Przemków – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.

Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.

Gromadę Przemków z siedzibą GRN w Przemkowie (wówczas wsi, nie wchodzącej w jej skład) utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie szprotawskim w woj. zielonogórskim na mocy uchwały nr V/26/54 WRN w Zielonej Górze z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Piotrowice, Szklarki, Krępa i Łężce ze zniesionej gminy Przemków w tymże powiecieUchwała Nr V/26/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu szprotawskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 4 grudnia 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 5 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 4 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 55). Dla gromady ustalono 13 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr LXI/227/54 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Szprotawie z dnia 6 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 7 października 1954 r., Nr. 8, Poz. 44).

1 stycznia 1959 siedziba gromady Przemków, osiedle Przemków (nie wchodzące w jej skład), otrzymało status miasta.

1 stycznia 1972 do gromady Przemków włączono tereny o powierzchni 1962 ha z miasta Przemków w tymże powiecie.

Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 w powiecie szprotawskim reaktywowano gminę PrzemkówUchwała Nr XIX/71/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 5 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie zielonogórskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 6 grudnia 1972 r., Nr 10, Poz. 98) (obecnie gmina Przemków należy do powiatu polkowickiego w woj. dolnośląskim).

Uwaga: W terminie od 5 października do 13 listopada 1954 (przez pięć tygodni) istniały formalnie dwie jednostki o nazwie gromada Przemków (drugą była gromada składająca się z samego Przemkowa). Zazwyczaj, w przypadku istnienia dwóch gromad o tej samej nazwie w jednym powiecie (kiedy jedna miejscowość była siedzibą dwóch gromad lecz wchodziła w skład tylko jednej z nich) stosowano wyróżniki w postaci znaków rzymskich. W tym przypadku do tego nie doszło, zapewne z powodu bardzo krótkiego terminu do awansu Przemkowa (stanowiącego gromadę pierwszą) do statusu osiedla i równoczesnej likwidacji tej gromady (wprowadzenie wyróżników pozostawiłoby drugą gromadę z wyróżnikiem w oficjalnej nazwie mimo braku takiej potrzeby po 13 listopada 1954). Przez to wyróżniki nie zostały w tym przypadku oficjalnie wprowadzone.

Przypisy

Przemkozzxw (1954–1972) Kategoria:Historia Przemkowa