mały|270x270px|Zupa z glonów i jeżowca, Korea. Glony jadalne – glony nadające się do spożycia przez ludzi. W uproszczonych systemach makroglony dzieli się na grupy odpowiadające dużym grupom taksonomicznym: glony brązowe – brunatnice (Phaeophyceae), czerwone – krasnorosty (Rhodophyceae), zielone – zielenice (Chlorophyceae) i wyróżnia mikroalgi. Zwykle zawierają dużo błonnika pokarmowego i pełnowartościowego białka.

Glony są także uprawiane i zbierane w celu ekstrakcji kwasu alginowego, agaru-agaru i karagenu – galaretowatych substancji znanych pod wspólna nazwą hydrokoloidów lub fikokoloidów. Hydrokoloidy są ważnymi gospodarczo dodatkami spożywczymi, wykorzystywanymi ze względu na ich właściwości żelujące, zatrzymujące wodę, emulgujące i inneRound F.E. 1962 The Biology of the Algae. Edward Arnold Ltd..

Większość jadalnych glonów to wodorosty morskie, podczas gdy większość wodorostów słodkowodnych jest niejadalna. Niektóre algi morskie zawierają kwasy, które podrażniają układ pokarmowy, mogą mieć także właściwości przeczyszczające i regulujące równowagę elektrolitówWiseman, John SAS Survival Handbook.

Często serwowane w chińskich restauracjach danie o nazwie „chrupiące glony” (ang. crispy seaweed) nie zawiera glonów, tylko suszoną i usmażoną kapustę.

Dystrybucja Glony są popularnym produktem spożywczym wielu nadmorskich rejonów na świecie. Od czasów prehistorycznych są one częścią kuchni chińskiej, kuchni japońskiej i kuchni koreańskiej. Są one także tradycyjnym składnikiem wielu kuchni zachodnich – Islandii, zachodniej Norwegii, atlantyckiego wybrzeża Francji i niektórych części Wielkiej Brytanii. Są także uprawiane w Nowej Szkocji, Nowej Fundlandii i w niektórych częściach USA. Maorysi z Nowej Zelandii tradycyjnie wykorzystują w kuchni kilka gatunków czerwonych i zielonych glonów. W Malezji i Indonezji są spożywane świeże glony.

Jedzenie glonów zyskuje w ostatnich latach na świecie na popularności. W USA zaczęto organizować kursy uczące ludzi zbierania świeżych glonów prosto z morza, co uważa się za bezpieczniejszą alternatywę dla zbierania grzybów.

Wartości odżywcze i zastosowania Glony zawierają dużo jodu w porównaniu do innych produktów spożywczych.

Polisacharydy zawarte w glonach mogą być trawione przez ludzi w wyniku działania enzymów wytwarzanych przez bakterie jelitowe. Obecność takich enzymów jest często znajdowana w populacji japońskiej, ze względu na systematyczną konsumpcję glonów.

W niektórych częściach Azji, arkusze suszonych glonów z rodzaju Porphyra nori 海苔 (w Japonii), zicai 紫菜 (w Chinach) oraz gim 김 (w Korei) są używane jako składnik zup, sushi i onigiri. W Walii te same glony są wykorzystywane do produkcji laverbread, czyli czarnej pasty używanej jako smarowidło lub dip, uzyskiwanej w wyniku wielogodzinnego gotowania. Porphyra należą do jednych z najbardziej wartościowych odżywczo glonów: o zawartości białka na poziomie 30-50% masy całkowitej (w około 75% strawnych), cukrów – około 0,1%, dużej zawartości witamin: A, C, B3 oraz B9 oraz (po wypłukaniu) niskiej zawartości soli. Charakterystyczny smak przetworów Porphyra jest spowodowany wysoką zawartością trzech aminokwasów: alaniny, kwasu glutaminowego i glicyny.

Chrząstnica kędzierzawa i Kappaphycus alvarezii są wykorzystywane w produkcji różnych dodatków spożywczych.

Produkcja oleju jadalnego Niektóre mikroalgi, z rodzajów Isochrysis, Nannochloropsis, Phaeodactylum, Pavlova oraz Thalassiosira zawierają duże ilości kwasów omega-3 i mogą być stosowane jako zamiennik olejów pozyskiwanych z ryb. Jadalny olej pozyskiwany z mikroalg, takich jak np. Chlorella vulgaris, Scenedesmus obliquus i Nannochloropsis oceanica ma pożądane właściwości sensoryczne i bardzo wysoki punkt dymienia, wynoszący 251 °C. Mikroalgi używane do produkcji oleju jadalnego mogą być uprawiane z wykorzystaniem fotosyntezy lub dodatkowo na pożywce cukrowej (w celu intensyfikacji procesu). Są one najefektywniej produkującymi olej organizmami na świecie. Możliwe jest produkowanie na przemysłową skalę oleju o wybranych pożądanych właściwościach, takich jak: cechy sensoryczne, zawartość kwasów omega czy punkt dymienia. Wytłoki mogą być wykorzystane jako pasza dla zwierząt. Cechą wyróżniającą olej z mikroalg jest także jego neutralny smak, niezaburzający smaku potrawy. Produkcja oleju jadalnego oraz biodiesla z mikroalg, pomimo niewielkiego nagłaśniania przez media, ze względu na wysoką jakość oraz opłacalność zyskuje w ostatnich latach coraz większe zainteresowanie inwestorów.

Produkcja cukru Istnieje wiele gatunków glonów, które mogą zostać wykorzystane do produkcji cukrów, jednak większość prowadzonych badań dotyczących rozwoju technologii produkcji tanich cukrów z glonów zakłada ich fermentację, w celu produkcji bioetanolu jako odnawialnego źródła energii. Cukry proste mogą być pozyskiwane z jadalnych gatunków glonów słodkowodnych oraz morskich, takich jak np.: Chlorella sorokiniana (oraz innych gatunków z rodzaju Chlorella), Nannochloropsis gaditana, Scenedesmus almeriensis, sałaty morskiej, skrętnic, Chlamydomonas reinhardtii, klejnotek, glonów z rodzaju Chlorococcum, Chlamydomonas reinhardtii oraz sinicy Anabaena cylindrica. Możliwa jest także ekstrakcja mannitolu z niektórych glonów.

Cukry spożywcze pozyskane z glonów musiałyby zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej przejść autoryzację zgodnie z przepisami o nowej żywności w celu dopuszczenia do sprzedaży na terenie Unii Europejskiej. Formalna autoryzacja nie zawsze jest wymagana w innych krajach.

Potencjalnie istnieje możliwość pozyskiwania spożywczego oleju oraz cukru z jednej uprawy glonów, pozostałości poprocesowe mogą natomiast zostać wykorzystane jako substrat w biogazowniach do produkcji biogazu i nawozu.

Pozyskiwanie mały|Glony Caulerpa lentillifera są uprawiane w stawach na FilipinachDawes, Clinton J. (1998). Marine botany. New York: John Wiley. .. Większość spożywanych gatunków glonów to rośliny dzikie, jedynie nieliczne gatunki są uprawiane. W tradycyjnej uprawie wykorzystuje się rozciągnięte sieci między bambusowymi palami wbitymi w dno, na których rosną glony. Zbiór plonów następuje dwanaście razy w ciągu roku. Glony nori są po zbiorach rozdrabniane, suszone i prasowane. Dzikie glony po zebraniu są zwykle odsalane poprzez płukanie i suszone, co zapewnia im bardzo długi okres przydatności do spożycia. Mogą być także namaczane w mieszaninie popiołu lub w roztworze zasadowym lub spożywane surowe. W USA i Kanadzie ze względu na rosnące zapotrzebowanie jadalne glony są uprawiane na lądzie w sztucznych zbiornikach.

Japońska produkcja glonów z rodzaju Porphyra, które są postrzegane jako składnik luksusowy, to 400 tys. ton mokrej masy rocznie, przetwarzanych na 10 miliardów arkuszy nori (20×20 cm, 3,5-4,0 g), co reprezentuje roczny przychód na poziomie 1500 mln dolarów. W Korei Południowej ich produkcja wynosi 270 tys. t mokrej masy, a w Chinach 210 tys. t. Światowa produkcja glonów notuje bardzo szybki wzrost w ostatnich dziesięcioleciach i z tego względu rozważa się uprawę glonów spożywczych na pełnym morzu, także w połączeniu z farmami wiatrowymi.

Na smak i jakość glonów mają wpływ różne czynniki: temperatura wody, prądy morskie, przypływy i odpływy morza, nasłonecznienie, fale morskie, długość dojrzewania, czy nawet pora dnia zbioru.

Popularne jadalne glony Na świecie konsumowanych jest ponad sto gatunków glonów. Do najpopularniejszych wykorzystywanych w różnych rejonach świata zalicza się: Krasnorosty (Rhodophyta) różne gatunki Callophyllis Mastocarpus stellatus Palmaria palmata Eucheuma Eucheuma spinosum Eucheuma cottonii Gelidiella acerosa Gracilaria Gracilaria edulis Gracilaria corticata Hypnea rząd Gigartinales chrząstnica kędzierzawa (Chondrus crispus) i inne gatunki dostarczające karagenu laver (Porphyra laciniata/Porphyra umbilicalis) nori (Porphyra) glony dostarczające agaru (np. Gracilaria lichenoides, Euchema muricatum, Gelidium, widlik zaostrzony)

Zielenice (Chlorophyta) chlorella Ulva intestinalis Caulerpa lentillifera sałata morska (różne gatunki z rodzaju Ulva) Brunatnice (Phaeophyceae) Listownicowce (Laminariales) arame (Eisenia bicyclis) Alaria esculenta Durvillaea antarctica Ecklonia cava kombu (Saccharina japonica) Laminaria digitata Saccharina latissima wakame (Undaria pinnatifida) i hiromi (Undaria undarioides)

Fucales morszczyn pęcherzykowaty (Fucus vesiculosus) Pelvetia canaliculata gronorosty hijiki lub hiziki (Sargassum fusiforme) Sargassum cinetum Sargassum vulgare Sargassum swartzii Sargassum myriocysum Sargassum echinocarpum Fucus spiralis Himanthalia elongata

Ectocarpales Cladosiphon okamuranus

Zobacz też nowa żywność białka z pojedynczych komórek sushi biodiesel bioetanol biogaz

Przypisy

Kategoria:Technologia żywności Kategoria:Glony Kategoria:Warzywa