Polskie Elektrownie Jądrowe sp. z o.o. (dawniej EJ 1 sp. z o.o., PGE EJ 1 sp. z o.o.) – założona w 2009 spółka celowa (jako EJ1 Sp. z o.o.), której zadaniem jest wybudowanie w Polsce pierwszej elektrowni jądrowej. Od 2021 pod nazwą Polskie Elektrownie Jądrowe jako Spółka Skarbu Państwa.

Historia Początkowo, gdy właścicielami PGE EJ 1 były PGE, Enea, Tauron i KGHM, rozpoczęcie budowy pierwszego bloku zapowiadano na ok. 2020 rok, a rządowy program energetyki jądrowejProgram polskiej energetyki jądrowej. przewidywał, że pierwszy blok energetyczny ruszy z końcem 2024. Program stwierdzał m.in., że ostrożnie szacowane nakłady inwestycyjne związane z przygotowaniem i realizacją budowy pierwszej elektrowni o mocy ok. 3 GW mogą kształtować się na poziomie 40–60 mld zł, przy uwzględnieniu nakładów na przygotowanie terenu i infrastrukturę pomocniczą. W połowie 2015 Zarząd PGE EJ1 złożył do GDOŚ wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach elektrowni jądrowej i wniosek o ustalenie zakresu raportu o oddziaływaniu budowy elektrowni na środowisko. Wnioski z badań lokalizacyjnych miały być gotowe w trzecim kwartale 2017, a wybraną lokalizację inwestor miał wskazać w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W listopadzie 2015 PGE EJ1 zainaugurowała Program Wsparcia Rozwoju Gmin Lokalizacyjnych, mający umacniać partnerskie relacje przedsiębiorstwa ze społecznością lokalną oraz władzami gmin Choczewo, Gniewino i Krokowa poprzez wspieranie istotnych dla mieszkańców i rozwoju terenów objętych działaniami inwestycyjnymi inicjatyw. Na przełomie 2015 i 2016 spółka planowała także rozesłać zaproszenia do udziału w postępowaniu zintegrowanym, w którym zamierzano wyłonić dostawcę technologii, generalnego wykonawcę, operatora, dostawcę paliwa jądrowego oraz partnera finansowego projektu, a wybór zwycięskiego konsorcjum przewidywano na 2019.

W czerwcu 2016 PGE EJ1 poinformowała, że wycofuje się z realizacji inwestycji w Gąskach ze względu na odrzucenie tego projektu przez mieszkańców tej miejscowości w lokalnym referendum – przeciwko budowie EJ w Gąskach opowiedziało się 94% biorących udział w referendum. W 2018 r. krytyczną ocenę działań PGE EJ1 przedstawił raport Najwyższa Izba Kontroli, wskazujący, że „wydatki na realizację Programu polskiej energetyki jądrowej w latach 2014–2017 (III kwartał) wyniosły łącznie 776 mln zł, z czego 552,5 mln zł stanowiły wydatki poniesione przez podmioty administracji publicznej, zaś 223,5 mln zł wydatki poniesione przez PGE SA i jej spółkę zależną PGE EJ1. Natomiast w okresie prac przygotowawczych nad opracowaniem PPEJ w latach 2010–2013 PGE EJ1 poniosła wydatki w wysokości 133,2 mln zł.” a „spółka PGE EJ1 odpowiedzialna za realizację zadań związanych z przygotowaniem i budową pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce, nie wykonała do końca września 2017 r. żadnego z działań przewidzianych w I Etapie PPEJ”.

2 października 2020 Rada Ministrów zaktualizowała Program polskiej energetyki jądrowej, a 19 października w Upper Marlboro i 22 października w Warszawie podpisano umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki w sprawie współpracy w celu rozwoju programu energetyki jądrowej wykorzystywanej do celów cywilnych oraz cywilnego przemysłu jądrowego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Pod koniec marca 2021 Skarb Państwa odkupił 100% udziałów PGE EJ1 od jej dotychczasowych właścicieli (PGE, Enei, Tauronu i KGHM) i spółka zmieniła nazwę na Polskie Elektrownie JądroweKRS Polskie Elektrownie Jądrowe Numer KRS: 0000347416. (PEJ). Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 4 maja 2021 r. prawa z udziałów wobec spółki wykonuje w imieniu Skarbu Państwa pełnomocnik rządu do spraw strategicznej infrastruktury energetycznej.

W listopadzie 2022 Rada Ministrów uznała za niezbędną budowę elektrowni jądrowej o mocy elektrycznej do 3750 MWe na obszarze gmin Choczewo lub Gniewino i Krokowa w oparciu o amerykańską technologię reaktorów Westinghouse AP1000. W grudniu 2022 PEJ i Westinghouse Electric Company podpisały umowę określającą zasady współpracy przy przygotowaniu procesu budowy pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce.

Działalność

W sierpniu 2023 PEJ podpisały umowę o współpracy przy kształceniu kadr dla sektora jądrowego z Politechniką Warszawską, w marcu z Uniwersytetem Warszawskim, a w lutym z Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie oraz z Gdańskim Uniwersytetem Medycznym, Politechniką Gdańską i Uniwersytetem Gdańskim.

18 września 2023 wojewoda pomorski na wniosek PEJ z 22 sierpnia wydał decyzję o wskazaniu lokalizacji inwestycji w zakresie budowy pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej o mocy do 3750 MWe na obszarze gminy Choczewo, co umożliwia PEJ przeprowadzenie szczegółowych badań koniecznych do opracowania raportu lokalizacyjnego, a dzień później Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał kluczową w procesie inwestycyjnym decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy i eksploatacji pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej.

27 września 2023 PEJ podpisały z konsorcjum amerykańskich firm Westinghouse – Bechtel umowę na zaprojektowanie (ang. Engineering Services Contract) pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce.

Opóźnienia programu Program polskiej energetyki jądrowej, przyjęty przez Radę Ministrów w 2014, zakładał uruchomienie pierwszego bloku elektrowni jądrowej do końca 2024. W grudniu 2014 PGE EJ 1 rozwiązała umowę z firmą WorleyParsons, wykonawcą badań środowiskowych i lokalizacyjnych, uzasadniając to nieterminową realizacją prac.

Jako zasadniczą przyczynę opóźnień Najwyższa Izba Kontroli wskazała w raporcie z 2018 brak strategicznych decyzji rządowych dotyczących wyboru technologii, wykonawcy oraz modelu finansowania inwestycji, o których podjęcie żaden z kolejnych ministrów nie wystąpił do Rady Ministrów. Sygnalizowana przez Ministerstwo Energii od 2016 możliwość zmiany koncepcji budowy skłoniła grupę PGE do ograniczenia prac do badań lokalizacyjnych i środowiskowych, a skutkiem opóźnienia mogły być według Izby dodatkowe roczne koszty zakupu uprawnień do emisji CO2 sięgające 2,6 mld zł.

Wyboru technologii i wykonawcy dokonano w 2022, a model finansowania inwestycji zatwierdziła Komisja Europejska w grudniu 2025, co otworzyło drogę do podpisania kontraktu realizacyjnego z konsorcjum Westinghouse i Bechtel. Zaktualizowany w 2025 harmonogram przewiduje rozpoczęcie pracy pierwszego bloku elektrowni Lubiatowo-Kopalino w 2036, a kolejnych bloków w 2037 i 2038.

Zarządzanie Prezesi PGE EJ 1 Aleksander Grad (2012–2014) Jacek Cichosz (2014–2016) Krzysztof Sadłowski (2016–2020) Robert Ostrowski (2020–2021)

Prezesi PEJ Tomasz Stępień (2021–2023) Łukasz Młynarkiewicz (2023, p.o.) Mateusz Berger (2023–2024) Leszek Juchniewicz (2024–2025) (22 lutego – 30 czerwca 2024 jako p.o.) Piotr Piela (2025, p.o.) Marek Woszczyk (od 2025)

Wyniki finansowe RokPrzychódWynik netto20160,06 mln zł -25,66 mln zł20170,05 mln zł -57,66 mln zł20180,06 mln zł -19,38 mln zł20190,15 mln zł -20,39 mln zł20200,53 mln zł -27,51 mln zł20210,60 mln zł -35,41 mln zł20220,64 mln zł -49,42 mln zł20230,69 mln zł 154,57 mln zł20240,08 mln zł68,45 mln zł20250,09 mln zł99,13 mln zł

Przypisy

Kategoria:Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Kategoria:Przedsiębiorstwa założone w Polsce w 2010 Kategoria:Przedsiębiorstwa energetyczne w Polsce Kategoria:Energetyka jądrowa w Polsce