Tomasz Antoni Żak

Tomasz Antoni Żak (ur. 1955) – reżyser, scenarzysta, aktor, poeta i publicysta, dziennikarz, społecznik oraz twórca „Teatru Nie Teraz”.

Życiorys Urodzony w rodzinie przesiedleńców z Wołynia. W 1980 zakłada w Tarnowie grupę teatralną „Teatr Nie Teraz” która w następnym roku przekształca się w regularny teatr.

W stanie wojennym działalność TNT oraz sam T. Żak byli szykanowani i nie mieli możliwości działania artystycznego. Podejmuje współpracę i wystawia spektakle w Oratorium OO. Filipinów w Tarnowie. Działalność plenerowa była jedynym możliwym miejscem aktywności.

Teatr Nie Teraz współpracował z Instytutem Grotowskiego we Wrocławiu, Ośrodkiem Praktyk Teatralnych Gardzienice, Workcenter of Jerzy Grotowski and Thomas Richards we Włoszech, Teatrem 8 Dnia z Poznania, Teatrem 77 z Łodzi. Członkowie TNT brali udział w sesji The International School of Teatre Anthropology (Krzyżowa i Wrocław) pod przewodnictwem Eugenio Barby i zespołu Odin Teater.

Jest twórcą autorskich warsztatów teatralnych „Teatr dla Tradycji”. Autor i organizator projektów artystycznych, krajowych i międzynarodowych, takich jak: Spotkania Teatrów Innych (1990, 1991), interdyscyplinarny festiwal artystyczny w Tarnowie z udziałem artystów z Polski, „Tichsze” (1992) i „Ikonostas” (1993) – międzynarodowe wydarzenia artystyczne (we współpracy z artystami z Ukrainy) zrealizowane w Polsce i na Ukrainie. W latach 1991–1997 uczestnictwo w ogólnopolskim festiwalu „Teatralne Spotkania Obrzeży” w Galerii Władysława Hasiora w Zakopanem we współpracy z Fundacją Wsi Polskiej i Muzeum Tatrzańskim. „Kwiaty” (1997) realizowane wraz z Theatre OX z Singapuru. „Czym wypełnić puste ramy” w latach 2002–2003 – zrealizowane we współpracy z Wydziałem Duszpasterstwa Młodzieży Kurii Diecezjalnej w Tarnowie. „Butoh” (2008), wydarzenie zrealizowane we współpracy z japońskim mistrzem teatru butoh, Daisuke Yoshimoto w Centrum Paderewskiego w Kąśnej Dolnej. „Wiatr Wolności” (2014), wydarzenie upamiętniające 100 rocznicę odzyskania przez Polskę Niepodległości w 1918.

Współpracuje z dwumiesięcznikiem „Polonia Christiana” oraz publikuje na portalu internetowym PCH24. W roku 2014 otrzymał wyróżnienie Nagrody Literackiej im. Józefa Mackiewicza za książkę „Dom za żelazną kurtyną. Listy do Pani S.”.

Jest redaktorem naczelnym redagowanego w Tarnowie pisma „Intuicje Przydrożne; Wiara-Sztuka-Polska” (ISSN 1643-2606), którego wydawcą jest Stowarzyszenie Teatr Nie Teraz – od 2001 wydanych zostało 16 numerów.

Tomasz Żak należy do Związku Artystów Scen Polskich oraz do Klubu Wysokogórskiego Warszawa.

Ojciec Agaty i Aleksandry, mąż Alicji, syn Marii z Górskich i Bogdana – potomek rodziny wołyńskiej, Polak2 okładka „Dom za Żelazną Kurtyną”..

W marcu 2019 odznaczony srebrnym Krzyżem Zasługi.

23 października 2019 otrzymał Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości.

24 października 2019 został otwarty w Maszkienicach Ośrodek Praktyk Artystycznych – Dom Ludowy. Przedsięwzięcie długo planowane i ostatecznie uruchomione w małopolskiej wsi. Założeniem projektu OPA DL jest oparcie się o tradycję domów ludowych, ludowy ruch artystyczny i teatralny. Na otwarcie ośrodka zaprezentowano sztukę Tomasza Żaka i Kazimierza Brauna „Powrót Norwida”.

Przedstawienia 1981 – „Pasja według św. Jana”; wg Jana Lechonia, scenariusz i scenografia Tomasz A. Żak 1983 – „Między wierszami wierszy”, wg poezji Leszka Szarugi, scenariusz Tomasz A. Żak 1986 – „Ballady i songi”; spektakl muzyczny, muzyka T. Lewandowski, teksty Tomasz A. Żak 1986 – „Próba wyobraźni”; scenariusz Tomasz A. Żak 1989 – „Europa po deszczu”; scenariusz Tomasz A. Żak 1997 – „Piano”; scenariusz Tomasz A. Żak listopad 2000 – „Na etapie”; reżyseria, scenariusz: Tomasz A. Żak marzec 2002 „Europolis”; reżyseria, scenariusz: Tomasz A. Żak wrzesień 2004 – „Liczba Aniołów”; reżyseria, scenariusz: Tomasz A. Żak grudzień 2010 – „Intensywność szkła poza percepcją”; reżyseria, scenariusz: Tomasz A. Żak maj 2011 – „Ballada o Wołyniu”; reżyseria, scenariusz: Tomasz A. Żak kwiecień 2012 – „Wyklęci”; reżyseria, scenariusz: Tomasz A. Żak czerwiec 2013 – „Dzień gniewu” Roman Brandstaetter; reżyseria, scenariusz: Tomasz A. Żak październik 2014 – „Kreon 2010” Sofokles; reżyseria, scenariusz: Tomasz A. Żak wrzesień 2015 – „Wyżej niż połonina”. Saga w VI aktach; reżyseria: Tomasz A. Żak luty 2016 – „Lekcja” E.Ionesco; reżyseria, scenariusz: Tomasz A. Żak październik 2016 – „Powrót Norwida” Kazimierz Braun; adaptacja, reżyseria: Kazimierz Braun, Tomasz A. Żak Październik 2017 – „KONIEC ŚWIATA. Dramat który nie ma końca”; scenariusz i reżyseria: Tomasz A. Żak

Publikacje Dom za żelazną kurtyną. Listy do Pani S.; Agencja Fotograficzno-Wydawnicza Olszewski Tarnów 2013, . Siedmniokroć wysławiam Ciebie Maryjo; Wydawnictwo „Te Deum” Warszawa 2013, . Do Ciebie się uciekamy; Wydawnictwo „Te Deum” Warszawa 2014, . Komu służy kultura?; Capital Warszawa 2016, . Redaktor „Król Bieszczadów” Tadeusza Janoty Bzowskiego; Wydawnictwo ruthenius Krosno 2016, . Ostatni jubileusz. Historia Poldimu – firmy, której już nie ma, Wydawnictwo ruthenius Krosno 2017; Współautor: Anna Szymańczuk Nie trać odwagi. Nie opuszczę cię nigdy.; Wydawnictwo „Te Deum” Warszawa 2022, .

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Ludzie związani z Tarnowem Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy dramaturdzy Kategoria:Polscy scenarzyści Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy tradycjonaliści katoliccy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości