Henryk Niewiadomski (ur. 22 lipca 1905 w Brzeżanach, zm. 29 maja 1992 w SopocieNiewiadomski Henryk. Profesor. Pionier Politechniki Gdańskiej.
Członek Polskiej Akademii Nauk w Złotej Księdze Politechniki Gdańskiej on-line (dostęp 31.10.2024)) – polski profesor nauk chemicznych, specjalista z chemii i technologii tłuszczów.
Życiorys Absolwent Gimnazjum Państwowego w Zakopanem w 1923. Studia wyższe ukończył w 1927 na Wydziale Chemicznym Politechniki Lwowskiej, uzyskując tytuł zawodowy inżyniera chemika. W latach 1927–1947 pracował kolejno w Kopalni Soli Potasowych w Kałuszu jako chemik zmianowy (1927–1930), w Krochmalni Ziemniaczanej „Lubań” w Toruniu jako kierownik laboratorium (1930–1931), w Krochmalni Ryżowej w Zakładach Przemysłowo-Handlowych „Polska Chiozza” w Tczewie jako kierownik-doradca techniczny, potem jako dyrektor (1931–1939; 1945–1947), w Zrzeszeniu Producentów Spirytusu w Krakowie jako zbieracz ziół leczniczych, doradca techniczny (1939–1945).
Od 1945 mieszkał w Sopocie, pracując w Ministerstwie Aprowizacji i Handlu – przedstawiciel ministerstwa do spraw UNRRA, będąc dyrektorem technicznym: w 1945 Fabryki Przemysłu Tłuszczowego „Amada” w Gdańsku, wówczas odbudował przemysł tłuszczowy w Gdańsku, Gdyni i Nowym Dworze Gdańskim, Portowych Zakładów Przemysłu Olejarskiego i Tłuszczowego (1946–1949). W 1946 został doradcą technicznym w Centralnym Zarządzie Przemysłu Tłuszczowego.
W latach 1947–1975 pracował na Politechnice Gdańskiej, pełniąc funkcje: prorektora do spraw nauki (1952–1954 i 1960–1966); prodziekana Wydziału Chemicznego (1951–1952), kierownika Katedry Technologii Tłuszczów (1949–1951), kierownika Katedry Chemii i Technologii Tłuszczów (1951–1975) i dyrektora Instytutu Chemii i Technologii Organicznej i Żywnościowej, Zakładu Chemii i Technologii Tłuszczów (1969–1975).
Stopień doktora otrzymał w 1935 na Wydziale Chemicznym Politechniki Lwowskiej, w 1949 został powołany na stanowisko zastępcy profesora na Politechnice Gdańskiej, w 1954 – na stanowisko docenta. Tytuł profesora nadzwyczajnego otrzymał w 1958, a tytuł profesora zwyczajnego w 1964.
Opublikował 215 prac za zakresu technologii tłuszczów, w tym pięć książek. Wypromował 13 doktorów. Był autorem lub współautorem wdrożeń, m.in. w jego zespole skonstruowano pierwszy w Polsce chromatograf gazowy o wysokiej czułości.
Pełnił funkcję przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego Rady Naukowej Instytutu Przemysłu Tłuszczowego (1954–1975), Instytutu Przemysłu Tłuszczowego i Mięsnego (1975–1984), Rady Naukowej przy Ministerstwie Przemysłu Spożywczego i Skupu (1957–1981).
Stworzył szkołę naukową chemii i technologii tłuszczów, będąc pionierem na skalę europejską badania: oleju rzepakowego i zastosowania w procesie technologicznym, steroli, prac nad biosyntezą tłuszczów. Był członkiem wielu organizacji naukowych w kraju i zagranicą m.in. przewodniczącym: Komitetu Technologii i Chemii Żywności PAN, International Society for Fat Research (prezes – 1960–1961), American Oil Chemist´s Society (korespondent na Polskę – 1970–1975), Gdańskiego Towarzystwa Naukowego. Otrzymał honorowe członkostwo Komitetu Technologii i Chemii Żywności PAN (1976). thumb|240px|Grób prof. Henryka Niewiadomskiego na cmentarzu katolickim w Sopocie Henryk Niewiadomski został pochowany na cmentarzu katolickim w Sopocie (kw. B4-J-1)śp. Henryk Prus Niewiadomski.
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1956) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1964) Medal Chevreula (1967) Order Sztandaru Pracy II klasy (1972) Order Sztandaru Pracy I klasy (1984) Medal Mikołaja Kopernika PAN (1985) Nagroda I stopnia ministra szkolnictwa wyższego za kształcenie kadry (1964) Nagroda I stopnia ministra szkolnictwa wyższego za osiągnięcia w badaniach naukowych (1970)
Przypisy
Bibliografia Prof. dr Henryk Niewiadomski. Życiorys i działalność naukowa. „Rocz. Technol. Chemii Żywności” 1972, 22, 2, 1972, s.109-119 Siedemdziesiąt pięć lat Gdańskiego Towarzystwa Naukowego 1922-1997. Księga pamiątkowa. Red. M. Latoszek, Gdańsk 1998 Politechnika Gdańska 1945-1970. Księga pamiątkowa, Gdańsk 1970 Pionierzy Politechniki Gdańskie. Red. Z. Paszota, J. Rachoń, E. Wittbrodt, Gdańsk 2005 Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej 1945-2010. Red. E. Klugmann-Radziemska, Gdańsk 2010 W. Zwierzykowski, Henryk Niewiadomski. Sprawozdania Gdańskiego Towarzystwa Naukowego, t.19,1 I 1992-31 XII 1992, s.226-231, Gdańsk 1993
Kategoria:Absolwenci Politechniki Lwowskiej Kategoria:Polscy chemicy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Gdańskiej Kategoria:Prorektorzy uczelni w Polsce Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Zmarli w 1992 Kategoria:Pochowani na cmentarzu katolickim w Sopocie