Józef Bil, ps. „Lotek” (ur. 18 marca 1894 we Lwowie, zm. w maju 1940 w USRR) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, sportowiec, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Andrzeja i Ewy z Waców urodzony 18 marca 1894 we Lwowie. W 1909 ukończył szkołę powszechną, a następnie kury handlowe. W marcu 1910 rozpoczął pracę na stanowisku handlowca w firmie „G.. i E. Hawranek”. W 1914 wstąpił do Związku Strzeleckiego we Lwowie.
W 1914 wstąpił do Legionów Polskich, do 5 pułku piechoty. Walczył w szeregach 6 kompanii II baonu I Brygady. Po kryzysie przysięgowym, 19 września 1917 wcielony do armii austro-węgierskiej i wysłany na front włoski. 6 listopada 1918 powrócił do kraju i wstąpił do Wojska Polskiego, dostał przydział do 5 pp Leg., z którym przebył całą kampanię wojenną. 1 lipca 1919 został mianowany na stopień podporucznika, w tym też roku uczestniczył w I powstaniu śląskim. Uczestniczył także w walkach na froncie litewsko-białoruskim oraz na Łotwie. W sierpniu 1920 wyróżnił się w czasie bitwy o Białystok. 16 lutego 1921 odznaczono go krzyżem „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.:Po zakończeniu wojny pozostał w wojsku. Od października 1921 uczestniczył w Wojskowych Kursach Maturalnych im. mjr. W. Łukasińskiego w Wilnie, które ukończył w kwietniu 1923, uzyskując maturę. Z dniem 15 sierpnia 1924 awansowany na stopień kapitana. W grudniu 1928 został przeniesiony z 5 pp Leg. do 68 pułku piechoty we Wrześni, na stanowisko komendanta powiatowego Przysposobienia Wojskowego w Kole. W czerwcu 1930 został przeniesiony do 43 pułku piechoty w Dubnie. W 1933 obejmuje dowództwo 1 kompanii 9 pułku piechoty Legionów w Zamościu. W lipcu 1935 został zwolniony z zajmowanego stanowiska i oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr II, a z dniem 31 stycznia 1936 przeniesiony w stan spoczynku.
W okresie międzywojennym aktywnie uprawiał sport, m.in. uczestniczył w finałach mistrzostw Polski w 1922 i 1923, grając na pozycji obrońcy w składzie „Strzelca” Wilno, a następnie reprezentując „Laudę” Wilno. Do 1927 był zawodnikiem WKS „Pogoń” Wilno. Równocześnie uprawiał lekką atletykę i w 1924 zajął trzecie miejsce w mistrzostwach Polski w biegu maratońskim.
27 sierpnia 1939 został zmobilizowany do 24 pułku piechoty w Łucku i skierowany do Ośrodka Zapasowego 27 Dywizji Piechoty we Włodzimierzu Wołyńskim. W jego składzie wziął udział w kampanii wrześniowej. Następnie powrócił do Lwowa, gdzie 9 grudnia został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD i osadzony w więzieniu śledczym przy ul. Sądowej. 31 stycznia 1940 przeniesiony do więzienia na Zamarstynowie, z którego został wywieziony na podstawie listy nr 055/4 z 5–9 maja 1940. pozycja 93. Wkrótce potem został zamordowany na terytorium ówczesnej Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, zapewne w Kijowie.
Był żonaty z Eugenią z Leśkiewiczów, z którą miał z nią synów: Zdzisława (1924–1991) i Zbigniewa (ur. 1926).
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1661 – 16 lutego 1921 Krzyż Niepodległości – 13 września 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych czterokrotnie Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Upamiętnienie W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w Zespole Szkół im. C. K. Norwida w Nowym Mieście Lubawskim, został zasadzony Dąb Pamięci honorujący kapitana Józefa Bila.
W katedrze polowej Wojska Polskiego w Warszawie, znajduje się tablica poświęcona jego pamięci.
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Oficerowie 9 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie 24 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie 43 Pułku Strzelców Legionu Bajończyków Kategoria:Oficerowie 68 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie Przysposobienia Wojskowego Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej Kategoria:Polacy i obywatele polscy – więźniowie więzienia na Zamarstynowie (okupacja radziecka) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze piechoty Legionów Polskich