Lemonade – szósty album studyjny amerykańskiej piosenkarki Beyoncé. Wydawnictwo ukazało się 23 kwietnia 2016 roku nakładem wytwórni muzycznej Parkwood Entertainment i rozprowadzany przez Columbia Records. W dniu premiery ukazał się również 60-minutowy film, zatytułowany „Lemonade”, w którym zostały ujęte teledyski do wszystkich piosenek. Koncepcja płyty odnosi się do „wewnętrznej podróży kobiety celem samopoznania i samouzdrowienia”. Album obejmuje wiele gatunków, w tym: pop, R&B, blues, rock, hip-hop, soul, funk, country, gospel oraz trap. Na krążku znajdują się duety z takimi artystami jak: James Blake, Kendrick Lamar, The Weeknd oraz Jack White. Promocja albumu rozpoczęła się w lutym 2016 roku, wraz z premierą pierwszego promującego singla – „Formation”. Album zadebiutował na szczycie amerykańskiej listy przebojów Billboard 200, natomiast w podsumowaniach końcoworocznych został okrzyknięty najlepiej sprzedającym się krążkiem w 2016 globalnie.
Płyta zdobyła uznanie krytyków i została zawarta na pierwszym miejscu list najlepszych albumów w 2016 roku m.in. według magazynów: Billboard, Consequence of Sound, The Guardian, The New York Times oraz Rolling Stone. Beyoncé otrzymała dziewięć nominacji do nagrody Grammy za pracę nad płytą, a samo wydawnictwo otrzymało nominację w kategorii Album roku oraz statuetkę za najlepszy album Urban Contemporary. Dodatkowo otrzymał nagrodę Peabody Award, a film „Lemonade” otrzymał cztery nominacje do nagrody Emmy. W 2020 krążek został umiejscowiony na 32. miejscu w zestawieniu 500 albumów wszech czasów magazynu Rolling Stone, a w 2024 znalazł się na 10. miejscu listy 100 najlepszych albumów według Apple Music.
Charakterystyka i nagrywanie Głównymi wątkami albumu są problemy Beyoncé w relacji ze swoim mężem Jay-Z oraz wykluczenie rasowe. Utworu zawarte na krążku (nie licząc „Formation”) mają odpowiadać jedenastu rozdziałom, na które podzielony był film promujący album o tym samym tytule. W ocenie Miriam Bale z tygodnika Billboard album stanowi kronikę relacji między czarnoskórymi kobietami a amerykańskim społeczeństwem. Przejawia się to w utworze „Don't Hurt Yourself”, który zawiera cytat Malcolma X, jak i utworach „Freedom” i „Formation”. Nekesa Moody i Mohamad Soliman z gazety The Washington Post zinterpretowali tematykę albumu jako połączenie aspektów osobistych i manifestu politycznego.
Greg Tate w recenzji albumu dla magazynu Spin przyrównuje Beyoncé do Michaela Jacksona i Prince'a, doceniając jej kunszt wokalny oraz pracowitość. Podobne zdanie wyraził Carl Wilson, opisując Lemonade jako „spektakl dorównujący Thrillerowi”. W pięciogwiazdkowej recenzji dla magazynu Rolling Stone Rob Sheffield przyrównał album do Spirit in the Dark Arethy Franklin i Silk and Soul Niny Simone, zwracając uwagę na podobną tematykę dzieł, łączących prywatny ból z traumą amerykańskiej społeczności czarnoskórych.
Głównymi nurtami gatunkowymi albumu są: R&B, rock, soul, hip hop, pop i blues. Britt Julious w recenzji dla magazynu Consequence of Sound napisała, że gatunki zawarte na albumie obejmują „od gospel, przez rock, przez R&B, aż po trap”. Lemonade nagrywano między czerwcem 2014 a lipcem 2015 w 11 studiach na terenie Stanów Zjednoczonych. Nagrywanie albumu odbywało się również w Paryżu, gdzie w tym samym czasie Jay-Z pracował nad swoim krążkiem 4:44. Producentami albumu są: Beyoncé Knowles, Mike Dean, Jaycen Joshua, Greg Koller, Tony Maserati, Lester Mendoza, Vance Powell, Joshua V. Smith & Stuart White (engineers/mixers) oraz Dave Kutch (mastering engineer).
Promocja i wydanie lewo|mały|Beyoncé w trakcie 50. Super Bowl Half-time Show, na którym wykonała premierowo utwór „Formation” 6 lutego 2016 bez wcześniejszej zapowiedzi Beyoncé wydała na platformie Tidal utwór „Formation”, będący pierwszym singlem promocyjnym albumu Lemonade. Piosenka została wykonana dzień później premierowo w trakcie 50. Super Bowl Half-time Show. Po zakończeniu występu wyemitowano reklamę zapowiadającą światową trasę koncertową The Formation, której sprzedaż rozpoczęła się 9 lutego 2016. Album wydany został 23 kwietnia 2016 wydawnictwem Parkwood Entertainment i Columbia Records. Krążek został udostępniony jedynie w serwisie Tidal; jednak w trzecią rocznicę jego premiery 23 kwietnia 2019 został ostatecznie wydany na wszystkich innych platformach streamingowych. 3 maja 2016 przesłano do radia utwór „Sorry” jako drugi singiel promujący album. 12 maja tego samego roku singlem stała się piosenka „Hold Up”, a 9 września utwór „Freedom”. Ostatnim singlem została piosenka „All Night”.
Trasa The Formation World Tour rozpoczęła się 27 kwietnia 2016 i zawierała w sobie 49 koncertów na terenie Ameryki Północnej i Europy. 27 czerwca Beyoncé wykonała utwór „Freedom” z Kendrickiem Lamarem, jako otwarcie gali BET Awards 2016. 28 sierpnia na gali MTV Video Music Awards 2016 Beyoncé wykonała szesnastominutową składankę utworów „Pray You Catch Me”, „Hold Up”, „Sorry”, „Don't Hurt Yourself” i „Formation”. W październiku 2016 Knowles wykonała utwory „6 Inch” oraz „All Night” w trakcie koncertu TIDAL X. 2 listopada 2016 piosenkarka wystąpiła na gali Country Music Association Awards, wykonując wraz z zespołem Dixie Chicks piosenkę „Daddy Lessons”. 12 lutego 2017 Beyoncé w trakcie występu podczas 59. ceremonii wręczenia nagród Grammy wykonała utwory „Love Drought” oraz „Sandcastles”.
Lemonade (film) 23 kwietnia 2016 wydany został za pośrednictwem platformy HBO film Lemonade, będący wizualizacją krążka o tym samym tytule. Produkcja w reżyserii Kahlil Joseph i Beyoncé Knowles-Carter podzielona jest na jedenaście rozdziałów, które odpowiadają utworom z albumu. Film zawiera w sobie części zatytułowane: „Intuicja” („Pray You Catch Me”), „Zaprzeczenie” („Hold Up”), „Gniew” („Don’t Hurt Yourself”), „Apatia” („Sorry”), „Pustka” („6 Inch”), „Odpowiedzialność” („Daddy Lessons”), „Reformacja” („Love Drought”), „Przebaczenie” („Sandcastles”), „Zmartwychwstanie” („Forward”), „Nadzieja” („Freedom”) oraz „Odkupienie” („All Night”). W teledyskach udział wzięli m.in.: Amandla Stenberg, Chloe x Halle, Tina Knowles, Quvenzhané Wallis, Zendaya oraz Serena Williams. W produkcji pojawiły się również Sybrina Fulton (Trayvon Martin), Lesley McFadden (Michael Brown) i Gwen Carr (Eric Garner); matki zamordowanych przez policję czarnoskórych nastolatków.
Film otrzymał cztery nominację do nagrody Emmy. Dodatkowo nominowany był do nagrody Grammy oraz otrzymał nagrodę Black Reel Television Awards za najlepszy film dokumentalny.
Odbiór mały|Beyoncé w trakcie The Formation World Tour
Recenzje krytyków Lemonade został powszechnie uznany przez krytyków muzycznych. Album uzyskał następujące średnie oceny w serwisach agregujących recenzje albumów muzycznych – 90 punktów na 100 w Album of the Year oraz 92 na 100 w Metacritic. Jonathan Bernstein w recenzji dla The Telegraph stwierdził, że krążek jest najlepszym dziełem piosenkarki z jej dotychczasowej dyskografii.
Ray Rahman z Entertainment Weekly pochwalił różnorodność albumu, pisząc „[Beyoncé] potrafi grać rock, blues, country, awangardę, cokolwiek. Lemonade to najbardziej różnorodny album Bey w dotychczasowej historii”. Alexis Petridis w recenzji dla tygodnika The Guardian pochwalił muzyczny aspekt albumu i podkreślił uporządkowanie krążka. Sal Cinquemani z magazynu Slant Magazine napisał, że album „jest jej jak dotąd najbardziej spójnym tekstowo i tematycznie wydawnictwem”. Maura Johnston z tygodnika Time napisała, że zawarte utwory na albumie są „świeże, ale od razu znajome” i mają „przesadne, ale intymne brzmienie”. Evan Sawdey z PopMatters zauważył, że niewiele albumów można kiedykolwiek uznać za „tak odważne, złożone i zdecydowane jak Lemonade”.
Wyróżnienia + Lemonade w zestawieniach najlepszych albumówAutorListaPozycjaPrzypisApple Music100 najlepszych albumów wszech czasów10. miejsceAssociated Press10 najlepszych albumów 2016 roku1. miejsce15 najlepszych albumów dekady (2010–2019)Billboard50 najlepszych albumów 2016 roku100 najlepszych albumów dekady (2010–2019)2. miejsceComplex50 najlepszych albumów 2016 roku1. miejsceConsequence of Sound50 najlepszych albumów 2016 roku100 najlepszych albumów dekady (2010–2019)Entertainment Weekly50 najlepszych albumów 2016 rokuIdolator10 najlepszych albumów 2016 rokuLos Angeles Times10 najlepszych albumów 2016 rokuUwzględnioneNME50 najlepszych albumów 2016 roku11. miejsce100 najlepszych albumów dekady (2010–2019)17. miejsceNPR50 najlepszych albumów 2016 roku2. miejsce150 najlepszych albumów kobiecych 6. miejsceThe Guardian40 najlepszych albumów 2016 roku1. miejsce100 najlepszych albumów XXI wieku25. miejsceThe Independent20 najlepszych albumów 2016 roku1. miejsce50 najlepszych albumów dekady (2010–2019)5. miejsceThe New York TimesNajlepsze albumy 2016 roku (Jon Pareles)1. miejsceTime10 najlepszych albumów dekady (2010–2019)UwzględnioneRolling Stone50 najlepszych albumów 2016 roku1. miejsce100 najlepszych albumów dekady (2010–2019)2. miejsce500 najlepszych albumów wszech czasów32. miejsceUSA Today50 najlepszych albumów 2016 roku2. miejsce
Nagrody i nominacje +RokNagrodaKategoriaRezultatPrzypis2016AMFT AwardsAlbum rokuWygranaNajlepszy album Contemporary R&BNajlepszy film muzycznyAmerican Music AwardsUlubiony album soul/R&BNominacjaDanish Music AwardsMiędzynarodowy album rokuGAFFA AwardsMiędzynarodowy album rokuWygranaIFPI AwardsGlobal Top Album of 2016MTV Video Music AwardsBreakthrough Long Form VideoMTV Video Music Awards JapanAlbum rokuSoul Train Music AwardsAlbum roku2017BET AwardsAlbum rokuBillboard Music AwardsTop Billboard 200 AlbumNominacjaTop R&B AlbumWygranaDouban Abilu Music AwardsMiędzynarodowy album roku pop Grammy AwardsAlbum rokuNominacjaNajlepszy album ContemporaryWygranaNAACP Image AwardsWybitny albumNME AwardsNajlepszy albumNominacjaMuzyczny moment rokuPeople's Choice AwardsUlubiony albumNominacjaPeabody AwardRozrywka Wygrana2019UB HonorsAlbum R&B dekady
Wpływ mały|Jarneia Richard-Noel, grająca Katarzynę Aragońską w musicalu Six. Inspiracją w tworzeniu postaci był album Lemonade Amerykański raper Snoop Dogg nazwał swój czternasty album studyjny Coolaid, inspirując się szóstym albumem studyjnym Beyoncé. Brytyjska grupa Little Mix wymieniła Lemonade jako inspirację dla swojego albumu Glory Days. Amerykański piosenkarz The-Dream napisał odpowiedź na Lemonade zatytułowaną „Lemon Lean” w swojej EP Love You to Death, mówiąc, że album zmienił sposób, w jaki ludzie myślą o swoich związkach. Trzynasty album studyjny Jaya-Z 4:44 jest odpowiedzią na Lemonade. Amerykański muzyk Stevie Wonder nazwał album „wielkim dziełem, wspaniałym dziełem sztuki”. Bono z zespołu U2 zaliczył utwór „Freedom” do swojego projektu „60 piosenek, które uratowały moje życie”, aby uczcić swoje 60. urodziny, pisząc: „W ciągu moich 60 lat serwowano mi wiele albumów, ale rzadko taki jak album Queen Bey Lemonade”. Adele w trakcie 59. ceremonii rozdania nagród Grammy zadedykowała swoją nagrodę w kategorii Album Roku Beyoncé i powiedziała: „Artystką mojego życia jest Beyoncé […] album Lemonade jest po prostu monumentalny”. Postać Katarzyny Aragońskiej w musicalu Six została zainspirowana „Beyoncé z ery lemoniady”.
Lista utworów Opracowano na podstawie materiału źródłowego.
Notowania i certyfikaty
Notowania tygodniowe Lista (2016) NajwyższapozycjaAustralia (ARIA) 1Austria (Ö3 Austria) 9 Belgia (Ultratop Flandria) 1 Belgia (Ultratop Walonia) 9 Czechy (ČNS IFPI) 1 Dania (Hitlisten) 3 Finlandia (Suomen virallinen lista) 4 Francja (SNEP) 7 Hiszpania (PROMUSICAE) 2 Holandia (MegaCharts) 1 Irlandia (IRMA) 1Kanada (Billboard Canadian Albums) 1 Niemcy (Media Control Charts) 3 Norwegia (VG-Lista) 1 Nowa Zelandia (Recorded Music NZ) 1 Polska (OLiS) 2 Portugalia (AFP) 1Stany Zjednoczone (Billboard 200) 1Stany Zjednoczone (Top R&B/Hip-Hop Albums) 1 Szkocja (OCC) 1Szwajcaria (Schweizer Hitparade) 2 Szwecja (Sverigetopplistan) 1Węgry (MAHASZ) 3 Wielka Brytania (OCC) 1 Włochy (FIMI) 5
Certyfikacje