Żydowskie środowisko artystyczne w Łodzi – grupa artystów pochodzenia żydowskiego, działająca w Łodzi w XX w, głównie w okresie dwudziestolecia międzywojennego.

Wśród twórców żydowskich związanych z miastem należy wymienić między innymi: Leopolda Pilichowskiego, Artura Szyka, Natana Spiegla, Henryka Barcińskiego, Maurycego Trębacza, Samuela Finkelsteina, Samuela Hirszenberga, Jankiela Adlera.

Grupy artystyczne Prawdopodobnie, pierwszą łódzką grupą artystyczną było utworzone w 1916 roku przez architekta Henryka Lewinsona Stowarzyszenie Artystów i Zwolenników Sztuk Pięknych w Łodzi.

Kolejną istotną inicjatywą lokalnego środowiska było powołanie do życia żydowskiej grupy Jung Idysz w 1919 roku.J. Strzałkowski, Artyści, obrazy i zbieracze w Łodzi do 1918 roku, [nakł. aut.], Łódź 1991, s. 8. Utworzenie Jung Idysz poprzedziły dwie ważne wystawy: wiosenna i jesienna, które wywołały ożywienie wśród elity intelektualnej miastaIbidem, s. 8-9.. Wystawę Wiosenną otworzono dnia 1 kwietnia 1918 roku. Zamieszczono na niej blisko 500 prac, przeważnie twórców żydowskich, w związku z czym wystawa zyskała opinię żydowskiejJ. Malinowski, Malarstwo i rzeźba Żydów polskich w XIX i XX wieku. , Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, s. 153.. Podobnie było w przypadku wystawy zimowej, w grudniu 1918 roku, na której po raz pierwszy pokazano prace ekspresjonistyczne i obrazy debiutującego Jankiela AdleraIbidem, s. 153..

Trzecim ważnym wydarzeniem prezentującym dzieła artystów żydowskich była ekspozycja zorganizowana w 1921 przez łódzkie wydawnictwo Tel–Awiw. Miała ona charakter ściśle żydowski, ale rozszerzała swoje zbiory o twórczość artystów z innych ośrodków w krajuIbidem, s. 284.. Inicjatywa spotkała się z dużym zainteresowaniem, do tego stopnia, iż środowisko warszawskie postanowiło zorganizować analogiczną wystawę w gmachu Gminy Żydowskiej.

W 1921 roku, zaczęły powstawać kolejne żydowskie organizacje związane ze sztuką. W 1922 roku powołano do życia Srebrny Wóz zrzeszający w jedną organizację ludzi sztuki. Artyści z tej grupy w 1923 roku pokazali swoje prace na wystawie międzynarodowej zorganizowanej w Łodzi przez berlińsko – sopocką Księgarnię i Dom Sztuki.

Grupa Łodzian zawiązała się w 1926 i zrzeszała artystów żydowskich i polskich. Grupa Łodzian doczekała się jednej wystawy, otwartej 1 lutego 1926 roku. Pod koniec tego roku ugrupowanie zmieniło nazwę na Stowarzyszenie Start i przyjęło w swoje szeregi kolejnych członków. Pod nową nazwą organizowano kolejne wystawy między innymi w grudniu 1926 roku, czerwcu 1929 roku oraz styczniu 1930 roku w KrakowieIbidem, s.283-286..

Tematyka prac Twórczość łódzkich artystów w okresie dwudziestolecia międzywojennego skupiona była wokół takich nurtów malarstwa jak: impresjonizm, ekspresjonizm, kubizm, futuryzm, realizm, postimpresjonizm awangarda. Artyści tego okresu dążyli do oderwania się od sztuki związanej z religią i zwrócili się w stronę codzienności, realistycznych przedstawień życia, ludowości, tradycji żydowskich oraz abstrakcji. Łódzcy malarze zainteresowali się motywami związanymi z miastem i żyjącymi w nim ludźmi, tworząc obrazy ukazujące reprezentacyjne budynki, wysokie kominy, ulice, parki a także mieszkańców: robotników czy tkaczyIbidem, s. 283-287..

Przypisy

Kategoria:Kultura w Łodzi Kategoria:Historia Łodzi Kategoria:Żydowscy artyści Kategoria:Dziedzictwo kulturowe Żydów w Łodzi