Zakład kąpielowy w Bytomiu (niem. Hallenschwimmbad in Beuthen) – zakład kąpielowy z 1934 roku w Bytomiu, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.

Historia mały|lewo|Zakład około 1940 roku Publiczną łaźnię Bytom posiadał prawdopodobnie już w XV w. W połowie XIX w., gdy miasto szybko się rozrastało, zaistniała potrzeba budowy nowego tego typu obiektu. Łaźnia taka powstała w 1868 r. Oprócz pomieszczeń łazienkowych z prysznicami posiadała ona basen kąpielowy.Grażyna Kuźnik: Kąpiel na gwizdek, w solance, a kawą i książką. Łaźnie pękały w szwach, są już wspomnieniem. [w:] "Nasz Tygodnik" (dodatek do "Dziennika Zachodniego") wyd. 3-H-I, 21 października 2022, s. 7. Po wyburzeniu łaźni miejskiej z 1868 roku znajdującej się w zabytkowym parku miejskim na jej miejscu powstał nowy obiekt. Projekt budowy nowego budynku rozpisano w 1927 roku. W 1928 roku rozstrzygnięto konkurs na wyłonienie jego realizatora. Budynek w stylu funkcjonalistycznym został zaprojektowany przez Alberta Stütza i Moritza Wolfa (inne źródła przypisują projekt Carlowi Schmidtowi) w 1929 roku. Budowę rozpoczęto w maju 1929 roku, doszło jednak do przestoju w pracach budowlanych z powodu wielkiego kryzysu. Obiekt został ukończony w 1934 roku po dojściu NSDAP do władzy; oddanie do użytku nastąpiło 15 kwietnia tegoż roku. Oprócz basenu o nietypowych wymiarach (33,3 na 12,5 metrów) obiekt wyposażony był w łaźnie i nowoczesny kompleks fizjoterapeutyczny. Dysponował on dostępem do naturalnych źródeł solanki z podziemi szybu kopalni "Centrum". Z tego względu z czasem stała się raczej zakładem przyrodoleczniczym, w którym oferowano m.in. łaźnię parową oraz kąpiele jodoborowe i kwasowęglowe. Zasilanie solanką z KWK "Centrum" zakończono prawdopodobnie w latach 60. XX wiekuBytomianie tęsknią za solanką [w:] "Życie Bytomskie" nr 19, 10 maja 2015 .

W latach 50. XX wieku obiekt w Bytomiu był największą w Polsce krytą pływalnią, odbywały się na niej zawody sportowe, a miesięczna frekwencja wynosiła około 30 tys. osób. W latach 60. XX wieku w obiekcie odbywały się zajęcia z lekcji wychowania fizycznego dla młodzieży szkolnej. Na basenie trenował m.in. polski olimpijczyk Gotfryd Gremlowski pod okiem Jerzego Królika, jak również inni zawodnicy sekcji piłki wodnej klubu Polonii Bytom.

Od 2009 do 2012 roku trwał remont basenu, prowadzony przez firmę Troll, otwarto go ponownie 1 czerwca 2012 roku; zamontowano nierdzewną misę basenową o (mniejszej niż oryginalna) głębokości 2 metrów, posadowioną na kilkudziesięciu hydraulicznych siłownikach z uwagi na szkody górnicze. Ośrodek Sportu i Rekreacji w Bytomiu, który zarządza obiektem, procesował się z wykonawcą remontu, któremu zarzucono nieterminowe i niewłaściwe wykonanie robót.

Architektura Zakład został zaprojektowany w stylu modernizmu, ściany nośne wybudowano z żelbetu, natomiast dach hali basenu to konstrukcja stalowa. Ściany wykończono cegłą klinkierową, piaskowcem i jasnymi płytkami ceramicznymi. Bryła zakładu została skomponowana wokół wewnętrznego dziedzińca; jest rozczłonkowana, składa się kilku prostopadłościennych części, największą z nich stanowi doświetlona z trzech stron, trójkondygnacyjna hala basenu, najwyższą – sześciokondygnacyjna wieża o wysokości 22,6 metra, w której ulokowano kotłownię i zbiorniki na ciepłą i zimną wodę oraz solankę.

Wyposażenie Zakład pierwotnie składał się z: krytego basenu pływackiego o wielkości 33,3 na 12,5 metra, głębokiego na 3,5 metra, działu masażu, tradycyjnych łaźni z wannami, sauny i pomieszczeń do zabiegów przyrodoleczniczych: kąpieli tlenowych, jodoborowych, kwasowęglowych i solankowych. Wysoko zmineralizowana solanka była dostarczana z ówczesnej pobliskiej kopalni węgla kamiennego Centrum, wodę wydobywano z głębokości około 700 metrów. W zakładzie leczono m.in. nerwice pourazowe, reumatyzm, choroby serca, schorzenia dróg oddechowych, choroby ginekologiczne. Solanka przestała być dostarczana z kopalni przypuszczalnie w latach 60. XX wieku, zastąpiono ją roztworem soli ciechocińskiej. Po remoncie ukończonym w 2012 roku nie otwarto ponownie basenu solankowego.

Na parterze otworzono ponadto kawiarnię z tarasem, dookoła budynku znajdowały się palmy i bananowce.

Podczas remontu ukończonego w 2012 roku zamontowano m.in. brodzik z biczami wodnymi oraz windę dla niepełnosprawnych.

Galeria

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Zabytki nieruchome w Bytomiu Bytom Kategoria:Budynki kultury fizycznej w Bytomiu Bytom Kategoria:Śródmieście (Bytom)