Sułtanat kobiet (tur. Kadınlar Saltanatı) – okres w historii Imperium Osmańskiego, trwający od 1530 roku przez ok. 130−150 lat, charakteryzujący się istotnym wpływem żon i matek sułtanów na politykę państwa.
Historia thumb|Roksolana – małżonka sułtana Sulejmana Wspaniałego Rola haremu sułtańskiego w systemie politycznym państwa Osmanów zaczęła rosnąć od zdobycia Konstantynopola w połowie XV wieku. Za początek okresu sułtanatu kobiet uznaje się ślub Sulejmana Wspaniałego z Roksolaną, który został zawarty pod jej naciskiem. Po przeniesieniu haremu do Pałacu Topkapı w 1541 wpływ Roksolany na władcę jeszcze wzrósł. W następnych latach harem stał się strukturą polityczną rządzoną przez matkę panującego sułtana. Matki i żony sułtanów przejęły wówczas kontrolę nad państwem poprzez mianowanie na wysokie stanowiska posłusznych sobie ludzi, a niekiedy osobiście spotykały się z dyplomatami. Równolegle ze wzmacnieniem pozycji kobiet sami sułtanowie coraz mniej czasu poświęcali na rządzenie imperium, skupiając się na życiu haremu.
ImięTytułLata panowaniaPensjaMążSynPochodzenieŻycieRoksolanaHaseki SultanHaseki od 1534 do 15582000 akcze dziennie jako HasekiSulejman WspaniałySelim IIRusinka1505-1558Nurbanu AfifeHaseki Sultan Valide Sultan
KoregentJako Haseki od ok. 1566 do 1574, Valide i regentka od 1574 do 15831000 akcze dziennie jako Haseki 3000 akcze dziennie jako ValideSelim IIMurad IIIŻydówka bądź Wenecjanka1525/1530- 1583SafiyeHaseki Sultan Valide Sultan
KoregentJako Haseki od 1583 do 1595, Valide i regentka od 1595 do 16051000 akcze dziennie jako Haseki 3000 akcze dziennie jako ValideMurad IIIMehmed IIIAlbanka bądź Wenecjankaok. 1550- 1605/1618HandanValide SultanValide od 1603 do 16051000 akcze dziennie jako ValideMehmed IIIAhmed IGreczynka bądź Bośniaczkaok. 1574-1605HalimeValide SultanValide od 1617 do 1623 z przerwą w latach 1618 do 16223000 akcze jako Valide, po detronizacji syna 1000 akcze dziennieMehmed IIIMustafa Iprawdopodobnie Czerkieska1571/1576-1623Mahpeyker KösemHaseki Sultan Valide Sultan
Koregent RegentHaseki w latach 1605-1617, Valide w latach 1623 do 1651, regentka w latach 1623 – 1632, a po raz drugi w latach 1648-16511000 akcze dziennie jako Haseki 3000 akcze dziennie jako ValideAhmed IMurad IV Ibrahim IGreczynka1590-1651Turhan HaticeHaseki Sultan Valide Sultan
RegentHaseki w latach 1642-1648, Valide i regentka od 1651 do 16831000 akcze dziennie jako Haseki Początkowo 2000, potem 3000 akcze dziennie jako ValideIbrahim IMehmed IVRosjanka bądź Rusinka1627-1683
Inne mniej wpływowe kobiety tamtego okresu Wykaz ten obejmuje kobiety posiadające pewne wpływy, choć nie tak silne jak np. w przypadku Roksolany. Ayşe Hafsa – żona Selima I Groźnego, matka Sulejmana Wspaniałego, pierwsza Valide Sultan. Mihrimah – córka Sulejmana Wspaniałego, księżniczka osmańska, najbogatsza kobieta w historii Imperium. Pełniła funkcję Valide dla swojego brata. Ismihan – córka Selima II, księżniczka osmańska Gevherhan – córka Selima II, księżniczka osmańska Ayşe – córka Ahmeda I, księżniczka osmańska Fatma – córka Ahmeda I, księżniczka osmańska Atike – córka Ahmeda I, księżniczka osmańska Ayşe Haseki – żona Murada IV Telli Hümaşah – żona Ibrahima I Szalonego Şiveker – żona Ibrahima I Szalonego Ismihan Kaya – córka Murada IV, księżniczka osmańska Emetullah Rabia Gülnûş – żona Mehmeda IV, matka Mustafy II i Ahmeda III
Zobacz też Valide Sultan
Przypisy
Kategoria:Historia Turcji Kategoria:Historia kobiet