Łazarz Menes (ur. 23 marca 1910, zm. 14 marca 1979) – polski prawnik, adwokat. mały|Grób Łazarza Menesa na cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie
Życiorys Przed wojną Urodził się 23 marca 1910 jako syn Eliasza (współwłaściciela fabryki Plutos) i Elstery. Był pochodzenia żydowskiego i wyznania rzymskokatolickiego.
Został prawnikiem. Postanowieniem prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie został mianowany aplikantem 4 marca 1933. Jako były aplikant sądowy w 1935 zgłosił się do Rady Adwokackiej w Warszawie o przyjęcie w poczet aplikantów adwokackich pod patronatem adwokata Józefa Stawskiego, po czym w tym samym roku został wpisany na listę aplikantów adwokackich.
Okres II wojny światowej Podczas okupacji niemieckiej, latem 1940, został wyprowadzony przymusowo z mieszkania swoich rodziców przy ulicy Natolińskiej 6 wraz z rodzicami i Zofią Owsianą (późniejszą żoną). Następnie z krewnymi przeprowadził się do mieszkania przy ul. Żelaznej 76 na terenie getta.
W styczniu 1943 uchronił się przed wywózką prowadzoną przez Niemców w ramach akcji likwidacji mieszkańców getta. Do obozu zagłady w Treblince wywieziono jednak jego ojca. Podczas powstania w getcie ukrywał się z matką i innymi osobami w podziemnym schronie przy ul. Gęsiej 30 (tam pracował w szopie ), a później pod numerem 79 tej ulicy, gdzie śmierć poniosła jego matka. Menes ocalał w grupie ośmiu osób w jednej z części getta, a następnie ukrywał się na wysokich kondygnacjach zrujnowanych budynków getta. Po wykryciu przez Niemców tej grupy latem 1943 pozostał przy życiu jako jedna z dwóch ocalałych osób. Nawiązał kontakt z furmanem wywożącym złom z terenu zniszczonego getta, przez którego najpierw był dożywiany, a w sierpniu 1943 został wywieziony poza obszar getta, po czym spotkał się ponownie ze swoją ówczesną narzeczoną Zofią Owsianą. W późniejszym czasie ukrywał się w Warszawie, przeżył powstanie, po którym wyszedł z miasta wraz z ludnością cywilną i tymczasowo przebywał we wsi Grzędy aż do wkroczenia Armii Czerwonej.
Po wojnie W 1945 był podprokuratorem Prokuratury Sądu Okręgowego w Warszawie. W okresie PRL pracował jako adwokat.
Zmarł 14 marca 1979 i został pochowany na cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie (kwatera W-V-2-8-5).
Z żoną Zofią Menes (1914–1997) miał syna Józefa (ur. 1952).
Spuścizna Łazarz Menes spisał pamiętnik złożony w Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego. Jego wspomnienia zatytułowane Likwidacja getta warszawskiego ukazały się w publikacji pt. Pamiętniki z getta warszawskiego. Fragmenty i regestry, wydanej w 1988. Ponadto jego zeznania złożone na przełomie 1945/1946 zostały opublikowane w 2017 w publikacji pt. Zapisy Terroru. Warszawa, wydanej przez Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego.
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (22 lutego 1946) „w uznaniu zasług, położonych dla chwały i pożytku Rzeczypospolitej Polskiej na polu sądownictwa”. Złoty Krzyż Zasługi (3 stycznia 1947) „za zasługi położone w dziele organizacji Komisji [Specjalnej do walki z nadużyciami i szkodnictwem gospodarczym] i jej delegatur oraz skutecznej walki z nadużyciami”.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Mieszkańcy getta warszawskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie Kategoria:Polscy adwokaci Kategoria:Urodzeni w 1910 Kategoria:Zmarli w 1979 Kategoria:Polscy Żydzi ocalali z Zagłady