Rosyjski przemysł kosmiczny – przemysł kosmonautyczny Federacji Rosyjskiej zajmuje się projektowaniem, wytwarzaniem i obsługą rakiet kosmicznych i ich elementów, wynoszonych poza ponad granicę Ziemi pojazdów (w tym sztucznych satelitów) oraz dostarczaniem innych powiązanych urządzeń i usług. Podstawa rosyjskiego programu kosmicznego, swoje korzenie ma w programie kosmicznym Związku Radzieckiego.
Od czasu upadku Związku Radzieckiego przemysł kosmiczny w Rosji mimo prób zmian i komercjalizacji przechodzi postępujący kryzys, wzmocniony rosnącą konkurencją ze strony zachodnich przedsiębiorstw oraz problemów z utrzymaniem jakości. Mimo ograniczonego budżetu udało się jednak utrzymać zdolność załogowych lotów kosmicznych i utrzymania stacji kosmicznej oraz budować system nawigacji satelitarnej GLONASS. W 2010 roku cały przemysł kosmiczny w Rosji zatrudniał 232–250 tys. ludzi, jednakże zmagając się z niskimi płacami, starzejącymi się pracownikami i drenażem mózgów.
W drugiej dekadzie XXI wieku nastąpiła centralizacja rosyjskiego przemysłu kosmonautycznego: najpierw w 2013 roku powstały Zjednoczona Korporacja Rakietowa i Kosmiczna ORKK zrzeszające największe przedsiębiorstwa. Kolejny etap nastąpił 28 grudnia 2015 r. z wejściem w życie dekretu Prezydenta Federacji Rosyjskiej: Roskosmos przestał być Rządową Agencją Kosmiczną, a stał się państwową korporacją przemysłu kosmicznego, odpowiedzialną za jego całość w Rosji. Obok serii katastrof, problemy stworzył konflikt z Ukrainą z kryzysem krymskim z 2014 roku i w efekcie oddzielenie od ukraińskiego przemysłu kosmicznego (np. produkcji KB Jużnoje).
Największym przedsiębiorstwem pozostaje RKK Energia (ok. 40% udział skarbu państwa), wywodząca się z biura konstrukcyjnego Siergieja Korolewa. Inne przedsiębiorstwa są często państwowe.
Najważniejsze przedsiębiorstwa Producenci rakiet nośnych Państwowe Rakietowo Kosmiczne Centrum CSKB-Progress – producent rakiet z rodziny R-7, w tym Sojuz i jej pochodnych (Sojuz-U, Sojuz-U2, Sojuz-FG, warianty Sojuz 2), anulowany projekt Rus-M Państwowe Produkcyjno-Badawcze Centrum Kosmiczne im. M. Chruniczewa – producent rakiet z konkurencyjnych względem R-7 rodzin UR (Uniwersalna Rakieta; w tym UR-500: Proton) oraz nowej rodziny Angara Zjednoczenie Naukowo-Produkcyjne Mechaniki Stosowanej Poljot – producent rakiet Kosmos-3M, rodzina Angara
Producenci silników rakietowych OAO NPO Energomasz – producent silników rakietowych na paliwo ciekłe (np. RD-170, RD-180) Zjednoczenie Naukowo-Produkcyjne Mechaniki Stosowanej Poljot Конструкторское бюро химавтоматики Конструкторское бюро химического машиностроения имени A.M. Исаева Biuro Konstrukcyjne Kuzniecowa OKB Fakel – producent silników elektrycznych
Loty załogowe RKK Energia – producent elementów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, kapsuł załogowych Sojuz
Misje międzyplanetarne Stowarzyszenie Naukowo-Produkcyjne Siemiona A. Ławoczkina
Satelity OAO Informacyonnyje sputnikowyje sistiemy imieni akadiemika M.F. Rieszetniowa Stowarzyszenie Naukowo-Produkcyjne Siemiona A. Ławoczkina Gazprom Space Systems (ОАО «Газпром космические системы»)
Operatorzy Eurockot Launch Services International Launch Services COSMOS International ISC Kosmotras Starsem Sea Launch Land Launch
Inne Naukowe Przedsiębiorstwo Produkcyjne „Zwiezda” – producent systemów podtrzymywania życia dla statków kosmicznych, skafandrów kosmicznych, foteli wyrzucanych i kamizelek ratunkowych oraz gaśnic
Przypisy