Komunikacja miejska w Tarnowie – system komunikacji miejskiej w Tarnowie, składający się z 19 linii autobusowych zorganizowanych przez Zarząd Dróg i Komunikacji w Tarnowie. Przewoźnicy obsługujący poszczególne linie wyłaniani są w przetargach. Od 2013 roku przewóz pasażerów wykonuje jedna firma – Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Tarnowie.
Historia
Okres początkowy alt=|lewo|mały|Tramwaj na ul. Krakowskiej Komunikacja miejska w Tarnowie rozpoczęła swoją działalność w 1911 roku. 25 września na ulice miasta wyjechały pierwsze tramwaje. Linia łączyła Grabówkę z dworcem kolejowym przy ulicy Dworcowej. W latach 20. XX wieku podjęto decyzję o budowie koło Tarnowa Państwowej Fabryki Związków Azotowych. W związku w tym magistrat podjął decyzję o uruchomieniu linii autobusowej do Świerczkowa. Oprócz linii łączącej przyszłe Mościce z miastem utworzono drugą linię z Rzędzina do mostu na Białej na ulicy Krakowskiej. Na początku lat 30. XX wieku tarnowska komunikacja odczuła kryzys, linie przestały być rentowne. Zlikwidowano obie linie autobusowe. Kilka lat później wybuchała II wojna światowa. W 1942 roku okupanci zlikwidowani linię tramwajową. W zamian za tramwaj zostały sprowadzone dwa stare autobusy, które kursowały na trasach: Tarnów – Mościce i Rzędzin – ulica Czerwona. W 1944 roku pojazdy zostały wywiezione z miasta.
W okresie Polski Ludowej Po wojnie władze miasta podjęły decyzję o ponownym uruchomieniu linii komunikacyjnych. W 1951 roku kursowały dwie linie autobusowe. W 1953 roku utworzono trzecią linię do fabryki M-7 (dzisiaj ATB Tamel). W 1957 roku obsługą linii zajęło się Miejskie Przedsiębiorstwo Autobusowe. Firma obsługiwała 5 linii autobusowych. W 1960 roku udało się połączyć wszystkie podmiejskie osiedla z centrum miasta. W latach 1962–1968 utworzono kolejne linie oraz wydłużono istniejące. Rozwijano siatkę połączeń, w 1968 roku istniało już 18 linii. Autobusy kursowały do miejscowości: Skrzyszów, Zgłobice, Lisia Góra, Breń, Poręba Radlna, Wałki, Pogórska Wola, Niedomice, Żabno, Tarnowiec, Wola Rzędzińska i Nowodworze. W latach 1968–1973 utworzono kolejne połączenia z okolicznymi miejscowościami. Takie połączenia uzyskali mieszkańcy: Pleśnej, Łękawicy, Łukowej i Wierzchosławic. W tym czasie z autobusów zniknęli konduktorzy.
W 1974 r. uruchomiono połączenie do: Zbylitowskiej Góry, Śmigna, Błonia i Rzuchowej. Rok 1975 przyniósł dla tarnowskiej komunikacji nowe oddziały WPK w Bochni, Brzesku i Dębicy. Nadal uruchamiano nowe linie, połączono Bochnię i Brzesko oraz Tarnów z Wojniczem. W 2. połowie lat 70. XX wieku sytuacja gospodarcza w Polsce pogorszyła się, mimo to uruchamiano nowe linie autobusowe. Utworzono połączenia z Bobrownikami Małymi, Radłowem i Dąbrówką Szczepanowską. W 1979 r. wprowadzono zmiany, które pomagały w przewozie mieszkańców miasta. Były to następujące udogodnienia: połączono Szynwałd ze Zbylitowską Górą, Pogórską Wolę i Błonie oraz Łękawicę z Wojniczem. Ponadto uruchomiono dwie nowie linie łączące miasto z Mikołajowicami i Łętowicami.
W 1980 r. utworzono kolejne linie autobusowe. W 1983 r. utworzono: linię 30 łączącą basen przy ul. Krasickiego (dzisiaj Piłsudskiego) z ulicą Jasną, linię 31 łączącą Tarnów i Pilzno, linię 32 łączącą osiedle Jasna i Tamel, linię 33 łączącą Laskówkę Chorąską i linię 17 bis łączącą Tarnów z Lisią Górą, inne linie wydłużono. Trasę linii 17 wydłużono do Wesołej, linii 8 z Szynwałdy do Świniogóry, 6 ze Śmigna do Łukowej, 10 bis z Woli Rzędzińskiej do Górówki, 26 z Łękawicy do Łękawki, a 28 z Bobrownik do Radłowa. Połączono również Tarnów z Trzemesną i Luszowicami. W Tarnowie funkcjonowały linie sezonowe. W lecie autobusy kursowały na Górę św. Marcina, do Ostrowa, Gródka nad Dunajcem oraz na Dwudniaki. W zimie linie specjalne kursowały na Górę św. Marcina i na Lubinkę.
W okresie III RP Początek lat 90. XX wieku przyniósł zmiany gospodarcze, wzrost bezrobocia i rozwój transportu indywidualnego. Mniejsza liczba pasażerów oraz niechęć okolicznych gmin do współfinansowania komunikacji zbiorowej przyczyniła się do likwidacji dużej części linii podmiejskich. W mieście wprowadzano zmiany w przebiegu istniejących linii, a także uruchomiono nowe połączenia. Wraz z rozpoczęciem funkcjonowania Szpitala Wojewódzkiego im. Św. Łukasza przy ul. Lwowskiej uruchomiono linię 42 (dzisiaj 33), łączącą osiedle Koszyckie ze szpitalem. Otokar Kent C na ul. Krakowskiej|alt=|mały W latach 2002–2012 linie autobusowe obsługiwał również PKS Tarnów. W 2012 roku miała miejsce reorganizacja komunikacji miejskiej, w wyniku której zlikwidowano 4 linie autobusowe. W maju 2016 r. uruchomiono linię 10 kursującej z pętli Marszałka do parkingu Park&Ride przy ul. Do Huty. Linia została zlikwidowana w listopadzie z powodu małego zainteresowania ze strony pasażerów. W 2017 roku miasto otrzymało dofinansowanie na wykonanie projektu „Integracja transportu publicznego w Tarnowie". W ramach projektu zakupiono 50 tablic informacyjnych, które w czasie rzeczywistym pokazują kiedy przyjedzie autobus; powstał węzeł przesiadkowy w rejonie ulic Kochanowskiego i Chyszowskiej oraz ul. Krakowskiej; zostało utworzone Centrum Zarządzania Ruchem przy ul. Nadbrzeżnej Dolnej 7.
10 października 2018 wystartował Tarnowski Rower Miejski. Do dyspozycji pasażerów było 110 rowerów, w tym 100 dla osób dorosłych i 10 dla dzieci. 28 grudnia 2018 roku Urząd Miasta Tarnowa złożył w Urzędzie Województwa Małopolskiego wniosek o dofinansowanie na rozbudowę Tarnowskiego Roweru Miejskiego. W ramach projektu miasto zakupiło 60 nowych rowerów miejskich, utworzyło 6 nowych stacji wypożyczania rowerów oraz zamontowało 3 wiaty rowerowe typu Bike&Ride.
W styczniu 2019 roku zakończyły się konsultacje społeczne ws. optymalizacji komunikacji miejskiej w Tarnowie. Do planu optymalizacji wpłynęło ponad 1000 uwag. W marcu ZDiK zdecydował, że optymalizacja zostanie wdrożona etapami. W wyniku optymalizacji od 1 marca 2020 roku obowiązuje nowy układ linii komunikacji miejskiej. Zlikwidowano linię nr 24, która kursowała pomiędzy Os. Zbylitowska Góra a Al. Jana Pawła II. Utworzono linię nr 34, która kursuje pomiędzy Os. Nauczycielskim a parkingiem Park&Ride przy ul. Do Huty. Zmodyfikowano trasy linii nr 2, 11, 12, 14, 31 i 33. Linie nr 6 i 206 kursują tylko z/do ul. Szkotnik. Linia nr 12 kursuje tylko w dni robocze w godzinach szczytów pasażerskich z ul. Ablewicza do Os. Kolejowego.
1 stycznia 2021 roku, w związku z brakiem porozumienia między Gminą Miasta Tarnowa a Gminami Tarnów, Lisia Góra oraz Pleśna, zlikwidowano linie podmiejskie nr 206, 208, 210, 213, 222, 224, 225, 227, 229 oraz 239. W mieście przywrócono linię nr 24 z częściowo zmienioną trasą. Po zmianach w mieście funkcjonuje 19 linii autobusowych, w tym 15 linii regularnych oraz 4 szczytowe kursujące w dni robocze. 1 lipca 2021 r. linia nr 3 została przedłużona do Białej. Było to możliwe dzięki zawarciu nowego porozumienia między Gminą Miasta Tarnowa a Gminą Tarnów.
Sieć komunikacyjna Siatka komunikacyjna w Tarnowie składa się z 19 linii miejskich.
UWAGA !!!:Poniżej są wymienione trasy najczęściej wykonywanych kursów. W rozkładach jazdy są umieszczone wszystkie wersje tras dla danej linii.
Linie miejskie Linia 0 kierunek trasy autobusuprzebieg trasy autobusukierunek trasy autobusuprzebieg trasy autobusudni kursowania Mościce → Al. Jana Pawła II – Słoneczna – M.B. Fatimskiej – Mickiewicza – Al. Solidarności – Szujskiego – Mościckiego – Kwiatkowskiego – Mościce-Plac Jana Pawła II→ Mościce-Plac – Kwiatkowskiego – Mościckiego – Szujskiego – Al. Solidarności – Mickiewicza – M.B. Fatimskiej – Słoneczna – Al. Jana Pawła II Dni roboczeSobotyDni świąteczne Kapro → Al. Jana Pawła II – Słoneczna – M.B. Fatimskiej – Mickiewicza – Al. Solidarności – Szujskiego – Mościckiego – Kwiatkowskiego – Mościce-Plac – Kwiatkowskiego – Chemiczna → Chemiczna – Kwiatkowskiego – Mościce-Plac – Kwiatkowskiego – Mościckiego – Szujskiego – Al. Solidarności – Mickiewicza – M.B. Fatimskiej – Słoneczna – Al. Jana Pawła II
Linia 1 kierunek trasy autobusuprzebieg trasy autobusukierunek trasy autobusuprzebieg trasy autobusudni kursowania Mościce → Al. Jana Pawła II – Lwowska – Okrężna – Braci Saków – Gumniska – Konarskiego – Narutowicza – Sikorskiego – Mościckiego – Kwiatkowskiego – Mościce-Plac Jana Pawła II → Mościce-Plac – Kwiatkowskiego – Mościckiego – Pułaskiego – Krakowska – Narutowicza – Konarskiego – Gumniska – Braci Saków – Okrężna – Lwowska – Al. Jana Pawła II Dni roboczeSobotyDni świąteczne
Linia 2 kierunek trasy autobusuprzebieg trasy autobusukierunek trasy autobusuprzebieg trasy autobusudni kursowania Kochanowskiego Chyszowska → Nowodąbrowska – Błonie – Al. Jana Pawła II – Ablewicza – Al. Jana Pawła II – Słoneczna – Starodąbrowska – Lwowska – Dąbrowskiego – Konarskiego – Narutowicza – Krakowska – Kochanowskiego Jasna Gemini p. Ablewicza → Kochanowskiego – Krakowska – Bema – Bernardyńska – Szeroka – Lwowska – Starodąbrowska – Słoneczna – Al. Jana Pawła II – Ablewicza – Al. Jana Pawła II – Błonie – Nowodąbrowska – Wojska Polskiego – Gemini Dni roboczeSoboty SAG → Nowodąbrowska – Błonie – Al. Jana Pawła II – Słoneczna – Starodąbrowska – Lwowska – Dąbrowskiego – Konarskiego – Narutowicza – Krakowska – Kochanowskiego – Rozwojowa – Wody – KochanowskiegoJasna Gemini → Kochanowskiego – Rozwojowa – Wody – Kochanowskiego – Krakowska – Bema – Bernardyńska – Szeroka – Lwowska – Starodąbrowska – Słoneczna – Al. Jana Pawła II – Błonie – Nowodąbrowska – Wojska Polskiego – Gemini Dni roboczeKochanowskiego p. Ablewicza→ Al. Jana Pawła II – Słoneczna – Starodąbrowska – Lwowska – Dąbrowskiego – Konarskiego – Narutowicza – Krakowska – KochanowskiegoJana Pawła II p. Ablewicza→ Kochanowskiego – Krakowska – Bema – Bernardyńska – Szeroka – Lwowska – Starodąbrowska – Słoneczna – Al. Jana Pawła II – Ablewicza – Al. Jana Pawła IIDni świąteczne
Linia 3 kierunek trasy autobusuprzebieg trasy autobusukierunek trasy autobusuprzebieg trasy autobusudni kursowania Biała → Wojska Polskiego – Starodąbrowska – Słoneczna – M.B. Fatimskiej – Mickiewicza – Al. Solidarności – Klikowska – BiałaJasna II → Biała – Klikowska – Al. Solidarności – Mickiewicza – M.B. Fatimskiej – Słoneczna – Starodąbrowska – Wojska PolskiegoDni roboczeSobotyDni świąteczne Klikowa o. Cmentarza → Wojska Polskiego – Starodąbrowska – Słoneczna – M.B. Fatimskiej – Mickiewicza – Al. Solidarności – Klikowska – ks. Bajdy – Klikowska Jasna II o. Cmentarza → Klikowska – ks. Bajdy – Klikowska – Al. Solidarności – Mickiewicza – M.B. Fatimskiej – Słoneczna – Starodąbrowska – Wojska Polskiego Obsługiwane miejscowości:
gmina Tarnów: Biała
Linia 5 kierunek trasy autobusuprzebieg trasy autobusukierunek trasy autobusuprzebieg trasy autobusudni kursowania Wiśniowa → Pułaskiego – Krakowska – Sikorskiego – Szkotnik – Szujskiego – Al. Solidarności – Mickiewicza – M.B. Fatimskiej – Słoneczna – Starodąbrowska – Nowodąbrowska – Wilcza – Nowodąbrowska – Wiśniowa Pułaskiego → Wiśniowa – Krzyska – M.B. Fatimskiej – Mickiewicza – Al. Solidarności – Krasińskiego – Krakowska – Pułaskiego Dni roboczeSobotyDni świąteczne
Linia 6 kierunek trasy autobusuprzebieg trasy autobusukierunek trasy autobusuprzebieg trasy autobusudni kursowania Wiśniowa → Pułaskiego – Krakowska – Sikorskiego – Szkotnik – Szujskiego – Al. Solidarności – Mickiewicza – M.B. Fatimskiej – Krzyska – Wiśniowa Pułaskiego → Wiśniowa – Wilcza – Nowodąbrowska – Starodąbrowska – Słoneczna – M.B. Fatimskiej – Mickiewicza – Al. Solidarności – Krasińskiego – Krakowska – Pułaskiego Dni roboczeSobotyDni świąteczne
Linia 9