thumb|Kamienie i niewielkie głazy na plaży morskiej w północnej Norwegii thumb|Kamienie jako części szkieletowe gleby na zboczu stawu kamieniołomu w pobliżu Bietigheim w Niemczech Kamienie, frakcja kamienista – jedna z frakcji granulometrycznych, czyli populacji ziaren (cząstek) mineralnych lub fragmentów skały o określonej wielkości (średnicy zastępczej), stosowana w naukach przyrodniczych (m.in. w gleboznawstwie i geologii) i w technicznych (m.in. w budownictwie). Kamienie, w zależności od przyjętego podziału, mają kilka – kilkanaście cm średnicy.
Kamienie są zazwyczaj odłamkami skał, mniej lub bardziej zwietrzałymi. Jedynie rzadko są to pojedyncze ziarna minerałów. Stopień obtoczenia może być bardzo różny i zależy od długości transportu jakiemu był poddany kamień.
Różne nauki stosują odmienne graniczne wielkości kamieni, często nawet w obrębie tej samej dyscypliny stosuje się różne podziały na frakcje. Fakt ten może często prowadzić do nieporozumień, gdzie te same utwory badane przez przedstawicieli różnych nauk są inaczej opisywane.
Podział na frakcje Przedział wielkości w milimetrach Uwagi „Klasyfikacja uziarnienia gleb i utworów mineralnych” 75< d ≤200 obowiązuje w polskim gleboznawstwie od 2008 r. „Przyrodniczo-genetyczna klasyfikacja gleb Polski” d >20 obowiązywała w polskim gleboznawstwie od 1956 do 2008 r. Podział na frakcje według amerykańskiego USDA 76< d ≤600 (drobniejsze) i (większe), stosowana w USA Podział na frakcje według FAO 60< d ≤200 , stosowana przez ONZ Polska Norma PN-B-02480:1986 d >40 polska klasyfikacja gruntów budowlanych PN-EN ISO 14688-1:2006 63< d ≤200 klasyfikacja gruntów budowlanych ISO
W wielu klasyfikacjach uziarnienia, zwłaszcza geologicznych i geomorfologicznych, frakcja kamieni nie jest w ogóle wydzielana. Wydziela się frakcję żwiru i, większą od niej, frakcję głazów.
Słowo „kamień”, z odpowiednim przymiotnikiem, jest często spotykane w jubilerstwie (gdzie występują kamienie szlachetne, i ozdobne) oraz budownictwie (gdzie oprócz kamieni drogowych i budowlanych występują także kamienie dekoracyjne, elewacyjne). W takich wypadkach nie musi to oznaczać, że mają one „wielkość” frakcji kamieni. Nazwy te odnoszą się najczęściej do określonych minerałów lub skał, które, z racji swojego ozdobnego wyglądu lub właściwości, pełnią określone funkcje użytkowe.
Kamień w literaturze Tak o kamieniu przydrożnym pisał poeta Franciszek Karpiński w wierszu Człowiek i kamień.
Kamień leżał w środku drogi;
Mimo przechodząc ubogi,
Stłukł nogę, łajał kamienie,
„Na cóż to próżne stworzenie?
On siebie nie zna, czy lato,
Czyli go śniegi przysuły!”
A kamień odpowie na to:
„A tobież lepiej, żeś czuły?”
Zobacz też frakcje granulometryczne w geologii frakcje granulometryczna w gleboznawstwie frakcje granulometryczne w budownictwie szkielet glebowy kamienie ozdobne
Przypisy
Kategoria:Gruntoznawstwo Kategoria:Materiały budowlane Kategoria:Skały osadowe Kategoria:Surowce mineralne