thumb Komisariat Straży Granicznej „Kolno” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.

Geneza Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920 roku, powołano do życia Straż Celną. Od połowy 1921 roku jednostki Straży Celnej rozpoczęły przejmowanie odcinków granicy od pododdziałów Batalionów Celnych. Proces tworzenia Straży Celnej trwał do końca 1922 roku. Komisariat Straży Celnej „Chojnowo”, wraz ze swoimi placówkami granicznymi, wszedł w podporządkowanie Inspektoratu Granicznego Straży Celnej „Grajewo”.

1 czerwca 1921 roku w Lachowie stacjonowało jeszcze dowództwo 4 kompanii celnej 2 batalionu celnego. Posiadała ona swoje placówki w miejscowościach: Kurki, Glinki, Futory, Kiełcze, Filipki, Brzózki, Brzozowa, Bialiki, Wincenty. Na przełomie roku 1921/1922 ochronę granicy państwowej w tym rejonie od pododdziałów 2 batalionu celnego przejęła Straż Celna.

W drugiej połowie 1927 roku przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozkazem nr 1 z 12 marca 1928 roku w sprawach organizacji Mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego Straży Granicznej Naczelny Inspektor Straży Celnej gen. bryg. Stefan Pasławski powołał komisariat Straży Granicznej „Kolno”, który przejął ochronę granicy od rozwiązywanych komisariatów Straży Celnej „Kumelsk” i „Wincenta”.

Formowanie i zmiany organizacyjne Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną. Rozkazem nr 1 z 12 marca 1928 roku w sprawach organizacji Mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego Naczelny Inspektor Straży Celnej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Kolno” do Inspektoratu Granicznego nr 1 „Stawiska” i określił jego strukturę organizacyjną. Rozkazem nr 9 z 18 października 1929 roku w sprawie reorganizacji mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski określił numer i nową strukturę komisariatu. Rozkazem nr 4/31 zastępcy komendanta Straży Granicznej płk. Emila Czaplińskiego z 20 października 1931 roku placówkę SG II linii „Łomża” przydzielono do komisariatu Straży Granicznej „Kolno”. Z dniem 7 października 1932 roku utworzono posterunek SG „Kozioł”. Rozkaz komendanta Straży Granicznej płk. Jana Jura-Gorzechowskiego z 10 maja 1938 roku w sprawie terminologii w odniesieniu do władz i jednostek formacji, wydany w związku z rozkazami KSG z 25 i 29 kwietnia 1938 roku, przemianował inspektoraty graniczne na obwody Straży Granicznej z dodaniem nazwy miejscowości, w której jednostka stacjonuje. Jednocześnie nakazał używanie w stosunku do kierowników komisariatów i placówek nowych terminów: „komendant komisariatu” i „dowódca placówki”. Komisariat wszedł w skład struktury Obwodu Straży Granicznej „Łomża”.

Służba graniczna W 1928 roku komisariat ochraniał odcinek granicy państwowej długości około 32 kilometrów. Prawa granica rozpoczynała się od słupa granicznego nr 131, dalej Truszki Zalesie(wył.), m. Kumelsk, szosą z Grabowa do Kumelska. Lewa granica do słupa granicznego nr 94, dalej m. Ksedki, do m. Wenecja (wył.). Po reorganizacji komisariat ochraniał odcinek granicy państwowej długości około 23 kilometrów.

Sąsiednie komisariaty komisariat Straży Granicznej „Szczuczyn” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Myszyniec” − 1928 komisariat Straży Granicznej „Szczuczyn” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Leman” − październik 1929

Komenda komisariatu Kierownicy/komendanci komisariatustopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskokomisarz SGLucjan Świderski IX 1928 – komisarz SGWacław Michałowski29 XI 1929 – podkomisarz SGWitold Chotkowski był X 1932 – podkomisarz SGTomasz Steciak25 V 1934 – był w 1937 -24 V 1937w IG Bielskopodkom. SG (por. piech. rez.)Marcin MałekXI 1937 – IX 1939†1940 KalininZastępcy komendanta komisariatustarszy przodownikWładysław Mańczak– 30 IV 1939starszy strażnik podchorążyKazimierz Gierula1 V 1939 –

Struktura organizacyjna Organizacja komisariatu w marcu 1928: komenda − Kolno placówka Straży Granicznej I linii „Kiełcze-Kopki” placówka Straży Granicznej I linii „Brzozowo” placówka Straży Granicznej I linii „Wincenta” placówka Straży Granicznej I linii „Olszanka” placówka Straży Granicznej I linii „Zimna” placówka Straży Granicznej II linii „Kolno” thumb Organizacja komisariatu w październiku 1929, w 1933 i 1934: 5/1 komenda − Kolno placówka Straży Granicznej I linii „Kiełcze-Kopki” placówka Straży Granicznej I linii „Brzozowo” placówka Straży Granicznej I linii „Wincenta” placówka Straży Granicznej II linii „Kolno” placówka Straży Granicznej II linii „Łomża”

Organizacja komisariatu w 1937: komenda − Kolno placówka Straży Granicznej I linii „Kiełcze-Kopki” placówka Straży Granicznej I linii „Wincenta” placówka Straży Granicznej II linii „Kolno”

Organizacja komisariatu w 1939: komenda − Kolno placówka Straży Granicznej I linii „Kiełcze-Kopki” placówka Straży Granicznej I linii „Brzozowo” placówka Straży Granicznej I linii „Wincenta” placówka Straży Granicznej II linii „Kolno”

Przypisy

Bibliografia

(sygn.188/439.) (sygn.188/3 i 188/13.)

(sygn.191/283 i 190/723.)

(sygn.188/445.)

Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej Kategoria:Komisariaty Inspektoratu Granicznego nr 1 „Łomża” Kategoria:Historia Kolna