvio Crippa, e inviando ła pluridesenałe cołaborasion co'l chitarista Luigi Schiavone. Ne scaturise l'àlbun Champagne Molotov par ła caza discogràfega SIF che no otien el suceso sperà anca a cauza de problemi łegałi co ła "Spaghetti Records" so'l presedente contrato e so i disaori co i so ex conponenti. In 'sto parìodo Ruggeri el łaora anca come autor de serti pop cofà Diana Est scrivendo par eła i testi de łe canson de i primi do singołi Tenax, del 1982 e Le Louvre de'l 1983 che ze stà un suceso inportante inte łe discoteche e inte łe vendite, deventando un ino dei zovani discotecari del 1983. Tra i altri autori pop co'l cuało Ruggeri łaora A trovemo Den Harrow, Jock Hattle e Albert One.
Studente in Giurisprudensa, inte'l fratenpo el insegna cofà suplente de italian e łatin a ła scoła media Tito Livio a Miłan.
Grasie a l'àlbun Polvere (1983) e ła single-track omònema Enrico otien un bon suceso, coronà dal segondo posto al Festivalbar de ła title-track, che partesipa anca a ła gara canora Azzurro. El brano Il mare d'inverno (scrivesto drìoman a na dełuzion sentimentałe e ispirà da ła sità marchezana de Marotta in provinsia de Pesaro-Urbino, indove el ga pasà co so mare e łe zie łe so vacanse da adołesente, tornandoghe anca drìoman), che'l insidarà solchè l'ano seguente, ze afidà a Loredana Bertè e ło inpone come autor de esełensa, verzendo i so orizonti artìsteghi verso el zènare cantautorałe, pur sensa renegar ła só pasion par el rock.
El consołidamento del suceso (1984-1989)
Inte'l 1984 Ruggeri torna al Festival de Sanremo co n'altro suceso, Nuovo swing, che segna ła svolta verso el stiłe dei chansonnier fransezi. Ghe va drìo l'àlbun Presente, che smisia nove canson e ezecusion dal vivo, tra cui na reintarpretasion de Vecchio frack de Domenico Modugno, che ze anca in gara inte'l Festivalbar 1984. Inte ła stesa edision sanremeze, Ruggeri produze el grupo emerzente dei Canton, scrivendo par łori Sonnambulismo, che se ga clasifegà a 4º posto tra i zovani de chel'ano e ła ze stà anca insidesta in ingleze.
Inte'l 1985, dopo un tour e un sìngoło co Mimmo Locasciulli intitołà "Confusi in un playback", Ruggeri conosr ns stazon de prołìfega ispirasion che ło vede publegar tre łaori inte'l ziro de dizdoto mezi, àlbun che sancise definitivamente l'ingreso inte'l novero dei cantaudori itałiani pì apresai. Inte l'isteso ano el partesipa otenjendo un otimo suceso al festivalbar 1985 co'l sìngoło Poco più di niente, che se clasifega segondo. Tutto scorre (), l'EP Difesa francese ed Enrico VIII, sto ùltemo el primo a far el so ingreso inte ła Top 20: in zonta al Festival de Sanremo 1986 otien el premio de ła critica par Rien ne va plus, canson in ritmo ternario co conpanjamento de fizarmònega. Al prinsìpio Ruggeri el gavarìa vołesto proponer al Festival de Sanremo ła canson Dalla vita in giù, contenjesta inte l'medemo àlbun, ma po'l testo ze stà retenjesto masa gajardo par el palco de Sanremo, e insénbre al so entourage el ga desidesto de prezentar Rien Ne va Plus.
Ruggeri deventa uno dei autori pì risercai da numaroze interpreti femenine, tra łe cuałe Fiorella Mannoia, Loredana Bertè, Anna Oxa e Fiordaliso. Enrico VIII otien el disco d'oro.
Si può dare di più (1987)
Inte'l 1987 Enrico Ruggeri el se riprezenta a Sanremo co Gianni Morandi e Umberto Tozzi (sodałìsio nasesto inte l'ànbito del projeto benefico de ła Nazionale italiana cantanti). Ła so canson Si può dare di più ła vinse ła manifestasion. A ghe va drìo na anbisioza tournée inte i teatri italiani co l'orchestra fiłarmònega de Ałesandria e 'l steso grupo de fiducia, de'l cuało restarà testimoniansa inte'l dopio live Vai Rrouge!, un live che in poco tenpo riva a vendite da disco de platino.
Sénpre in chel'ano el ze premio de ła critica a Sanremo Quello che le donne non dicono cantada da Fiorella Mannoia, ła cui mùzega ła ze de Luigi Schiavone, che savarà firmar tanti altri sucesi intrà i pì aclamà de Ruggeri.
Inte'l 1988 el reałiza l'àlbun La parola ai testimoni, utiłizando piataforme dizitałe e strumenti ełetròneghi, otenjendo un discreto riscontro. L'ano drìo A ze ła volta de Contatti, che prezenta tre inediti e ła coeva Il funambolo (scricesta insénbre a Riccardo Cocciante), orchestrai da ła fiłarmònega de Mosca, insénbre a cover de altri cantaudori italiani: Ivano Fossati, Lucio Dalla, Francesco Guccini, Sergio Endrigo, Lucio Battisti, Francesco De Gregori e i Alunni del Sole.
Ritorno al rock e i masimi sucesi (1990-1993)
(Co i òci ben verti A chiedemo un fià d'amor a ła parsona che voresimo far restar.)
Ruggeri zvolta da novo verso sonorità pì visine al rock e crese verso i łivełi de vendita pì alti de ła cariera, grasia anca ai sìngołi Ti avrò e Punk (prima di te). Drìoman a un tour in Unione Soviètega, poco prima de l'istà 1990, el pùblega l'àlbun "Il Falco e il Gabbiano" che se azudega el dopio disco de platino. El duałizmo antitètego tra i do vołatiłi, oltra a costituir un vero e propio logo, raprezentarà a ciare łétare ła duplise identidà artìstega, de ła cuała el deventarà fiero a despeto de serte critiche che venjarà movesto da chi no'l condividarà el so seguir do zènari cusì contrastanti tra de łori (el rock sanguinjo de ispirasion punk, e ła canson d'autor intimista de scòła franseze).
Segue, l'ano dopo, el so àlbun de mazor suceso, Peter Pan: 400.000 copie vendeste in pochi mezi e ben cuatro dischi de platino. El 23 de novenbre 1991 el sìngoło Peter Pan monta al segondo posto, suito daspò Black or White de Michael Jackson. El 18 de zenaro, dopo do mezi e mezo, el sìngoło łasa ła top ten. So l'onda del trionfo del disco l'ano drìo Enrico el ze protagonista de un fortunatisimo tour de pì de sento conserti. Senpre inte'l 1992 A vien publegà "Beneficio d'inventario"ed. FuoriThema, ła so prima biografia ofisiałe, scrivesta dai zornałisti Donal Cantonetti e Lucio Mazzi.
In sima al suceso, inte'l 1993, Ruggeri concuista par ła segonda volta el Festival de Sanremo co ła canson Mistero, da łù steso considarà masa de zènare par anbir a na vitoria scontà. A st'altro sevita l'àlbun La giostra della memoria, che ze tra i primi a sperimentar ła formuła de l'àlbun misto de vece canson, inedite, intarpretasion de canson scriveste par altri ed ezecusion live, tra cui serte de st'altre inedite. Inte l'steso ano el partesipa a l'Eurovision Song Contest co ła canson Sole d'Europa, clasifegandose alosi al 12º posto. El partesipa al 33º Zecchino d'Oro scrivendo el testo de ła canson "La canzone dei colori".
Pasajo al Rock progresivo (1994-2000)
(Ndemo incontro a l'aventura co łe vełe al vento, no'l ze renpianto né paura cueło che sento Ulisse - Enrico Ruggeri)
Inte'l 1994 vien fora l'àlbun Oggetti smarriti, che risente inte i testi e inte łe atmosfere de ła fin de l'union co so mujer Laura Ferrato (spozà inte'l nel 1986). L'àlbun segna na serta evołusion muzegałe.
Inte'l 1996 ła crizi inte i raporti co ła caza discogràfega CGD (pasada da calche ano soto el controło de ła statunitense Warner) detarmina l'insuceso de l'anbisiozo concept àlbun Fango e stelle. El steso àlbun ze stà prezentà al Festival de Sanremo 1996, a'l cuało Ruggeri ciapa parte in extremis sostituìndo Ornella Vanoni, e clasifegandose al cuindezèzemo posto co ła canson L'amore è un attimo (mùzeghe de Schiavone, testo de Ruggeri). Sénère inte'l 1996 el festeja el 6 de febraro i tre miłion de dischi vendesti inte ła so cariera. In istà el sona a l'Hammersmith de Łondra e a San Paolo del Brasile danansi a 50.000 spetadori. Propio a Sanremo, come cantante, conparise Andrea Mirò (al sècoło Roberta Mogliotti), za in gara a Sanremo inte łe edision 1987 e 1988, che sarà ła so futura conpagna de vita: A scumisia cusì un parcorso muzegałe cołaborando a ła scritura dei brani e dei aranzamenti de łe canson future de Enrico, fin a dirizer l'orchestra inte l'edision del 2002, cuando che'l prezentarà Primavera a Sarajevo.
Inte'l 1997, pasà a ła caza discogràfega PDU, el inside Domani è un altro giorno. L'àlbun el vardarà anca al marcà èstaro inaugurando ła serie de àlbun in łengua spanjoła, publegà a poca distansa. L'àlbun el deventa dopio disco de platino. In 'sta ocazion el titoło La gente con alma, el se refarà a ła canson La gente di cuore che inte ła varsion italiana ła ze cantada insenbre a Marco Masini. Inte'l 1999 A vien fora L'isola dei tesori, conponesto in prevałensa da brani scrivesti in pasà par altri interpreti e grupi, serti co ła partesipasion dei stesi artisti. Come bonus track fegura anca La chanson de Mimie, varsion franseza de La poesia, che ła ze stà scrivesta in ocazion de ła partesipasion so malgrado a Scherzi a parte, andove el jera stà "acuzà" de aver copià un brano franseze, de sana pianta, co tanto di intarvento acuzatorio del Gabibbo. Ruggeri, apresando el scherso, ga desidesto de insìdarla, uzando ła baze orizenałe.
Inte'l 2000 Ruggeri pasa a ła SONY-BMG. Vien foraL'uomo che vola, àlbun de stanpo progressive che raprezenta ła suma del stiłe intraprendesto dal cantaudor da Oggetti Smarriti. El brano Gimondi e il cannibale sarà doparà come sigla da ła Rai par l'83º Giro d'Italia.
I ani de ła de ła madurità (2001-2011)
El 2001 ze l'ano de łe reintarpretasion in stìłe acoustic del dopio live La vie en Rouge ndove che'l cantaudor torna parcorer ła so cariera dazendoghe na nova veste folk a łe so canson.