Prostytucja dziecięca – prostytucja z udziałem dziecka, forma seksualnego wykorzystywania dzieci. Termin zazwyczaj odnosi się do prostytucji osób niepełnoletnich, poniżej wieku zgody.
alt=The White Slave by Abastenia St. Leger Eberle (1878–1942)|mały |rzeźba Biała niewolnica Abastenii St. Leger Eberle, przedstawiająca nieletnią prostytutkę i jej stręczyciela Prostytucja dziecięca zwykle łączy się z procederem handlu dziećmi w celach seksualnych, w którym dziecko zostaje uwikłane lub porwane w celach seksualnych, lub prostytucji z powodu skrajnego ubóstwa. Poprzez prostytucję dziecko stara się zdobyć podstawowe dobra, takie jak żywność i schronienie. Prostytucja dziecięca łączy się też często z dziecięcą pornografią. Istnieje też zjawisko turystyki seksualnej do niektórych krajów, której celem jest korzystanie z dziecięcej prostytucji. Szacuje się, że na świecie może istnieć aż 10 milionów dzieci zaangażowanych w prostytucję. Problem jest najbardziej dotkliwy w Ameryce Południowej i Azji, ale prostytucja dzieci istnieje na całym świecie, zarówno w krajach rozwijających się, jak i rozwiniętych. Większość dzieci zajmujących się prostytucją to dziewczynki, choć notuje się wzrost liczby młodych chłopców.
W większości krajów korzystanie lub organizowanie dziecięcej prostytucji jest karane jako seksualne wykorzystywanie dzieci. Niekiedy również sama prostytucja nieletnich jest karalna. Prostytucja dzieci jest zakazana na mocy prawa międzynarodowego. W celu walki z nią stworzono liczne instytucje i programy.
Definicja Zaproponowano kilka definicji prostytucji dziecięcej. Organizacja Narodów Zjednoczonych definiuje ją jako "angażowanie lub oferowanie usług dziecku w celu wykonywania czynności seksualnych za pieniądze lub inne wynagrodzenie z tą lub jakąkolwiek inną osobą. Konwencja o prawach dziecka (w art. 2 Protokołu Fakultatywnego do Konwencji o prawach dziecka w sprawie handlu dziećmi, dziecięcej prostytucji i dziecięcej pornografii) definiuje ją jako "wykorzystywanie dzieci do czynności seksualnych za wynagrodzeniem lub jakąkolwiek rekompensatą w innej formie". Obydwa akty podkreślają, że dziecko jest ofiarą wykorzystywania, nawet jeśli udzieliło pozornej zgody. Konwencja o eliminacji najgorszych form pracy dzieci z 1999 r. (Konwencja nr 182) Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) wymienia jako jedną z form pracy dzieci prostytucję.
Według Międzynarodowego Organizacji Pracy prostytucja dzieci i pornografia dziecięca to dwie podstawowe formy seksualnego wykorzystywania dzieci, które często się nakładają. Ten pierwszy termin jest czasem używany do opisania szerszej koncepcji ekonomicznego wykorzystywania seksualnego dzieci (CSEC, commercial sexual exploitation of children). CSEC nie obejmuje innych możliwych do zidentyfikowania zjawisk jak małżeństwa dzieci, pracę dzieci w gospodarstwie domowym oraz handel dziećmi w celach seksualnych.
To, jak te terminy są stosowane w praktyce jest przedmiotem sporu. Organizacje walczące ze zjawiskiem wskazują, że terminy "dziecięca prostytucja" i "dziecięca prostytutka" są problematyczne, ponieważ na ogół nie oczekuje się, że dzieci będą w stanie podejmować świadome decyzje dotyczące prostytucji. Alternatywnie używają terminów "prostytuowane dzieci" i "komercyjne wykorzystywanie seksualne dzieci". Inne grupy używają terminu dziecięcy pracownicy seksualni, aby sugerować, że dzieci nie zawsze są "ofiarami biernymi".
Przyczyny i typy Dzieci mogą zostać skłonione do prostytucji przez sytuację społeczną lub przez osoby dorosłe. Przyczyny są skomplikowane i mogą się nakładać i wzmacniać, np. prostytucja dziecięca często jest wynikiem wcześniejszego wykorzystywania seksualnego, najczęściej w domu. Wiele osób uważa, że w Azji Południowo-Wschodniej większość prostytuujących się dzieci pada ofiarą turystów z krajów Zachodu, jednak socjolog Louise Brown wskazuje, że choć przyczynili się oni do powiększenia tego rynku, to większość klientów stanowią lokalni mieszkańcy. Prostytucja dzieci zwykle ma miejsce w takich miejscach jak domy publiczne, bary, kluby, domy mieszkalne lub określone ulice i obszary (zwykle w zapuszczonych okolicach). Według jednego z badań tylko 10% prostytuujących się dzieci ma sutenera, natomiast ponad 45% dzieci zostaje wprowadzone w proceder przez znajomych. Maureen Jaffe i Sonia Rosen z International Child Labor Study Office piszą, że przyczyny prostytucji są bardzo różne:."Niektóre ofiary uciekają z domu lub instytucji państwowych, inne są sprzedawane przez rodziców lub zmuszane czy uwikłane w prostytucję, a inne są dziećmi ulicy. Dla niektórych prostytuowanie jest okazyjne lub sporadyczne, dla innych to stała działalność pozwalająca na utrzymanie. Chociaż w zazwyczaj myśli się, że ofiarami są dziewczynki, udział chłopców w prostytucji dziecięcej stale rośnie. Najcięższe przypadki to dzieci zmuszane do prostytucji, a następnie więzione. Narażone są one na dodatkowe ryzyko tortur oraz śmierci.
Handel dziećmi
Handel ludźmi jest definiowany przez Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości (UNODC) jako "rekrutowanie, przewóz, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osób za pomocą takich środków jak groźba, użycie sił lub innych form przymusu, uprowadzenia, oszustwa bądź podstępu w celu wyzysku. Według Biura przybliżona liczba ofiar na całym świecie wynosi około 2,5 mln. UNICEF informuje, że od 1982 r. około 30 mln dzieci było ofiarami handlu ludźmi. Handel ludźmi w przypadku niewolnictwa seksualnego stanowi 79% przypadków, przy czym większość ofiar to kobiety, z czego około 20% to dzieci. Kobiety często są również sprawcami.
W 2007 roku ONZ założyła Globalną Inicjatywę Narodów Zjednoczonych w Zwalczaniu Handlu Ludźmi (ang. UN.GIFT). Ze współpracą z UNICEF, Organizacją Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie i Funduszem Narodów Zjednoczonych na Rzecz Kobiet, ONZ przyjęła darowiznę od Zjednoczonych Emiratów Arabskich, co pozwoliło utworzyć UN.GIFT. UN.GIFT ma na celu walkę z handlem ludźmi poprzez wzajemne wsparcie ze strony zainteresowanych (w tym rządów, przedsiębiorstw i innych dużych globalnych podmiotów). Ich pierwszą inicjatywą jest szerzenie informacji o tym, że handel ludźmi jest niemoralny i staje się poważnym problemem, który wymaga globalnej współpracy w celu zaprzestania jego kontynuacji. UN.GIFT dąży do zmniejszenia prześladowań i stworzenia bezpiecznego środowiska dla potencjalnych ofiar.
W niektórych przypadkach, ofiary handlu seksualnego są porywane siłą bądź podstępem. W innych przypadkach, rodziny (np. z powodu ubóstwa) same pozwalają a nawet zmuszają dzieci do tego procederu. W przypadkach, w których dzieci są wywiezione z kraju, handlarze wykorzystują fakt, że dzieci często nie są w stanie zrozumieć języka i nie są świadome swoich praw.
Badania wskazują, że handlarze preferują dziewczynki w wieku 12 lat i młodsze, ponieważ takie dzieci łatwiej przymusić do przyjęcia roli i dlatego, że uważa się je za dziewice, co jest wartościowe dla konsumentów. Następnie charakteryzuje się dziewczynki, by wyglądały na starsze i fałszuje się ich dokumenty, co stanowi zabezpieczenie przed karami kryminalnymi. Ofiary mają często podobne pochodzenie społeczne, często pochodzące ze społeczności o wysokiej przestępczości i bez dostępu do edukacji.
Psychoterapeuta Mary De Chesnay określa pięć etapów procesu handlu ludźmi: podatność na zostanie ofiarą, rekrutacja, transport, wyzysk i wyzwolenie. Rzadko jednak dochodzi do ostatniego etapu. Liczba zabójstw i przypadkowych zgonów jest wysoka, podobnie jak samobójstw, a bardzo niewiele ofiar handlu ludźmi zostaje uratowanych lub ucieka.
Handel dziećmi do celów seksualnych jest opłacalne dla przestępczości ze względu na stosunkowo niskie ryzyko, wysoki popyt i dużą zyskowność. Obecnie większość placówek zawiązuje kontakt online i działa pod przykrywką różnych punktów usługowych (usług towarzyskich, punktów masażu, spa), co utrudnia ich wykrycieHuman trafficking I Polaris I Combating Human Trafficking and Modern-day Slavery. Retrieved 2015-08-18.
Seks za opiekę Inną podstawową formą prostytucji dzieci jest "seks za opiekę" (ang. survival sex). Wg Departamentu Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych z seksem za opiekę mamy do czynienia wtedy, gdy dziecko angażuje się w czynności seksualne w celu uzyskania pieniędzy, żywności, schronienia, odzieży lub innych przedmiotów potrzebnych do przetrwania. W takich sytuacjach transakcja zazwyczaj obejmuje tylko dziecko i klienta; dzieci zaangażowane w seks przetrwania zwykle nie są kontrolowane przez sutenerów, ani innych pośredników. Badanie zlecone przez UNICEF oraz organizację Save the Children i kierowane przez socjolog Annjanette Rosga przeprowadziło badania nad prostytucją dzieci w powojennej Bośni i Hercegowinie. Rosga poinformowała, że skrajne ubóstwo było silnym czynnikiem wpływającym na skalę zjawiska. Stąd, walka z przestępstwami seksualnymi, bez zwalczania ubóstwa jest zwalczaniem symptomu, a nie przyczyny. Z tą opinią nie zgodzili się Jaffe i Rosen twierdząc, że sama bieda często nie zmusza dzieci do prostytucji, ponieważ nie występuje ona w wielu ubogich społeczeństwach. Na wystąpienie zjawiska wpływ mają czynniki zewnętrzne, takie jak zła sytuacja rodzinna i przemoc w rodzinie.
Prostytucja dzieci w formie seksu za opiekę występuje zarówno w krajach rozwijających się, jak i rozwiniętych. W Azji nieletnie dziewczęta czasami pracują w domach publicznych, aby wspierać swoje rodziny. Na Sri Lance rodzice częściej pozwalają na prostytuowanie się synów niż córek, ponieważ społeczeństwo kładzie większy nacisk na czystość seksualną wśród kobiet niż mężczyzn. Jaffe i Rosen piszą, że prostytucja dzieci w Ameryce Północnej często wynika ze "względów ekonomicznych, przemocy domowej i nadużyć, rozpadu rodziny i narkomanii".
Konsekwencje zdrowotne Prostytuowane dzieci są często zmuszane do pracy w niebezpiecznym środowisku, bez odpowiedniej higieny. Grozi się im przemocą, a czasami są gwałcone i bite; cierpią z powodu nadużyć i złego stanu zdrowia. Na przykład, Derrick Jensen donosi, że ofiary handlu ludźmi płci żeńskiej z Nepalu są "łamane" przez proces gwałtu i bicia, a następnie wynajmowane do trzydziestu pięciu razy dziennie za cenę 1 do 2 dolarów za klienta". Inny przykład dotyczył głównie nepalskich chłopców, których zwabiono do Indii i sprzedano domom publicznym w Mumbaju, Hajdarabadzie, New Delhi, Lucknow i Gorakhpur. Jedna z ofiar opuściła Nepal w wieku 14 lat i została sprzedana w niewolę, zamknięta, pobita, głodzona i przymusowo obrzezana. Poinformowała, że była przetrzymywana w burdelu z 40-50 innymi chłopcami, z których wielu zostało wykastrowanych, zanim uciekli i wrócili do Nepalu.
Kryminolog Ronald Flowers pisze, że prostytucja dzieci i pornografia dziecięca są ze sobą ściśle powiązane; do pornografii zaangażowana jest co trzecia prostytuująca się osoba, często poprzez filmy lub literaturę. Uciekający nastolatkowie, jak twierdzi, są często wykorzystywani w filmach i zdjęciach pornograficznych. Oprócz pornografii, Flowers pisze: "Dzieci uwikłane w ten podwójny świat seksualnego wykorzystywania są często ofiarami napaści seksualnych, perwersji seksualnych, chorób przenoszonych drogą płciową i nieuchronnych wspomnień o seksualnych nadużyciach i zniszczonych ciałach".
Według Humanium, organizacji pozarządowej, która walczy z prostytucją dzieci, praktykowanie prostytucji powoduje obrażenia takie jak "rozdzieranie pochwy, fizyczne obrażenia pozostałe po torturach, ból, infekcje lub niechciane ciąże". Ponieważ klienci rzadko podejmują środki zapobiegające rozprzestrzenianiu się HIV, prostytuujące się dzieci są narażone na wysokie ryzyko zachorowania na tę chorobę, a większość z klientów w niektórych lokalizacjach je zleca?. Inne choroby przenoszone drogą płciową również stanowią zagrożenie, takie jak kiła i opryszczka. Wśród prostytuujących się dzieci stwierdzono również wiele przypadków gruźlicy.