Marynarka Wojenna Bułgarii (, Woennomorski sili na Byłgarija) – część sił zbrojnych Bułgarii. Operuje na Morzu Czarnym, z główną bazą w Warnie.
Przez okres wojen z Turcją przełomu XIX i XX wieku oraz obu wojen światowych Bułgaria posiadała małą marynarkę, pozbawioną większych okrętów, a większy jej rozwój miał miejsce podczas zimnej wojny we współpracy z ZSRR. Przez cały okres istnienia nie posiadała okrętów większych od niszczyciela i na ogół była mało nowoczesna. Na początku XXI wieku jej trzon stanowiły trzy fregaty z lat 70. poprzedniego wieku, przy braku sił podwodnych. W 2017 roku posiadała cztery fregaty rakietowe, trzy korwety, 14 okrętów przeciwminowych i okręt desantowy. W 2015 roku marynarka liczyła 3600 osób personelu, jej bazami są Warna (siedziba dowództwa) i Burgas. Dowódcą marynarki w 2025 roku był kontradmirał .
Obok marynarki wojennej, Bułgaria posiada morski komponent Policji Granicznej.
Historia Początki (schyłek XIX w. i pierwsze lata XX w.) thumb|Model torpedowca „Lewski”, Muzeum Marynarki Wojennej w Warnie Wkrótce po uzyskaniu niezależności od panowania tureckiego w 1878 roku, Księstwo Bułgarii przystąpiło do tworzenia niewielkiej marynarki wojennej, składającej się początkowo z okrętów rzecznych na Dunaju, przekazanych przez Rosję. Marynarka wojenna z dowództwem w Ruse została uroczyście utworzona 12 sierpnia 1879 roku (31 lipca starego stylu). Dzień ten został później ustalony jako święto marynarki. Do służby wówczas przyjęto cztery rzeczne parowce, szkuner i siedem kutrów. Pierwszym dowódcą marynarki był rosyjski oficer Aleksandr Konkiejewicz, również marynarze byli szkoleni w Rosji, a rosyjscy oficerowie opuścili Bułgarię w 1885 roku. Pierwszym nowo zakupionym okrętem (we Francji) był parowiec „Aleksandr I” z 1883 roku (350 t), służący także jako jacht książęcy. Oprócz tego marynarka miała niewielkie parowce: „Krum” i „Simeon Weliki”, okręt szkolny „Asen” i mniejsze jednostki, w tym dwa małe 20-tonowe torpedowce „Botew” i „Lewski” z minami wytykowymi otrzymane z Rosji w 1884 roku. Większość środków jednak była przeznaczana na wojska lądowe i marynarka była zaniedbywana. thumb|Krążownik torpedowy „Nadeżda”
Dopiero w 1898 roku zbudowano dla marynarki we Francji pierwszy pełnowartościowy okręt – kanonierkę torpedową „Nadeżda” (klasyfikowaną jako mały krążownik), używaną do szkolenia. Francuski oficer Paul Pichon był też od 1897 do 1908 roku dowódcą marynarki bułgarskiej. W 1899 roku dowództwo marynarki przeniesiono z Ruse do Warny. W 1903 roku uchwalono pierwszy program rozwoju marynarki, w wykonaniu którego zakupiono, również we Francji, sześć torpedowców typu Dryzki „Dryzki”, „Smeli”, „Chrabri”, „Szumni”, „Letjaszti”, „Strogi”, stanowiących trzon jej floty przez kolejne 40 lat, oraz działa kalibru 240 mm dla artylerii nadbrzeżnej. Mimo planów budowy dalszych okrętów, w tym niszczycieli i okrętów podwodnych, nie doszło ostatecznie do tego z powodów finansowych i niedoceniania roli marynarki, a także z powodu polegania na wsparciu znacznie silniejszej marynarki rosyjskiej. Odrzucono także w 1908 roku propozycję zakupu starych okrętów w Rosji (w tym dwóch nieudanych okrętów obrony wybrzeża typu popowka). Zaadaptowano jedynie w tym okresie parowy jacht na mały stawiacz min „Kamczija”.
Wojny bałkańskie i I wojna światowa thumb|Torpedowiec „Dryzki” zachowany w Muzeum Marynarki Wojennej w Warnie Pierwszym konfliktem, w jakim wzięła udział bułgarska flota, była I wojna bałkańska 1912–1913. W jej trakcie torpedowce podejmowały kilka bezskutecznych prób ataków torpedowych na tureckie okręty atakujące bułgarskie wybrzeże. Dopiero w nocy 20/21 listopada 1912 roku torpedowiec „Dryzki” uszkodził turecki krążownik pancernopokładowy „Hamidiye”. Akcja ta była największym sukcesem w dziejach marynarki bułgarskiej. Bułgarskie torpedowce nie brały już aktywnego udziału w działaniach drugiej wojny bałkańskiej, podczas której zostały internowane w Sewastopolu, a działania morskie ograniczały się do stawiania min. Na skutek wojny redukcji uległ wywalczony wcześniej dostęp do Morza Egejskiego (utracony ostatecznie po I wojnie światowej).
Bułgarskie okręty wzięły udział w I wojnie światowej po stronie państw centralnych, aczkolwiek bez starć z przeciwnikiem; jedynie torpedowiec „Szumni” został utracony na minie w 1916 roku. Z powodu niewielkich rozmiarów marynarki bułgarskiej, głównym wkładem Bułgarii na polu wojny morskiej było udostępnienie baz w Warnie, Burgasie i Ewksinogradzie dla okrętów niemieckich i tureckich. 1 stycznia 1915 roku została utworzona również Flota Morza Egejskiego. 5 września 1916 roku bułgarskie okręty wysadziły niewielki desant w Bałcziku, Kawarnie i Kaliakrze, zajmując rumuńskie posiadłości w południowej Dobrudży, nie napotykając oporu. Jedynymi nowymi okrętami o większej wartości bojowej było uzyskanych od Niemiec pod koniec wojny w latach 1917–18 sześć małych kutrów trałowych i okręt podwodny „Podwodnik No.18” (niemiecki UB 8), który jednak został przejęty przez Francuzów w 1919.
Okres międzywojenny i II wojna światowa Po przegranej przez państwa centralne I wojnie światowej, Bułgaria na mocy traktatu pokojowego z 27 listopada 1919 nie mogła posiadać floty wojennej. Zezwolono jedynie na morską służbę policyjną, w składzie czterech istniejących torpedowców typu Dryzki ze zdjętymi wyrzutniami torped (piąty zatonął w 1918 na skałach) oraz do sześciu patrolowców. Wyporność nowych okrętów nie mogła przekraczać 100 ton, zabroniono także posiadania okrętów podwodnych i lotnictwa morskiego. Zgodnie z tym, w grudniu 1920 roku marynarkę przeformowano w morską służbę handlowo-policyjną i rzeczną służbę handlowo-policyjną, podporządkowane ministerstwu kolei, poczty i telegrafu. W 1921 roku zakupiono dla ich potrzeb z francuskiego demobilu dwa ścigacze okrętów podwodnych amerykańskiego typu „Biełomorec” i „Czernomorec”, służące do 1952 roku (). i cztery kutry patrolowe. Tajnym rozkazem Ministerstwa Wojny z 2 grudnia 1927 roku powołano faktycznie ponownie marynarkę wojenną. Utworzono tajny sztab morski, jednakże względy finansowe spowodowały, że nie podejmowano prób odbudowy marynarki. Już od 1925 roku do szkolenia montowano czasowo na torpedowcach wyrzutnie torped, lecz dopiero w 1934 roku powróciły one na stałe.
Dopiero po zbliżeniu z III Rzeszą, w 1937 roku reaktywowano marynarkę wojenną, a 31 grudnia 1938 odrzucono ograniczenia traktatowe. Mimo to, nie poszła za tym znacząca rozbudowa marynarki. W Niemczech zamówiono dwa okręty podwodne i pięć kutrów torpedowych, ale tylko dwa kutry firmy dostarczono przed wybuchem wojny i trzeci w 1941 roku, natomiast pozostałych okrętów nie zbudowano. W czasie wojny jeszcze Niemcy sprzedali Bułgarii cztery zdobyte w Holandii kutry torpedowe wzoru brytyjskiego. Marynarka bułgarska posiadała oprócz tego liczne mniejsze okręty (kutry trałowe, w tym 13 bułgarskiej budowy typu MCzK, patrolowce i trałowce rzeczne) oraz adaptowane stawiacze min.
thumb|Kuter trałowy typu MCzK w muzeum marynarki w Warnie Podczas II wojny światowej Bułgaria była od 1941 roku sojusznikiem Niemiec, lecz z przyczyn politycznych nie uczestniczyła w działaniach wojennych na froncie wschodnim przeciw ZSRR, a jedynie jej okręty w ramach współpracy państw Osi pełniły służbę patrolową i eskortową oraz uczestniczyły w operacjach minowych na Morzu Czarnym i Dunaju. Z większych jednostek, utracono tylko jeden torpedowiec „Smeli” w 1943 roku w sztormie. Na skutek okupacji Tracji i Macedonii, Bułgaria uzyskała dostęp do Morza Egejskiego, gdzie w 1943 roku sformowano flotyllę kutrów trałowych (z bazą w Kawali). Utrzymywano też jednostki patrolowe na Jeziorze Ochrydzkim. Po ataku ZSRR na terytorium Bułgarii, 9 września 1944 roku Bułgaria zmieniła sojusze i wypowiedziała wojnę Niemcom. Jej okręty zostały mimo to przejęte tego samego dnia przez wojska radzieckie w Warnie i wcielone do radzieckiej Floty Czarnomorskiej. Od początku 1945 roku jedynie niewielkie siły bułgarskich kutrów trałowych działały na Dunaju w ramach radzieckiej Flotylli Dunajskiej.
Po II wojnie światowej Po zakończeniu wojny, w lipcu i sierpniu 1945 roku, ZSRR zwrócił Bułgarii przejęte okręty. Traktat pokojowy z 10 lutego 1947 roku zezwalał Bułgarii na posiadanie marynarki jedynie o łącznym tonażu 7250 ton i liczebności 3500 ludzi. Bułgarskie siły zbrojne podlegały w dalszych latach wzrostowi ponad ograniczenia traktatowe w ramach bloku państw skupionych wokół ZSRR, mimo to marynarka była rozwijana w sposób umiarkowany.
Pierwszym dużym okrętem był stary radziecki niszczyciel „Żelezniakow” wypożyczony Bułgarii od 1947 do 1949 roku. W 1950 zastąpił go przekazany Bułgarii niszczyciel „Georgi Dimitrow”, będący największym okrętem bojowym w dziejach marynarki bułgarskiej i jej ostatnim niszczycielem (wycofany w 1960 roku)Na podst. i . ZSRR wyposażył marynarkę bułgarską także w mniejsze okręty, począwszy od 12 ścigaczy okrętów podwodnych w 1947 roku (cztery projektu MO-4, sześć projektu i dwa projektu 122a). Do początku lat 50. bułgarska marynarka otrzymała z ZSRR także 12 kutrów torpedowych TM-200, cztery trałowce redowe proj. 253Ł i dwa trałowce bazowe proj. 254K. Do służby na Dunaju otrzymała również 9 rzecznych kutrów pancernych proj. 1124 oraz jeden proj. 1125. Bułgaria natomiast samodzielnie zaczęła rozwijać siły desantowe, podejmując budowę według niemieckich planów 10 barek desantowych typu BDB (dla trzech czołgów).
Znaczniejszy wzrost marynarki wojennej nastąpił od połowy lat 50, po zakończeniu okresu stalinizmu i przystąpieniu Bułgarii do nowo powstałego Układu Warszawskiego. W 1954 roku Bułgaria otrzymała od ZSRR pierwsze trzy małe okręty podwodne typu M, szybko zastąpione w 1957 przez dwa średnie okręty proj. 613: „Pobieda” i „Sława” (ozn. NATO: Whiskey). W zakresie sił nawodnych zakupiono w ZSRR w latach 1957–58 dwie fregaty projektu 50 („Dryzki” i „Smeli”), które odbywały także rejsy na Morze Śródziemne. Wraz z trzecią fregatą tego typu „Bodri”, otrzymaną dopiero w 1985 roku i wówczas już przestarzałą, pozostały w służbie do przełomu lat 80/90Władimir Zabłocki. „Gronostaj” i jego bracia. Dozorowce projektu 50. Część II. „Morze, Statki i Okręty” nr 4/2013, s.30. Modernizowano też siły lekkie, otrzymując osiem przybrzeżnych kutrów torpedowych proj. 123K (1957) i dwa duże ścigacze okrętów podwodnych proj. 122bis (Kronstadt) (1957) oraz sześć ścigaczy proj. 201M (SO-1) (1963). Podjęto też budowę 24 kutrów trałowych i patrolowych radzieckiego typu PO 2. Flotylla na Dunaju z bazą w Ruse została zlikwidowana w latach 1960–61. thumb|Korweta „Bditełni” proj. 204 thumb|Trałowiec „Szkwał” projektu 1265 Kolejny etap intensywnej modernizacji i rozwoju marynarki bułgarskiej nastąpił od 1970 roku do połowy lat 80, w ramach trzech planów pięcioletnich. Na wyposażenie weszły wówczas nowsze typy okrętów, również pochodzenia radzieckiego, chociaż zgodnie z radziecką praktyką niesprzedawania najnowszego sprzętu, obiektywnie mało nowoczesne. Charakterystyczne było też, że dostawy okrętów poszczególnych typów rozciągnięte były na kilkanaście lat, i w przypadku większych okrętów przejmowano jednostki już używane. W 1973 roku uzyskano w miejsce poprzednich dwa kilkunastoletnie okręty podwodne nowszego projektu 633 (Romeo) („Sława” i „Pobieda”), a w 1984 roku dwa kolejne („Dimitrowski Komsomoł” i „Leninski Komsomoł”, później jako „Sława” i „Nadeżda”). W składzie marynarki pojawiły się w 1972 roku okręty rakietowe – trzy kutry rakietowe projektu 205 (Osa), uzupełnione od 1979 roku przez trzy ulepszonego proj. 205U (Osa-II). Wprowadzono też w 1970 roku sześć nowszych kutrów torpedowych proj. 206 (Shershen).