thumb|Rozmieszczenie placówek 3 batalionu celnego w 1921 roku
Komisariat Straży Celnej „Lipusz” – jednostka organizacyjna Straży Celnej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1921–1928.
Geneza Już w 1918 roku powstające państwo polskie zaczęło tworzyć wyspecjalizowane formacje przeznaczone do ochrony granic Rzeczypospolitej. W kwietniu 1920 roku w Lipuszu stacjonował 3 szwadron 4 pułku Strzelców Granicznych. W kolejnych latach inne formacje ochraniały granice w tym rejonie. W 1921 roku w Parchowie rozlokował się sztab 4 kompanii 3 batalionu celnego. 4 kompania celna wystawiła między innymi placówki na terenie przyszłego komisariatu SC „Lipusz”.
Formowanie i zmiany organizacyjne
Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920 roku, powołano do życia Straż Celną. Od połowy 1921 roku jednostki Straży Celnej rozpoczęły przejmowanie odcinków granicy od pododdziałów Batalionów Celnych. W 1921 roku w Parchowie stacjonował sztab 4 kompanii 3 batalionu celnego. 4 kompania celna wystawiła między innymi placówki na terenie przyszłego komisariatu SC „Lipusz”. Proces tworzenia Straży Celnej trwał do końca 1922 roku. Komisariat Straży Celnej „Lipusz”, wraz ze swoimi placówkami granicznymi, wszedł w podporządkowanie Inspektoratu Straży Celnej „Koscierzyna”.
W drugiej połowie 1927 roku przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku w jej miejsce powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną. Rozkazem nr 2 z 19 kwietnia 1928 roku w sprawach organizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski powołał komisariat Straży Granicznej „Lipusz”, który przejął ochronę granicy od rozwiązywanego komisariatu Straży Celnej.
Służba graniczna Sąsiednie komisariaty komisariat Straży Celnej „Chośnica” ⇔ komisariat Straży Celnej „Przymuszewo” − 1926
Funkcjonariusze komisariatu Obsada personalna w 1926: kierownik komisariatu – komisarz Stanisław Roloff pomocnik kierownika komisariatu – starszy przodownik Wincenty Radziej (1973)
Struktura organizacyjna Organizacja komisariatu w 1926 roku: komenda – Lipusz placówka Straży Celnej „Skwierawy” placówka Straży Celnej „Tuszkowy” placówka Straży Celnej „Nakło” placówka Straży Celnej „Glinowo” placówka Straży Celnej „Gołczewo” placówka Straży Celnej „Parchowo” placówka Straży Celnej „Jamno”
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Komisariaty Straży Celnej II Rzeczypospolitej Kategoria:Formacje graniczne w Lipuszu Kategoria:Komisariaty Straży Celnej rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej Kategoria:Komisariaty Inspektoratu Straży Celnej „Kościerzyna” Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1928