Wydział Lekarski Uniwersytetu Warszawskiego – istniejący w latach 1816–1950 (z przerwami), wydział Uniwersytetu Warszawskiego zajmujący się kształceniem w zakresie nauk medycznych. Na jego bazie w 1950 utworzono Akademię Medyczną w Warszawie (w 2008 przekształconą w Warszawski Uniwersytet Medyczny).

1 września 2022 roku, po ponad 70 letniej przerwie, ponownie utworzony został na Uniwersytecie Warszawskim Wydział Medyczny. Kształcenie na kierunku lekarskim zostało wznowione 1 października 2023 roku. Historia Należał do grupy pięciu wydziałów powstałych wraz z utworzeniem uniwersytetu w 1816 (obok Wydziału Prawa, Wydziału Filozoficznego, Wydziału Teologicznego oraz Wydziału Nauk i Sztuk Pięknych). Powstał w oparciu o założoną w 1809 Akademię Lekarską w Warszawie, której dziekanem był Jacek Dziarkowski. Wydział składał się z 10 katedr (Anatomii Teoretycznej i Praktycznej oraz Porównawczej; Farmacji, Farmakologii, Chemii Policyjnej i Prawnej; Fizjologii i Dietetyki; Patologii Ogólnej, Historii Medycyny i Propedeutyki; Materii Lekarskiej, Toksykologii i Formularza, czyli Receptury; Chirurgii Teoretycznej; Chirurgii Operacyjnej; Patologii i Terapii Szczegółowej; Położnictwa, Chorób Ciężarnych, Położnic i Nowo narodzonych; Chorób Epizootycznych, Medycyny Prawnej i Policji Lekarskiej. Na wydziale pracowali m.in. Andrzej Franciszek Ksawery Dybek, Emilian Klemens Nowicki i Jan Bogumił Freyer.

W latach 1815–1830 wydział wydał 289 dyplomów lekarskich, chirurgicznych i farmaceutycznych. W 1831 w związku z zamknięciem uniwersytetu po powstaniu listopadowym przestał istnieć także wydział lekarski.

Do spuścizny wydziału nawiązywała utworzona 1 października 1857 Akademia Medyko-Chirurgiczna. Zajęła ona dawny gmach Wydziału Lekarskiego przy ulicy Jezuickiej 73. Zajęcia odbywały się także w Pałacu Kazimierzowskim i w Pałacu Staszica. Stanowisko pierwszego prezydenta Akademii powierzono Rosjaninowi Teodorowi Cycurynowi, które następnie przypadło prof. Andrzejowi Janikowskiemu. W gronie wykładowców znajdowali się ponadto: Tytus Chałubiński, Wiktor Feliks Szokalski, Ludwik Maurycy Hirszfeld, Henryk Hoyer, Aleksander Antoni Le Brun i Polikarp Girsztowt.

Po wznowieniu działalności uniwersytetu w 1915 przez 10 miesięcy studia medyczne prowadzone były w Oddziale Przygotowawczo-Lekarskim Wydziału Przyrodniczego. Sam Wydział Lekarski zaczął działać 24 sierpnia 1916, a jego dziekanem został Leon Kryński. W 1921 w dziedzinie medycyny nadano doktorat honoris causa Józefowi Piłsudskiemu. W 1926 wyodrębniono z niego Wydział Farmaceutyczny (jego dziekanem został Władysław Mazurkiewicz) a w 1927 Wydział Weterynaryjny.

Po kampanii wrześniowej wydział prowadził działalność w konspiracji począwszy od października 1939. Inicjatorami tajnych kompletów byli Ludwik Antoni Paszkiewicz i Witold Orłowski (zajęcia odbywały się także na terenie getta). Tajnym wydziałem kierował prof. Marian Grzybowski. Część zajęć odbywała się w ramach otwartej 4 marca 1941 za zgodą okupanta Prywatnej Szkoły Zawodowej dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego dr. Jana Zaorskiego. Wykładali w niej m.in. Aleksander Elkner, Edward Loth, Jan Zaorski, Franciszek Czubalski, Rajmund Barański, Marian Grzybowski, Jerzy Modrakowski, Władysław Kapuściński, Stanisław Przyłęcki i Maksym Nikonorow (dyrektorem naukowym był prof. Stefan Kopeć). Studiowało w niej około 1900 osób.

Po kapitulacji powstania warszawskiego tajne komplety dla studentów medycyny odbywały się w ewakuowanych szpitalach warszawskich w Milanówku, Brwinowie i Grodzisku Mazowieckim. W listopadzie 1944 w wydział rozpoczął jawną działalność na uwolnionej od hitlerowców Pradze. Dziekanem został prof. Tadeusz Butkiewicz. Podczas wojny spośród 23 profesorów wykładających w 1939 zginęło lub zmarło 12.

Wiosną 1950 Wydział Lekarski wraz z Wydziałem Farmaceutycznym zostały usunięte z uniwersytetu i utworzono z nich Akademię Medyczną w WarszawieBłażej Brzostek, Życie społeczne uniwersytetu 1945–1989, [w:] Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego po 1945, red. Piotr M. Majewski, Warszawa 2016, s. 74..

Z dniem 1 września 2022 utworzony został wydział medyczny.

Spośród profesorów wydziału, rektorami Uniwersytetu Warszawskiego zostali wybrani: prof. Józef Brudziński, pediatra (1915–1917) prof. Jan Mazurkiewicz, psychiatra (1921–1922) prof. Franciszek Krzyształowicz, dermatolog (1924–1925) prof. Mieczysław Michałowicz, pediatra (1930–1931) prof. Jerzy Modrakowski, farmakolog (wybrany w 1939) prof. Franciszek Czubalski, fizjolog (1945–1949)

Dziekani Hiacynt Dziarkowski Andrzej Franciszek Ksawery Dybek Jan Bernard Mile Włodzimierz Brodowski (od 1869)

WedługHanna Celnik, Magdalena Zielonka Poczet rektorów i dziekanów, wyd. Warszawski Uniwersytet Medyczny, Warszawa 2009, s. IX-X: Leon Kryński (1916–1917) Władysław Mazurkiewicz (1917–1919) Jan Mazurkiewicz (1919–1920) Antoni Władysław Gluziński (1920–1921) Kazimierz Rzętkowski (1921–1922) Mieczysław Michałowicz (1922–1923) Józef Hornowski (1923) Franciszek Czubalski (1923–1924) Adam Ferdynand Czyżewicz (1924–1926) Jerzy Modrakowski (1926–1927) Mieczysław Konopacki (1927–1928) Roman Nitsch (1928–1929) Kazimierz Orzechowski (1929–1930) Antoni Leśniowski (1930–1931) Ludwik Antoni Paszkiewicz (1931–1932) Wiktor Grzywo-Dąbrowski (1932–1933) Feliks Erbrich (1933–1934) Franciszek Czubalski (1934) Franciszek Venulet (1935) Witold Eugeniusz Orłowski (1935–1936) Adam Ferdynand Czyżewicz (1936–1937) Mieczysław Konopacki (1937–1938) Wiktor Grzywo-Dąbrowski (1938–1939) Stanisław Przyłęcki (1939) Jan Lauber (1939–1940) Wiktor Grzywo-Dąbrowski (1940–1943) Witold Gądzikiewicz (1943–1944) Witold Eugeniusz Orłowski (1944) Tadeusz Butkiewicz (1944–1945) Franciszek Czubalski (1945–1947) Antoni Dobrzański (1947–1949)

Wykładowcy

Absolwenci

Doktorzy honoris causa UW z wniosku Wydziału Lekarskiego Z wniosku Wydziału Lekarskiego doktorami honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego zostali: 1921: Józef Piłsudski, Władysław Stankiewicz 1924: Tadeusz Browicz 1931: Bogdan Hutten-Czapski 1937: Constantin Anghelescu 1938: Edward Śmigły-Rydz

Inne osoby związane z Wydziałem

Siedziba Do 1831 wydział miał siedzibę przy ul. Jezuickiej 73 (z gmachu tego korzystała także Akademia Medyko-Chirurgiczna działająca po likwidacji wydziału od 1857). Od 1862 głównym gmachem wydziału był Pałac Staszica.

Pod koniec XIX wieku wydział miał siedzibę w budynku po prawej stronie Biblioteki Głównej przy Krakowskim Przedmieściu. Część jego klinik znajdowała się przy ul. Teodora, a pozostałe w Szpitalu Dzieciątka Jezus, Szpitalu św. Ducha, Szpitalu św. Jana Bożego i Szpitalu św. Łazarza.

Pod koniec 1944, przed wyparciem Niemców z lewobrzeżnej Warszawy, wznowiony na Pradze wydział zaczął działalność w Szpitalu Przemienienia Pańskiego i zajmował pomieszczenia szkolne przy ul. Boremlowskiej 8/12 (tzw. Akademia Boremlowska). W 1945 siedzibą wydziału stał się odbudowywany gmach Medycyny Teoretycznej na terenie głównego kampusu uniwersyteckiego. Wydział zajął budynek Collegium Anatomicum oraz pomieszczenia w Państwowym Zakładzie Higieny. Kliniki znajdowały się w Szpitalu Dzieciątka Jezus oraz w Szpitalu Przemienienia Pańskiego (Praskim).

Zobacz też Wydział Lekarski Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Przypisy

L Kategoria:Wydziały lekarskie i medyczne w Polsce