Spider-Man Uniwersum (oryg. ) – animowany komputerowo fantastycznonaukowy film akcji o superbohaterze na podstawie serii komiksów o postaci o tym samym imieniu wydawnictwa Marvel Comics. Za reżyserię odpowiadali Bob Persichetti, Peter Ramsey i Rodney Rothman, a scenariusz został napisany przez Rothmana wspólnie z Philem Lordem. W oryginalnej wersji językowej głosów postaciom użyczyli: Shameik Moore, Jake Johnson, Hailee Steinfeld, Mahershala Ali, Brian Tyree Henry, Lily Tomlin, Lauren Vélez, John Mulaney, Kimiko Glenn, Nicolas Cage i Liev Schreiber.
Film opowiada historię Milesa Moralesa, następcy Petera Parkera jako Spider-Mana.
Światowa premiera miała miejsce 1 grudnia 2018 roku w Los Angeles, natomiast w Polsce film zadebiutował 25 grudnia tego samego roku. Film, przy budżecie 90 milionów dolarów, zarobił ponad 375 milionów. Otrzymał on pozytywne oceny od krytyków i wiele nagród, w tym między innymi Nagrodę Akademii Filmowej za najlepszy film animowany. Jego kontynuacja, Spider-Man: Poprzez multiwersum, pojawiła się w 2023 roku, a jej druga część, Spider-Man: Beyond the Spider-Verse, została zapowiedziana na 2027. W planach również jest spin-off.
Streszczenie fabuły Nowojorski nastolatek, Miles Morales, stara się sprostać oczekiwaniom swojego ojca, policjanta Jeffersona Davisa, który uważa Spider-Mana za zagrożenie. Miles przyzwyczaja się do szkoły z internatem i odwiedza wuja Aarona Davisa, który zabiera go na opuszczoną stację metra, aby malować graffiti. Miles zostaje ugryziony przez radioaktywnego pająka i zyskuje podobne do pająka zdolności, zbliżone do tych, które posiada Spider-Man.
Wracając na stację, Miles dostrzega urządzenie zbudowane przez Kingpina, który ma nadzieję uzyskać dostęp do równoległych wszechświatów i przywrócić zmarłą żonę i syna. Miles dostrzega, jak Spider-Man próbuje je wyłączyć, walcząc z ludźmi Kingpina, Zielonym Goblinem i Prowlerem. Spider-Man ratuje Milesa, ale Zielony Goblin wpycha Spider-Mana w urządzenie, co powoduje eksplozję, która zabija Zielonego Goblina i poważnie rani Spider-Mana. Spider-Man daje Milesowi dysk USB, aby wyłączył akcelerator, ostrzegając, że maszyna może zniszczyć miasto, jeśli zostanie ponownie aktywowana. Widząc, jak Kingpin zabija Spider-Mana, Miles ucieka przed Prowlerem.
Kiedy miasto jest pogrążone w żałobie po śmierci Spider-Mana, Miles postanawia uhonorować jego pamięć i zostać nowym superbohaterem. W trakcie testowania swoich zdolności, uszkadza dysk USB. Przy grobie Spider-Mana natrafia na Petera B. Parkera, który jest starszą i zaniedbaną wersją Spider-Mana, który okazuje się pochodzić z innego wymiaru. Po spotkaniu z nim, Miles odkrywa, że posiada zdolność do emitowania bioelektrycznego „jadu”. Parker zgadza się przeszkolić Milesa, w zamian za pomoc w wykradzeniu danych potrzebnych do odtworzenia dysku. Kiedy znajdują się w ośrodku badawczym Kingpina, Miles zauważa, że może stać się niewidzialny. Natrafiają na Olivię Octavius, która stwierdza, że Parker umrze z powodu rozpadu komórkowego, jeżeli nie powróci do swojego wymiaru.
Podczas ucieczki z laboratorium kiedy są ścigani przez Octavius przez las, zostają uratowani przez Gwen Stacy, Spider-Woman z innego wymiaru. Odnajdują ciotkę nieżyjącego Petera, May Parker, która chroni innych superbohaterów z innych wymiarów: Spider-Mana Noir, Peni Parker i Spider-Kwika, którzy również zaczynają zanikać. Miles oferuje, że wyłączy urządzenie Kingpina, aby pozostali mogli wrócić do swoich wymiarów. Jednak wszyscy stwierdzają, że brakuje mu doświadczenia. Załamany Miles postanawia ukryć się w domu Aarona, gdzie odkrywa, że jego wujek to Prowler. Miles wraca do domu May. Okazuje się, że Peni udało się utworzyć nowy dysk. Kingpin, Prowler, Octavius, Scorpion i Tombstone wyruszają za Milesem, który po schwytaniu przez Aarona i zdejmuje maskę. Aaron odmawia zabicia Milesa i zostaje śmiertelnie postrzelony przez Kingpina. Miles ucieka z Aaronem, który każe mu iść dalej, zanim umrze z powodu odniesionych obrażeń. Jefferson przybywa na miejsce zdarzenia, a Miles ucieka, co sprawia, że jego ojciec sądzi, że to Spider-Man zabił Aarona.
Superbohaterowie spotykają się w akademiku Milesa, gdzie opracowują strategię. Parker obezwładnia Milesa, aby zapewnić mu bezpieczeństwo i decyduje się poświęcić dezaktywując maszynę, po tym jak pozostali wrócą do domów. Jefferson pojawia się pod drzwiami syna. Zakładając, że Miles nie chce z nim rozmawiać, przeprasza syna za swoje błędy. Dzięki swoim mocom, Milesowi udaje się uwolnić i udaje się do May, gdzie ulepsza swój kostium. Dołącza do reszty superbohaterów, pokonuje strażników Kingpina i używa dysku USB, aby odesłać swoich towarzyszy do ich wymiarów. Kingpin walczy ze Spider-Manem, co przykuwa uwagę Jeffersona, który uświadamia sobie, że nie jest on wrogiem i zaczyna mu kibicować. Miles paraliżuje Kingpina bioelektrycznym jadem, rzuca nim, aby wyłączyć urządzenie, niszcząc je.
Kingpin i jego ludzie zostają aresztowani, a Jefferson uznaje Spider-Mana za bohatera. Miles postanawia wziąć na siebie obowiązki związane z nowym życiem. W swoich własnych wymiarach pozostali superbohaterowie wracają do swojego życia. Parker planuje naprawić swój związek z Mary Jane, a Gwen odnajduje sposób, aby kontaktować się z Milesem pomiędzy wymiarami.
W innym wymiarze Miguel O’Hara przybywa do Nowego Jorku z 1967 roku i sprzecza się ze Spider-Manem z tego uniwersum.
Obsada Polski dubbing• Mateusz Narloch jako Miles Morales / Spider-Man• Przemysław Stippa jako Peter B. Parker / Spider-Man• Magdalena Herman-Urbańska jako Gwen Stacy / Spider-Gwen• Paweł Ciołkosz jako Aaron Davis / Prowler• Jakub Wieczorek jako Jefferson Davis• Joanna Węgrzynowska-Cybińska jako May Parker• Katarzyna Łaska jako Rio Morales• Mateusz Weber jako Peter Porker / Spider-Kwik• Joanna Pach jako Peni Parker / SP//dr• Przemysław Glapiński jako Peter Parker / Spider-Man Noir• Zbigniew Konopka jako Wilson Fisk / Kingpin Shameik Moore jako Miles Morales / Spider-Man, nastolatek z Brooklynu, który zyskuje pajęcze zdolności w wyniku ugryzienia przez genetycznie zmodyfikowanego pająka. Jake Johnson jako Peter B. Parker / Spider-Man, mentor Milesa Moralesa, który jest Spider-Manem z innego uniwersum. Hailee Steinfeld jako Gwen Stacy / Spider-Gwen, superbohaterka posiadająca pajęcze zdolności. Mahershala Ali jako Aaron Davis / Prowler, wujek Milesa Moralesa i przestępca pracujący dla Fiska. Brian Tyree Henry jako Jefferson Davis, ojciec Milesa Moralesa, policjant. Lily Tomlin jako May Parker, ciocia Petera Parkera, która w świecie w świecie Petera B. Parkera nie żyje, a w świecie Moralesa daje schronienie osobom z pajęczymi zdolnościami. Lauren Vélez jako Rio Morales, matka Milesa Moralesa, pielęgniarka. John Mulaney jako Peter Porker / Spider-Kwik, zwierzęca wersja Spider-Mana, która pochodzi z antropomorficznego świata. Jest on pająkiem ugryzionym przez radioaktywną świnię. Kimiko Glenn jako Peni Parker / SP//dr, nastolatka amerykańsko-japońskiego pochodzenia ze świata anime obsługująca biomechanicznego robota i posiadająca telepatyczną więź z radioaktywnym pająkiem. Nicolas Cage jako Peter Parker / Spider-Man Noir, wersja Spider-Mana z czarno-białego uniwersum lat trzydziestych XX wieku. Liev Schreiber jako Wilson Fisk / Kingpin, groźny przestępca i właściciel Alchemaxu.
W wersji oryginalnej głosów użyczyli również: Zoë Kravitz jako Mary Jane Watson, żona Parkera w uniwersum Moralesa, a była żona w świecie B. Parkera; Kathryn Hahn jako Olivia „Liv” Octavius / Doctor Octopus, główny naukowiec i prezes Alchemaxu; Chris Pine jako Peter Parker / Spider-Man, wersja Parkera z uniwersum Moralesa; Lake Bell jako Vanessa Fisk, żona Wilsona Fiska oraz Jorma Taccone jako Norman Osborn / Green Goblin, Marvin Jones III jako Tombstone i Joaquín Cosío jako Scorpion, przestępcy pracujący dla Kingpina.
W roli cameo pojawił się pośmiertnie Stan Lee, twórca komiksów Marvel Comics jako sprzedawca o imieniu Stan, który sprzedał Moralesowi kostium Spider-Mana.
Produkcja Rozwój projektu
W listopadzie 2014 roku pojawiły się pierwsze informacje na temat animowanego filmu przygotowywanego przez duet scenarzystów Phila Lorda i Christophera Millera. W kwietniu 2015 roku, podczas CinemaCon, Tom Rothman, szef Sony, poinformował, że animowany film będzie miał premierę 20 lipca 2018 roku, a jego producentami będą Lord i Miller oraz Avi Arad, Matt Tolmach i Amy Pascal. Poinformowano również, że film jest niezależny od powstałych filmów aktorskich o Spider-Manie.
W grudniu tego samego roku studio przeniosło datę amerykańskiej premiery na 21 grudnia 2018. W lipcu 2016 roku ujawniono, że scenariusz stworzony przez Lorda jest gotowy, a na stanowisku reżysera został zatrudniony Bob Persichetti. W tym samym czasie pojawiły się pierwsze informacje, że film ma opowiadać o Milesie Moralesie, co studio potwierdziło w styczniu 2017 roku. Poinformowano wtedy również, że współreżyserem filmu został Peter Ramsey. Miesiąc później poinformowano, że przy scenariuszu pracował również Alex Hirsch, a Tolmach został zastąpiony przez Christinę Steinberg na stanowisku jednego z producentów. W kwietniu 2017 roku studio przesunęło datę premiery o tydzień wcześniej, na 14 grudnia 2018. W grudniu 2017 roku ujawniono, że film będzie nosił tytuł Spider-Man: Into the Spider-Verse i pojawi się w nim kilka inkarnacji postaci Spider-Mana. W tym samym miesiącu ujawniono również, że Rodney Rothman jest trzecim współreżyserem filmu.
Casting mały|upright=1.4|Obsada i twórcy podczas panelu na San Diego Comic-Conie w 2018 roku W kwietniu 2017 roku w roli Milesa Moralesa został obsadzony Shameik Moore oraz Liev Schreiber w roli złoczyńcy. W następnym miesiącu do obsady dołączyli Mahershala Ali jako Aaron Davis i Brian Tyree Henry jako Jefferson Davis. W grudniu tego samego roku Lord i Miller ujawnili, że w filmie pojawi się dorosły Peter Parker / Spider-Man jako mentor Moralesa, w tej roli został obsadzony Jake Johnson w kwietniu 2018 roku. Wtedy też poinformowano, że w filmie pojawią się postaci Zielonego Goblina, Kingpina i Prowlera. W lipcu 2018 roku poinformowano, że Schreiber zagra Kingpina oraz do obsady dołączyli Hailee Steinfeld jako Spider-Gwen, Luna Lauren Velez Rio Morales i Lily Tomlin jako May Parker.
Muzyka W lipcu 2018 roku poinformowano, że Daniel Pemberton skomponuje muzykę do filmu. Ścieżka dźwiękowa Spider-Man: Into the Spider-Verse (Original Score) z muzyką Pembertona został wydany 17 grudnia 2018 roku przez Sony Classical Records. Album koncepcyjny Spider-Man: Into the Spider-Verse (Soundtrack From & Inspired by the Motion Picture) wydano 14 grudnia tego samego roku przez Republic Records. Natomiast 20 grudnia tego samego roku został wydany świąteczny album A Very Spidey Christmas.
Wydanie Światowa premiera miała miejsce 1 grudnia 2018 roku w Los Angeles. W wydarzeniu uczestniczyła obsada i twórcy filmu, oraz zaproszeni goście. Premierze tej towarzyszył czerwony dywan oraz szereg konferencji prasowych.
Dla szerszej publiczności w Stanach Zjednoczonych film zadebiutował 14 grudnia 2018 roku, natomiast w Polsce premiera odbyła się 25 grudnia tego samego roku.
Początkowo amerykańska premiera była zapowiedziana na 20 lipca 2018 roku, a później na 21 grudnia tego samego roku.
Film został wydany w wersji cyfrowej 26 lutego 2019 roku, a 19 marca na DVD i Blu-ray w Stanach Zjednoczonych. Natomiast w Polsce zostanie on wydany 10 maja tego samego roku. Wśród dodatków znajduje się film krótkometrażowy Caught in a Ham oraz 30 minut dłuższą wersję filmu Alt-Universe Cut zawierającą między innymi występy cameo Toma Cruise’a i Jamesa Camerona.
Odbiór Box office Spider-Man Uniwersum, przy budżecie 90 milionów dolarów, zarobił ponad 375 milionów, z czego ponad 190 milionów w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.