Egon Joseph Wellesz (ur. 21 października 1885 w Wiedniu, zm. 9 listopada 1974 w Oksfordzie) – austriacko-brytyjski kompozytor, muzykolog, pedagog, ceniony autorytet w dziedzinie muzyki bizantyjskiej.
Życiorys Studiował muzykologię u Guido Adlera na uniwersytecie w Wiedniu oraz kompozycję u Arnolda Schönberga. Od 1929 profesor uniwersytetu w Wiedniu. Od 1938 roku mieszkał w Wielkiej Brytanii, od 1943 wykładowca na uniwersytecie w Oksfordzie. Badania muzykologiczne Wellesza, koncentrowały się wokół średniowiecznej kościelnej muzyki bizantyńskiej i muzyki wczesnochrześcijańskiej. 6 oper, 4 balety, utwory chóralne, pieśni, utwory wokalno-instrumentalne, kameralne, m.in. 8 kwartetów smyczkowych, utwory fortepianowe. Zaliczany do drugiej szkoły wiedeńskiej. Pomimo że duży wpływ wywarła na niego 12-tonowa metoda komponowania Arnolda Schönberga, w swojej twórczości kontynuował tradycję późnego romantyzmu (Mahler, Bruckner).
W 1931 rozpoczął wydawanie serii źródłowej Monumenta Musicae Byzantinae. Wellesz odczytał neumy bizantyjskie w zabytkach XIII-XV w., co stanowiło przełom w badaniach nad muzyką kościoła wschodniego.
Jako drugi Austriak po Haydnie otrzymał doktorat honoris causa w Oksfordzie.
Odznaczenia 1953 – Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego (Wielka Brytania) 1959 – Wielka Złota Odznaka Honorowa za Zasługi dla Republiki Austrii (Austria) 1961 – Kawaler Orderu Świętego Grzegorza Wielkiego (Watykan) 1971 – Odznaka Honorowa za Naukę i Sztukę (Austria)
Kompozycje
Wybrane publikacje Byzantinische Kirchenmusik (Wrocław 1927). Eastern Elements in Western Chant. Studies in the Early History of Ecclesiastical Music (1947). Music of the Troubadours: Six Songs in Provençal by Bernart de Ventadorn (Londyn, 1947) A History of Byzantine Music and Hymnography (1949). Early Christian Music oraz Music in the Eastern Churches (w: The New Oxford History of Music, t. 2, Londyn 1954) The Music of the Byzantine Church (Kolonia, 1959)
Publikacje w języku polskim Historia muzyki i hymnografii bizantyjskiej, przeł. Maciej Kaziński, Kraków: Wydawnictwo Homini 2006. Pochodzenie muzyki bizantyjskiej, tł. Maciej Kaziński, „Konteksty” 67 (2013), nr 4, s. 109-116.
Przypisy
Bibliografia
Grove's Dictionary of Music and Musicians (fifth edition). New York: St. Martin's Press
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wiedeńskiego Kategoria:Austriaccy kompozytorzy operowi Kategoria:Austriaccy muzykolodzy Kategoria:Austriaccy teoretycy muzyki Kategoria:Austriaccy Żydzi Kategoria:Brytyjscy bizantynolodzy Kategoria:Brytyjscy kompozytorzy Kategoria:Brytyjscy muzykolodzy Kategoria:Brytyjscy teoretycy muzyki Kategoria:Brytyjscy Żydzi Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Oksfordzkiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Wiedniu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Oksfordzkiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Wiedeńskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową za Naukę i Sztukę (Austria) Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii Kategoria:Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego Kategoria:Urodzeni w 1885 Kategoria:Zmarli w 1974