Aleksandr Wasiljewicz Bielakow (ros. Алекса́ндр Васи́льевич Беляко́в, ur. we wsi Biezzubowo w guberni moskiewskiej, zm. 28 listopada 1982 w Moskwie) – radziecki lotnik, generał porucznik, Bohater Związku Radzieckiego (1936).
Życiorys W 1912 roku skończył szkołę wiejską, a w 1915 gimnazjum męskie w Riazaniu, następnie przez rok studiował w Piotrogrodzkim Instytucie Leśnym, w październiku 1916 roku został powołany do rosyjskiej armii. W lutym 1917 roku ukończył aleksandrowską szkołę piechoty w Moskwie, był młodszym oficerem kompanii w zapasowym pułku piechoty we Włodzimierzu, od lutego do grudnia 1917 jako młodszy oficer walczył w I wojnie światowej na Froncie Zachodnim. Od maja 1918 do lutego 1919 roku był sekretarzem wydziału leśnego powiatowej rady delegatów robotniczych i chłopskich w Bogorodzku (obecnie Nogińsk), od lutego 1919 służył w Armii Czerwonej, od maja 1919 do stycznia 1920 walczył w wojnie domowej przeciw armii Kołczaka i białym Kozakom, następnie przerwał służbę z powodu zachorowania na tyfus. Od kwietnia do lipca 1920 roku pracował w sztabie Północnokaukaskiego Okręgu Wojskowego, w latach 1921–1930 był technikiem-laborantem, w 1924 roku zaocznie ukończył Moskiewski Instytut Leśny, w 1930 został wykładowcą nawigacji, a od kwietnia do sierpnia 1935 roku był szefem katedry Akademii Wojskowo-Powietrznej im. Żukowskiego. Wiosną 1935 został odwołany z akademii dla przygotowania i wykonania przelotu transarktycznego na samolocie ANT-25 (nieudana próba, w której nie uczestniczył, miała miejsce 20 sierpnia 1935 roku). W grudniu 1935 eksternistycznie ukończył wojskową szkołę lotników, od lutego 1936 do stycznia 1939 roku był nawigatorem 1 Armii Specjalnego Przeznaczenia w Monino. W dniach 20–22 lipca 1936 samolotem ANT-25 wraz z Walerijem Czkałowem i Gieorgijem Bajdukowem wykonał lot z Moskwy przez Ocean Arktyczny i Pietropawłowsk Kamczacki na wyspę Udd (nazwaną później wyspą Czkałowa), pokonując 9374 km w ciągu 56 godzin i 20 minut. W dniach 18–20 czerwca 1937 roku załoga w składzie: W. Czkałow – I pilot, dowódca, A. Bielakow – I nawigator, G. Bajdukow – II pilot, II nawigator odbyła w bardzo trudnych warunkach rekordowy lot z Europy (Moskwa) do Ameryki przez Biegun Północny, lądując w Vancouver pokonawszy 8504 km. Od stycznia do listopada 1939 roku był głównym nawigatorem Sił Wojskowo-Powietrznych Armii Czerwonej, a w latach 1939–1940 szefem Wydziału 4 Zarządu 1 Sił Wojskowo-Powietrznych Armii Czerwonej, brał udział w wojnie z Finlandią, później pracował w akademii wojskowo-powietrznej w Monino, a od września 1940 do marca 1942 był komendantem wojskowej szkoły lotniczej w Riazaniu. W latach 1942–1944 był szefem 1 Wyższej Szkoły Nawigatorów i Lotników Awiacji Dalekiego Zasięgu ewakuowanej do miasta Karszy i Troicka, a w latach 1944–1945 szefem szkoły oficerskiej w Riazaniu, w lutym-marcu 1945 był zastępcą dowódcy 2 Armii Powietrznej 1 Frontu Ukraińskiego, a od kwietnia do maja 1945 roku głównym nawigatorem 16 Armii Powietrznej, brał udział w operacji dolnośląskiej i berlińskiej. Od czerwca 1945 do sierpnia 1960 roku był szefem wydziału Akademii Wojskowo-Powietrznej w Monino, w kwietniu 1955 brał udział w pracy ekspedycji „Siewier-7”, podczas której wykonał 4 dalekie loty na samolocie Tu-4 dla przetestowania automatycznego astrokompasu BK-63, w sierpniu 1960 roku zakończył służbę wojskową, pracował w Moskiewskim Instytucie Fizyczno-Technicznym jako profesor i szef katedry. Napisał wiele prac o nawigacji. Od 1938 roku miał stopień doktora nauk geograficznych, a od 1960 profesora. Był deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR 1 kadencji (1937–1946). W 1971 roku otrzymał honorowe obywatelstwo Nogińska, a w 1981 roku Nikołajewska nad Amurem. Został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym. Jego imieniem nazwano górski szczyt w Dagestanie, szkołę w Nogińsku, ulice w Moskwie, Nowosybirsku, Riazaniu, Mohylewie, Mariupolu, Melitopolu i innych miastach.
Awanse kombrig (22 lutego 1938) generał major lotnictwa (4 czerwca 1940) generał porucznik lotnictwa (25 marca 1943)
Odznaczenia Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego (24 lipca 1936) Order Lenina (dwukrotnie - 24 lipca 1936 i 21 lutego 1945) Order Czerwonego Sztandaru (trzykrotnie - 9 sierpnia 1937, 3 listopada 1944 i 20 czerwca 1949) Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (18 sierpnia 1945) Order Czerwonego Sztandaru Pracy (dwukrotnie - 31 października 1957 i 20 grudnia 1977) Order Czerwonej Gwiazdy (trzykrotnie - 25 maja 1936, 25 marca 1943 i 28 października 1967) I medale.
Bibliografia http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=664 (ros.)
Kategoria:Rosyjscy Bohaterowie Związku Radzieckiego Kategoria:Czerwoni (wojna domowa w Rosji) Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej I klasy Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie Kategoria:Radzieccy lotnicy wojskowi Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Uczestnicy wojny fińsko-radzieckiej Kategoria:Radzieccy żołnierze II wojny światowej Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1982