Krzysztof Zenon Brzechczyn (ur. 5 lipca 1963 w Kaliszu) – polski historyk i filozof, nauczyciel akademicki i działacz polityczny, profesor nauk humanistycznych, profesor zwyczajny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Życiorys W 1987 ukończył studia na Wydziale Historii UAM. W latach 1987–1990 pracował jako nauczyciel historii w szkole podstawowej nr 11 w Kaliszu. W 1995 uzyskał na Wydziale Nauk Społecznych UAM stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie filozofii na podstawie przygotowanej pod kierunkiem Leszka Nowaka rozprawy Procesy kaskadowe w rozwoju historycznym. Studium metodologiczne, habilitował się tamże w 2005. W 2009 został profesorem nadzwyczajnym UAM. W 2014 otrzymał tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych, a w 2015 został mianowany na stanowisko profesora zwyczajnego UAM.
W okresie Polski Ludowej był działaczem Samorządu Studenckiego UAM (1983–1985) oraz współpracował z Liberalno-Demokratyczną Partią „Niepodległość”: w latach 1985–1986 był członkiem, a następnie (1986–1987) współpracownikiem pisma „Strzecha” wydawanego przez poznański oddział tej partii. Od 1989 działał w NSZZ „Solidarność”. Związany politycznie z Kornelem Morawieckim, w kwietniu 1990 założył Kaliski Klub Polityczny „Wolni i Solidarni”, opracował jego deklarację ideową i objął w nim stanowisko wiceprzewodniczącego. W lipcu 1990 współzałożył w Warszawie Partię Wolności, a następnie zasiadł w zarządzie jej koła w Kaliszu, pozostając jej działaczem do 1998. W wyborach parlamentarnych w 1993 bez powodzenia ubiegał się o mandat poselski z listy Koalicji dla Rzeczypospolitej. W latach 1991–1996 był członkiem redakcji „Kwartalnika Politycznego «Solidarność Walcząca»” w Poznaniu, a w latach 1996–2002 jego redaktorem naczelnym. Od 2023 jest redaktorem naczelnym kwartalnika społeczno-politycznego „Wolni i Solidarni. Między Ideą a Praktyką".
Obok pracy naukowo-dydaktycznej w UAM został zatrudniony w Oddziałowym Biurze Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu. W latach 2002–2012 pełnił funkcję redaktora naczelnego czasopisma „Baptystyczny Przegląd Teologiczny”, wydawanego przez Wyższe Baptystyczne Seminarium Teologiczne w Warszawie (ukazało się pięć tomów). Jest przewodniczącym Oddziału Poznańskiego Polskiego Towarzystwa Filozoficznego (od 2008), był członkiem Sądu Koleżeńskiego PTF (w kadencji 2004–2008 i 2008–2012) i członkiem Zarządu Głównego PTF (kadencja 2016–2020) oraz pełni funkcję zastępcy członka Zarządu Głównego (w kadencji 2012–2016, 2020–2024 i od 2024). Pełnił funkcję przewodniczącego Komitetu Programowego X Polskiego Zjazdu Filozoficznego, który odbył się w dniach 15–19 września 2015 r. w Poznaniu oraz był członkiem Komitetu Programowego XI Polskiego Zjazdu Filozoficznego, który odbył się w dniach 9–14 września 2019 w Lublinie. W kadencji 2016–2019 pełnił również funkcję członka Komitetu Nauk Filozoficznych Polskiej Akademii Nauk.
Zainteresowania naukowe Jego zainteresowania badawcze mieszczą się w kręgu filozofii historii, filozofii nauk humanistycznych, filozofii społecznej, filozofii politycznej i socjologii historyczno-porównawczej. Jego najważniejsze zainteresowania badawcze obejmowały takie zagadnienia, jak:
(i) wyjaśnianie osobliwości rozwojowych społeczeństw środkowoeuropejskich w XVI-XVII w. (Polska, Czechy, Węgry).
(ii) analiza mechanizmów rozwojowych wybranych społeczeństw pozaeuropejskich (Meksyk).
(iii) teoria rozwoju społeczeństw realnego socjalizmu i przebieg transformacji ustrojowej,
(iv) filozofia historii i filozoficzno-teoretyczne założenia historiografii,
(v) osobliwości modelowania w naukach społecznych i humanistycznych,
(vi) socjologia historyczno-porównawcza; założenia metodologiczne i problemy teoretyczne,
(vii) rozwój solidarnościowej myśli społeczno-politycznej.
Wybrane publikacje Monografie Kłopoty z Polską. Wybór publicystyki politycznej, Poznań: Wyd. „WiS”, 1998. Odrębność historyczna Europy Środkowej. Studium metodologiczne, Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora, 1998. O wielości linii rozwojowych w procesie historycznym. Próba interpretacji ewolucji społeczeństwa meksykańskiego. Poznań: Wyd. Naukowe UAM, 2004 O ewolucji solidarnościowej myśli społeczno-politycznej w latach 1980–1981. Studium z filozofii społecznej, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, 2013. The Historical Distinctiveness of Central Europe: A Study in the Philosophy of History. Bern, Switzerland: Peter Lang 2020, Umysł solidarnościowy. Geneza i ewolucja myśli społeczno-politycznej „Solidarności” w latach 1980–1989. Poznań–Warszawa: IPN, 2022.
Prace zbiorowe i redakcje wyboru pism Ścieżki transformacji. Ujęcia teoretyczne i opisy empiryczne, Poznań: Zysk i S-ka, 2003. (z M. Nowakiem), O rewolucji. Obrazy radykalnej zmiany społecznejhttp://filozofia.amu.edu.pl/dysponenda/o-rewolucji/, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, 2007. Przyroda – społeczeństwo – umysł. Między biologią a filozofią. Konferencja naukowa, Poznań: UAM, 2007. Obrazy PRL o konceptualizacji realnego socjalizmu w Polsce, Poznań: IPN, 2008. Idealization XIII: Modeling in History. Poznań Studies in the Philosophy of the Sciences and the Humanities, t. 97. Amsterdam/New York: Rodopi 2009 Oblicza komunistycznego zniewolenia. Między nauką a literaturą, Poznań: IPN 2009 (z P. Zwiernikiem), Organizacja Solidarność Walcząca w latach 1983–1990, Poznań: IPN, 2009. Ch. Lorenz, Przekraczanie granic. Eseje z filozofii historii i teorii historiografii. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2009 Interpretacje upadku komunizmu w Polsce i w Europie Środkowo-Wschodniejhttps://ipn.gov.pl/pl/publikacje/ksiazki/12909,Interpretacje-upadku-komunizmu-w-Polsce-i-w-Europie-Srodkowo-Wschodniej.html, Poznań: IPN, 2011. (z T. Błaszczykiem, D. Ciunajcisem, M. Kierzkowskim), Uwikłania historiografii. Między ideologizacją dziejów a obiektywizmem badawczym. Poznań: IPN 2011 L. Nowak, Polska droga od socjalizmu. Pisma polityczne 1980-1989, Poznań: IPN 2011. (z. K. Paprzycką), Thinking about Provincialism in Thinking. Poznań Studies in the Philosophy of the Sciences and the Humanities, t. 100. Amsterdam/New York: Rodopi, 2012. Jednostka w układzie społecznym. Próba teoretycznej konceptualizacji, Poznań: Wydawnictwo Naukowe WNS UAM, 2013. Realny socjalizm, „Solidarność”, kapitalizm. Wokół myśli politycznej Leszka Nowaka, Poznań: IPN, 2013. (z G. Borbone), Idealization XIV: Models in Science. Poznań Studies in the Philosophy of the Sciences and the Humanities, t. 108. Leiden/Boston: Brill/Rodopi 2016. Solidarność 1980-1981 w kraju i w Wielkopolsce. Szkice do portretu. Poznań: IPN 2016. Między solidaryzmem a niepodległością. Myśl polityczna Solidarności Walczącej, Poznań–Warszawa: IPN 2018. Towards a Revival of Analytical Philosophy of History. Around Paul A. Roth’s Vision of Historical Sciences. Poznań Studies in the Philosophy of the Sciences and the Humanities, t. 110. Leiden/Boston: Brill/Rodopi 2018. New Perspectives in Transnational History of Communism in East Central Europe. Bern, Switzerland: Peter Lang 2019. Nowe perspektywy badawcze w transnarodowej historii komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej, Poznań–Warszawa 2019 (z R. Ciesielskim), Granice muzyki – granice wolności. Wokół konferencji kompozytorów i krytyków muzycznych w Łagowie Lubuskim w 1949 r., Poznań–Warszawa 2021. (z A. Wawrzynowiczem), Między pracą organiczną a walką o niepodległość. Myśl filozoficzna w Wielkopolsce w okresie zaborów. Warszawa: Wyd. Scholar 2022. New Developments in the Theory of the Historical Process. Polish Contributions to non-Marxian Historical Materialism. Poznań Studies in the Philosophy of the Sciences and the Humanities, t. 119. Leiden/Boston: Brill 2022. Non-Marxian Historical Materialism. Reconstructions and Comparisons. Poznań Studies in the Philosophy of the Sciences and the Humanities, t. 120. Leiden/Boston: Brill 2022. (z G. Borbone) From Scientific Philosophy to Myth: An Unquiet Philosophical Journey, vol 1: Studies Inspired by Francesco Coniglione. Poznań Studies in the Philosophy of the Sciences and the Humanities, vol. 125, Leiden/Boston: Brill 2026. (z G. Borbone) From Scientific Philosophy to Myth: An Unquiet Philosophical Journey, vol 2: Studies Offered to Francesco Coniglione. Poznań Studies in the Philosophy of the Sciences and the Humanities, vol. 126, Leiden/Boston: Brill 2026.
Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (2012) „za zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i społecznej”.. Medal Komisji Edukacji Narodowej (2016, leg. nr 154351). Krzyż Wolności i Solidarności (2020, leg. nr 277-2020-4).. Medal Złoty za Długoletnią Służbę (2023, leg. nr 520-2023-1)
Przypisy
Linki zewnętrzne Publikacje Brzechczyna na Academia.edu Publikacje Brzechczyna w Research gate Publikacje Krzysztofa Brzechczyna w Repozytorium UAM; spis publikacji w Bibliotece Narodowej
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Członkowie Komitetu Nauk Filozoficznych PAN Kategoria:Ludzie urodzeni w Kaliszu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Historycy IPN Kategoria:Polscy filozofowie XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1963 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu