Żółtobarczyki (Sturnirini) – monotypowe plemię ssaków z podrodziny owocnikowców (Stenodermatinae) w obrębie rodziny liścionosowatych (Phyllostomidae).
Rozmieszczenie geograficzne Plemię obejmuje gatunki występujące w Ameryce Środkowej i Południowej.
Morfologia Długość ciała 47–101 mm, ogona brak, długość ucha 12–22 mm, długość tylnej stopy 9–21 mm, długość przedramienia 32,6–61,6 mm; masa ciała 10–59 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1842 roku angielski zoolog John Edward Gray w artykule zatytułowanym Opisy kilku nowych rodzajów i pięćdziesięciu niezarejestrowanych gatunków ssaków, opublikowanym w czasopiśmie „The Annals and magazine of natural history”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) żółtobarczyk mały (S. lilium).
Etymologia Sturnira (Sturnia, Sturmira, Slumira): ‘szpak’; być może również honoruje ‘Starling’ (pol. szpak), okrętu który konwojował H.M.S. ‘Sulphur’ podczas jego podróży do Brazylii i po Pacyfiku w 1836 roku (podczas tego rejsu zebrano okaz typowy). Stenoderma: stēnos ‘cienki’; δερμα derma, δερματος dermatos ‘skóra’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Stenoderma chilensis (= Phyllostoma lilium ). Nyctiplanus: gr. νυκτιρλανος nuktiplanos ‘nocny włóczęga’, od νυκτι- nukti- ‘nocny’, od νυξ nux, νυκτος nuktos ‘noc’; πλανος planos ‘włóczęga’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Nyctiplanus rotundatus (= Phyllostoma lilium ). Corvira: łac. corvus ‘kruk’, analogicznie do Sturnira. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Corvira bidens . Sturnirops: rodzaj Sturnira (żółtobarczyk); gr. ωψ ōps, ωπος ōpos ‘wygląd’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Sturnirops mordax .
Podział systematyczny Do plemienia należy jeden rodzaj żółtobarczyk (Sturnira) z dwudziestoma czterema gatunkami zgrupowanymi w dwóch podrodzajach: Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała. StatusIUCNCorviraSturnira bidens(O. Thomas, 1915)żółtobarczyk dwuzębnygatunek monotypowyobszary Andów w zachodniej Wenezueli, Kolumbii, Ekwadorze i Peru; zakres wysokości: 1700–3000 m n.p.m.DC: 6,2–6,7 cmDO: bezogonowyDP: 3,9–4,3 cmMC: 14–21 g CorviraSturnira nanaA.L. Gardner & J.P. O’Neill, 1971żółtobarczyk drobnygatunek monotypowyznany tylko z południowo-wschodniego Ekwadoru (Cordillera del Cóndor) i południowo-środkowego Peru (Huanhuachayo i Ayucucho); zakres wysokości: 1250–1670 m n.p.m.DC: 4,7–5 cmDO: bezogonowyDP: 3,3–3,6 cmMC: 10–02 g CorviraSturnira boadaiYánez-Fernández, M.R. Marchán-Rivadeneira, Velazco, S.F. Burneo, Tinoco & Camacho, 2023gatunek monotypowyendemit Ekwadoru: znany tylko z dwóch miejsc w Zamora-Chinchipe; być może również przyległe północno-wschodnie Peru; zakres wysokości: 1250–1430 m n.p.m.DC: brak danychDO: brak danychDP: 3,3–3,4 cmMC: brak danych SturniraSturnira aratathomasiR.L. Peterson & Tamsitt, 1968żółtobarczyk górskigatunek monotypowyzachodnia Kolumbia, zachodnia Wenezuela, Ekwador i Peru; zapisy z Ekwadoru nie zawierają dokładnych lokalizacji; zakres wysokości: 1650–3165 m n.p.m.DC: 8,8–10,1 cmDO: bezogonowyDP: 5,5–6,1 cmMC: 47–54 g Sturniracentruj|150pxSturnira hondurensisG.G. Goodwin, 1940gatunek monotypowypółnocny Meksyk (na południe od północnej Sinaloa i południowego Tamaulipas), Gwatemala, Salwador, Honduras i Nikaragua; zakres wysokości: powyżej 800 m n.p.m.DC: 6,6–7 cmDO: bezogonowyDP: 4,1–4,5 cmMC: 17–23 g SturniraSturnira burtonlimiVelazco & B.D. Patterson, 2014gatunek monotypowyznany tylko z zachodniej Panamy (Santa Clara, Chiriqui) i zachodniej Kostaryki (Cartago); zakres wysokości: 1290–1500 m n.p.m.DC: 7–7,2 cmDO: bezogonowyDP: około 4,4 cmMC: około 19 g SturniraSturnira ludoviciH.E. Anthony, 1924żółtobarczyk wyżynnygatunek monotypowyKolumbia, Wenezuela i Ekwador; zakres wysokości: 30–2900 m n.p.m.DC: 6,6–7,7 cmDO: bezogonowyDP: 4,4–5 cmMC: 22–30 g SturniraSturnira adrianaeMolinari, Bustos, S.F. Burneo, Camacho, S.A. Moreno & Fermín, 20172 podgatunkiwszystkie andyjskie i przybrzeżne góry Wenezueli oraz przylegające wschodnie Andy w Kolumbii; zakres wysokości: 60–2400 m n.p.m.DC: 5,5–8,5 cmDO: bezogonowyDP: 4,4–5,2 cmMC: 19–35 g SturniraSturnira oporaphilum(von Tschudi, 1844)żółtobarczyk andyjskigatunek monotypowywschodni Ekwador, wschodnie Peru, Boliwia i północno-zachodnia Argentyna; zakres wysokości: 300–2950 m n.p.m.DC: 6,6–7,5 cmDO: bezogonowyDP: 4,4–4,8 cmMC: 17–23 g SturniraSturnira mistratensisM. Contreras & Cadena, 2000żółtobarczyk samotnygatunek monotypowyendemit Kolumbii: znany tylko z miejsca typowego (Mistrató, Risaralda) w zachodnich Andach; zakres wysokości: około 1000 m n.p.m.DC: około 6,8 cmDO: bezogonowyDP: około 4,3 cmMC: około 24 g SturniraSturnira sorianoiC. Sánchez-Hernández, Romero-Almaraz & Schnell, 2005żółtobarczyk tajemniczygatunek monotypowyznany z izolowanych miejsc w północno-zachodniej Wenezueli (Mérida) i wschodniej Boliwii (Santa Cruz); zakres wysokości: do 3000 m n.p.m.DC: 5,7–6,9 cmDO: bezogonowyDP: 4,3–4,4 cmMC: 17–21 g SturniraSturnira koopmanhiliT.J. McCarthy, L. Albuja & M.S. Alberico, 2006żółtobarczyk skrytygatunek monotypowyniziny i przyległe andyjskie zbocza w zachodniej Kolumbii (Chocó) na południe do północno-zachodniego Ekwadoru (Chimborazo); zakres wysokości: 300–2000 m n.p.m.DC: 7,2–8 cmDO: bezogonowyDP: 4,8–5,3 cmMC: 25–36 g SturniraSturnira mordax(G.G. Goodwin, 1938)żółtobarczyk kordylierskigatunek monotypowypółnocno-zachodnia Kostaryka (Cordillera de Guanacaste) do zachodniej Panamy (Kordyliera Środkowa); zakres wysokości: 600–2900 m n.p.m.DC: 7–7,5 cmDO: bezogonowyDP: 4,3–4,9 cmMC: 24–31 g SturniraSturnira perlaJarrín-Valladares & Kunz, 2011żółtobarczyk ekwadorskigatunek monotypowyendemit Ekwadoru: tropikalne, nizinne lasy deszczowe w Chocó; prawdopodobnie południowo-zachodnia Kolumbia; zakres wysokości: 35–700 m n.p.m.DC: 5,6–6,6 cmDO: bezogonowyDP: 4,1–4,8 cmMC: około 18 g Sturniracentruj|130pxSturnira tildaede la Torre, 1959żółtobarczyk amazońskigatunek monotypowywschodnie andyjskie zbocza i niziny w Kolumbii, Wenezueli, Trynidad i Tobago (Trynidad), region Gujana, Brazylia, Ekwador, Peru i północna BoliwiaDC: 6,6–7 cmDO: bezogonowyDP: 4,3–5,5 cmMC: 23–30 g SturniraSturnira erythromos(von Tschudi, 1844)żółtobarczyk owłosionygatunek monotypowyAndy w Wenezueli, Kolumbii, Ekwadorze, Boliwii i północnej Argentynie; zakres wysokości: 500–3740 m n.p.m.DC: 5,3–5,9 cmDO: bezogonowyDP: 3,8–4,4 cmMC: 12–17 g SturniraSturnira bogotensisShamel, 1927żółtobarczyk mgielnygatunek monotypowyzachodnia Wenezuela, Kolumbia, Ekwador i Peru; zakres wysokości: 1200–3340 m n.p.m.DC: 6,5–6,8 cmDO: bezogonowyDP: 4,2–4,5 cmMC: 19–20 g SturniraSturnira magnade la Torre, 1966żółtobarczyk dużygatunek monotypowyKolumbia (zachodnia Nizina Amazonki) na południe przez wschodnie Andy we wschodnim Ekwadorze, Peru, północnej Boliwii (La Paz, Cochabamba) i Brazylii (Acre); zakres wysokości: do 2300 m n.p.m.DC: 8,4–9,3 cmDO: bezogonowyDP: 5,6–6,1 cmMC: 41–59 g Sturniracentruj|150pxSturnira parvidensE.A. Goldman, 1917gatunek monotypowyMeksyk (od południowej Sonory i środkowe Tamaulipas) na południe do północnej Kostaryki (na południe do Cordillera de Talamanca); zakres wysokości: do 1600 m n.p.m.DC: 5,4–6,5 cmDO: bezogonowyDP: 3,7–4,2 cmMC: 13–18 g SturniraSturnira bakeriVelazco & B.D. Patterson, 2014gatunek monotypowypacyficzne wybrzeże w Kolumbii (Chacó i Valle del Cauca), południowo-zachodnim Ekwadorze (El Oro) i północno-zachodnim Peru (Tumbes); zakres wysokości: 400–2000 m n.p.m.DC: 6,4–7,7 cmDO: bezogonowyDP: 4,1–4,7 cmMC: 18,7–26 g Sturniracentruj|150pxSturnira lilium(É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1810)żółtobarczyk małygatunek monotypowywschodnia i południowa Brazylia, wschodnia Boliwia, Paragwaj, północno-wschodnia Argentyna i Urugwaj; zakres wysokości: do 1500 m n.p.m.DC: 5–7,4 cmDO: bezogonowyDP: 3,9–4,6 cmMC: 14–26 g SturniraSturnira giannaeVelazco & B.D. Patterson, 2019gatunek monotypowywschodnie Andy w Kolumbii, Wenezueli (na wschód od rzeki Orinoko), Trynidad i Tobago, region Gujana, Ekwador, Peru (na zachód od Andów), północna Boliwia i amazońska Brazylia; zakres wysokości: powyżej 2000 m n.p.m.DC: 6,5–7,3 cmDO: bezogonowyDP: 4,3–4,7 cmMC: 14–25 g SturniraSturnira angelide la Torre, 1966żółtobarczyk antylskigatunek monotypowyMałe Antyle (Montserrat, Gwadelupa, Dominika i Martynika); zakres wysokości: 0–610 m n.p.m.DC: 6,3–7,5 cmDO: bezogonowyDP: 4,2–4,7 cmMC: brak danych SturniraSturnira paulsonide la Torre & A. Schwartz, 1966gatunek monotypowyMałe Antyle (Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny i Grenada); zakres wysokości: 0–300 m n.p.m.DC: 6,4–6,7 cmDO: bezogonowyDP: 4–4,2 cmMC: brak danych Sturniracentruj|80pxSturnira luisiW.B. Davis, 1980żółtobarczyk pacyficznygatunek monotypowyznany z całą pewnością z Kostaryki, Panamy, północno-zachodniego Ekwadoru i Surinamu; zakres wysokości: do 700 m n.p.m.DC: 6,7–7,4 cmDO: bezogonowyDP: 4,1–4,5 cmMC: 17–25 g
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia