Oset łopianowaty (Carduus personata (L.) Jacq.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Występuje w górach środkowej Europy, w Alpach, Apeninach, na Bałkanach. W Polsce spotykany w Karpatach i Sudetach; sięga od regla dolnego po piętro kosodrzewiny. Podany także z Lubelszczyzny. Roślina jadalna.

Morfologia thumb|left|200px|Kwiatostan thumb|left|200px|Liście, pęd przed kwitnieniem Łodyga O wysokości do 160 cm, czasem do 200 cm. W gruncie w postaci pełzającego kłącza, w części wzniesionej wąsko oskrzydlona i drobno szczeciniasta. Liście Skrętoległe, odziomkowe i dolne kształtu szerokojajowatego i głęboko pierzastodzielne lub lirowate, zwężone w ogonek. Liście środkowe i górne jajowate, siedzące, zaostrzone i obejmujące łodygę, szczeciniasto ząbkowane na brzegu. Górna strona liści żywozielona, naga bądź nieznacznie owłosiona, dolna strona szaro i filcowato owłosiona. Kwiaty Koszyczki o długości od 2 do 2,5 cm, skupione po kilka na szczycie łodyg, wzniesione. Listki okrywy nagie, zielone, nabiegłe brunatno lub fioletowo, o szerokości ok. 1 mm, zwężające się od samej nasady, równej długości, równowąskie, z wygiętym na zewnątrz nieostrym kolcem o długości około 2 mm. Kwiaty rurkowate, obupłciowe, z koroną purpurowoczerwoną, pociętą na 5 łatek. Owoce Niełupki jasnobrunatne, o długości ok. 4 mm, z białymi, nierozgałęzionymi włoskami puchu kielichowego o długości ok. 1 cm.

Biologia i ekologia Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do września.

Rośnie na glebach wilgotnych, żyznych i bardzo żyznych, o odczynie obojętnym, w półcieniu. Spotykana w lasach łęgowych i w zbiorowiskach ziołorośli nad brzegami potoków. W Polsce uznawany za gatunek charakterystyczny związku zbiorowisk ziołorośli wysokogórskich Adenostylion alliariae oraz wyróżniający nadrzecznej olszyny górskiej Alnetum incanae. W innych krajach, np. w Szwajcarii, opisywany jako niecharakterystyczny gatunek związany ze zbiorowiskami wilgotnych ziołorośli ze związku Petasition officinalis.

Liczba chromosomów 2n=18, 22.

Poza podgatunkiem nominatywnym (C. personata personata) wyróżnia się podgatunek C. personata subsp. albidus (Adamovic) Kazmi (syn. C. bicolorifolius Klokov, C. personata var. albidus (Adamov.) Kazmi).

Zastosowanie Pozbawione kolców łodygi, młode liście i dna koszyczków są jadalne. Zebrane wiosną, obrane łodygi opisywane są jako jedno z najsmaczniejszych warzyw rosnących dziko w Europie Środkowej.

Przypisy

Kategoria:Carduoideae