Wincenty But (ur. 10 marca 1890 w Wojsławiu, zm. 1940 w Charkowie) – podpułkownik łączności Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Jana i Antoniny z Drzyzgów, urodzony 10 marca 1890 w Wojsławiu, w ówczesnym powiecie mieleckim Królestwa Galicji i Lodomerii. W czerwcu 1913 zakończył naukę w ósmej klasie i zdał maturę w c. k. Gimnazjum w Mielcu. Zamierzał studiować agronomię. Był członkiem Polskich Drużyn Strzeleckich. W latach 1913–1918 pełnił służbę w cesarskiej i królewskiej armii.

W 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego i przydzielony do 1 batalionu telegraficznego. 9 września 1920 został zatwierdzony w stopniu kapitana z dniem 1 kwietnia 1920 w Korpusie Wojsk Łączności, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej. Pełnił wówczas służbę w 1 batalionie telegraficznym szkolnym.

1 czerwca 1921 pełnił służbę w 1 batalionie zapasowym telegraficznym. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 25. lokatą w korpusie oficerów łączności. W 1923 pełnił obowiązki dowódcy II batalionu telegraficznego 1 pułku łączności w Zegrzu. 8 kwietnia 1924 został przydzielony do Departamentu VI Ministerstwa Spraw Wojskowych. 28 sierpnia 1924 został przydzielony do 1 pułku łączności. Z dniem 1 października 1924 został wyznaczony na stanowisko dowódcy V batalionu 1 płącz. 1 grudnia 1924 awansował na majora ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 6. lokatą w korpusie oficerów łączności. 12 stycznia 1927 został wyznaczony na stanowisko kwatermistrza 1 pułku łączności w Zegrzu. W 1928 pełnił służbę w Departamencie Inżynierii Ministerstwa Spraw Wojskowych. We wrześniu 1930 zastąpił majora Jana Kaczmarka na stanowisku I oficera sztabu w Dowództwie 1 Grupy Łączności w Warszawie. Z dniem 16 listopada 1932 został powołany w charakterze słuchacza na III pięciomiesięczny informacyjny kurs dla oficerów sztabowych łączności przy Ministerstwie Poczt i Telegrafów. W 1934, po likwidacji 1 Grupy Łączności, został wyznaczony na stanowisko zastępcy komendanta Centrum Wyszkolenia Łączności w Zegrzu. Z dniem 1 grudnia 1934 został przeniesiony do Kierownictwa Zaopatrzenia Wojsk Łączności w Warszawie. W 1939 pełnił służbę w Dowództwie Wojsk Łączności Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie na stanowisku szefa Wydziału Wyszkolenia. Na podpułkownika został awansowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1939 i 1. lokatą w korpusie oficerów łączności, grupa techniczna.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 był szefem łączności Dowództwa Grupy Obrony Lwowa. Po agresji ZSRR na Polskę i kapitulacji załogi Lwowa dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na tzw. liście Gajdideja (poz. 81).

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień pułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi – 19 marca 1936 „za zasługi w służbie wojskowej” Medal Niepodległości – 24 października 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Upamiętnienie W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, pułkownik Wincenty But został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci, przy Zespole Szkół nr 1 w Toruniu.

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Ludzie związani z Mielcem Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Podpułkownicy łączności II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Zmarli w 1940