thumb|upright|symbol S-Bahn w Niemczech thumb|upright=1.6|Systemy S-Bahn w Niemczech thumb|Skład typu 481 S-Bahn w Berlinie thumb|Skład typu 474 S-Bahn w Hamburgu thumb|Skład typu 420 S-Bahn Rhein-Main w tunelu średnicowym S-Bahn – nazwa systemów szybkiej kolei miejskiej i innych szynowych systemów komunikacji lokalnej w krajach niemieckojęzycznych. Nazwa S-Bahn wywodzi się ze skrócenia niemieckiego określenia Stadtschnellbahn (czyli właśnie szybka kolej miejska) i została po raz pierwszy nieformalnie użyta przez zawiadowcę stacji Berlin Bornholmer Straße około 1927 r. Następnie, od 1 grudnia 1930, wraz z charakterystycznym logo została wprowadzona jako oficjalna nazwa berlińskiej kolejki. W latach 30. XX w. uruchomiono drugą sieć S-Bahn w Hamburgu.
Początkowo ustalono następujące kryteria dla S-Bahn: elektryczny tabor samobieżny o dużym przyspieszeniu i prędkości szlak niezależny od pozostałego ruchu kolejowego i drogowego poziome wejście z peronu do wagonu (wysokie perony) duża częstotliwość ruchu (takt w szczycie co 10 minut)
Dalsze sieci S-Bahn zaczęto uruchamiać od lat 60. XX wieku, przy czym nowszym systemom stawiane są coraz niższe wymagania, a S-Bahn stanowi raczej znak firmowy niż określenie mówiące o typie kolei.
W zależności od sposobu organizacji ruchu, zdolności przewozowej, użytego taboru itp. można rozróżnić podstawowe typy S-Bahn: Typ klasyczny, z niezależnym szlakiem, wysokimi peronami i składami samobieżnymi czerpiącymi zasilanie z trzeciej szyny: S-Bahn w Berlinie, S-Bahn w Hamburgu (z wyjątkiem linii S3 na odcinku Hamburg-Neugraben – Stade). Systemy te obsługiwane są przez spółki-córki Deutsche Bahn.
Tzw. druga generacja, z częściowo niezależnym szlakiem i systemem elektrycznym kompatybilnym z pozostałą niemiecką siecią kolejową (15 kV, 16,7 Hz prądu przemiennego), obsługiwane przez Deutsche Bahn: S-Bahn w Monachium S-Bahn w Stuttgarcie S-Bahn Rhein-Main (Frankfurt nad Menem, Darmstadt, Moguncja, Offenbach am Main, Wiesbaden) częściowo S-Bahn Rhein-Ruhr i S-Bahn Köln (Kolonia i Bonn)
Systemy zbliżone do S-Bahn, korzystające z jej nazwy – pociągi regionalne kursujące w dużej częstotliwości, krótkie składy ciągnięte przez lokomotywę, wagony spalinowe lub regionalne składy elektryczne, również obsługiwane przez Deutsche Bahn: S-Bahn Rhein-Neckar (Ludwigshafen am Rhein, Mannheim, Heidelberg) S-Bahn w Dreźnie S-Bahn w Hanowerze Regio-S-Bahn Bremen/Niedersachsen S-Bahn w Innsbrucku (Austria) S-Bahn Mitteldeutschland S-Bahn Mittelelbe S-Bahn w Norymberdze częściowo S-Bahn Rhein-Ruhr S-Bahn w Rostocku systemy tego typu funkcjonowały dawniej w Erfurcie i Karl-Marx-Stadt (obecnie Chemnitz)
Inne systemy o charakterze dalekim od klasycznej S-Bahn, lecz korzystające z jej nazwy i symbolu: tramwaj dwusystemowy w okolicach Karlsruhe obsługiwany przez AVG, Breisgau-S-Bahn w okolicach Fryburga Bryzgowijskiego, Ortenau-S-Bahn w okolicach Offenburga,
Bibliografia