Gwardia Galicyjska (niem. Königliche galizische adelige Leibgarde) – elitarny polski oddział jazdy w armii austriackiej, sformowany w 1781 z polecenia cesarza Józefa II. Dowódcą gwardzistów w stopniu kapitana gwardii był ks. Adam Kazimierz Czartoryski.
Organizacja i zadania Do gwardii zgłaszać się mogła jedynie młodzież szlacheckiego pochodzenia, służąca w armii habsburskiej lub ochotnicy z Rzeczypospolitej. Liczbę gwardzistów określono na sześćdziesięciu. Początkowo otrzymali oni rangę i żołd chorążych, ale od 1786 wszyscy gwardziści nosili stopień podporucznika (dotychczasowych chorążych awansowano). Od 1809 pełnego etatu już nie utrzymywano z powodu braku chętnych do służby, a w 1811 Gwardia Galicyjska została rozwiązana.
Głównym zadaniem gwardzistów była służba u boku cesarza w Wiedniu.
Umundurowanie i uzbrojenie Na mundur gwardzistów składały się: kontusz koloru ciemnogranatowego, z szerokim złotym lamowaniem i czerwonymi rabatami; spodnie granatowe z wypustkami; buty tzw. polskie; czapka-rogatywka tzw. tatarka koloru złocisto-czerwonego, obłożona z dołu białym futrem i z piórami u góry; rękawice koloru łososiowego; patronasze na pasach koloru białego.
Na uzbrojenie gwardzistów składały się: pałasz; pistolety; lanca z czarno-żółtą chorągiewką.
Na stanie gwardii pozostawały także konie, na których pełniono służbę. Ich cechą wyróżniającą były czapraki wykonane z tygrysich skór.
Bibliografia Polskie formacje wojskowe, w armii austriackiej po pierwszym rozbiorze - dostęp: 25 kwietnia 2016; Wawel-Louis Józef, Okruszyny Historyczne, zbierane po dawnych aktach, archiwach i dziennikach, Kraków 1898.
Kategoria:Polskie formacje wojskowe okresu rozbiorów Kategoria:Polityka w Galicji