Gasan Jōseki (ur. 1275, zm. 23 listopada 1366; jap. 峨山韶碩) – japoński mistrz zen szkoły sōtō, uczeń Keizana Jōkina.

Życiorys Pochodził z dystryktu Noto (w obecnej prefekturze Ishikawa) z rodziny Minamoto; był potomkiem wielkiego radnego Reizeia. W 1290 roku rozpoczął monastyczne życie w klasztorze szkoły tendai na górze Hiei. W 1297 roku spotkał mistrza zen Keizana Jōkina, zainteresował się zenem i został jego uczniem. Dwa lata później zamieszkał w klasztorze Daijō, gdzie wkrótce odpowiadał za nowicjuszyHeinrich Dumoulin. Zen Buddhism: a History. Japan. Str.207.

W nauczaniu Keizan stosował bardzo intensywnie kōany, o których dogłębną wiedzę zyskał od swojego przyjaciela Shinchi Kakushina, który przywiózł z Chin zbiór kōanów Mumonkan. Gasan pilnie praktykował zarówno zazen (chiń. zuochan) jak i kōany. Gdy mistrz przeniósł się do Sōji-ji, Gasan także się tam przeniósł. Siedział zawsze w mocnej medytacji. Pewnego razu przechodził obok niego Keizan i powiedział: "Czasami jest właściwe dla niego unieść brwi i mrugnąć oczami, czasami jest właściwe dla niego nie unieść brwi i nie mrugnąć oczami"Soseki of Soji, Ss. 138-140. Słysząc te słowa Gasan osiągnął wielkie oświecenie i otrzymał "pieczęć potwierdzenia" (jap. inka). Po tym doświadczeniu mistrz posłał ucznia na pielgrzymkę po japońskich klasztorach. W czasie tej podróży Gasan spędził jakiś czas z Kyōō Unryō (1267–1341), bratem dharmicznym KeizanaPóźniej został on opatem Daijō-ji. Po powrocie Keizan wyznaczył Gasana swoim spadkobiercąRównocześnie spadkobiercą mistrza został także Meihō Sotetsu

Około 1322 roku Keizan wyznaczył Gasana na opata klasztoru Sōji. Po śmierci Keizana w szkole sōtō wykrystalizowały się trzy główne ośrodki: Eihei-ji, Daijō-ji z opatem Meihō Sotetsu oraz dwa klasztory Yōkō-ji w Noto i Sōji-ji prowadzone przez Gasana. Osią całego ruchu sōtō był wówczas Gasan, który wypromował Sōji-ji na najbardziej wpływowy klasztor szkoły, przewyższający nawet Eihei-jiHeinrich Dumoulin. Zen Buddhism: a History. Japan. Str. 142. Gasan był związany głównie właśnie z Sōji-ji, z wyjątkiem krótkiego okresu w 1340 roku, kiedy był także opatem Yōkō-jiHeinrich Dumoulin. Zen Buddhism: a History. Japan. Str. 208.

Gasan wprowadził do japońskiej szkoły sōtō doktrynę szkoły chińskiej caodong pięciu stopni czy też relacji zwaną w Chinach wu wei (五位), a w Japonii go-i. Doktryna ta stała się centralnym punktem jego nauczania. Znalazł ją w chińskim tekście Rentian yanmu (jap. Ninden gammoku) opublikowanym w Japonii w 1303 roku. Zasadniczo była to praca omawiająca pięć domów chanu chińskiego, jednak w części poświęconej tradycji caodong znalazło się szczegółowe omówienie doktryny "pięciu stopni" wraz z komentarzami nawet mistrzów szkoły linji, takich jak Fenyang Shanzhao (947–1024), Shishuang Chuyuan (986–1039) i Juefan Huihong (1071–1128). Dzięki wprowadzeniu go-i w nauczanie sōtō Y. Takeuchi traktuje nawet Gasana jako "założyciela japońskiego zenu sōtō"Heinrich Dumoulin. Zen Buddhism: a History. Japan. Str. 208 i 219.

Gasan miał dwudziestu pięciu oświeconych uczniów, którym przekazał swoją Dharmę. Dzięki temu nauki szkoły sōtō zostały przeniesione i rozpropagowane w różnych rejonach Japonii.

Przed śmiercią uczynił swoim spadkobiercą Taigena Sōshina a autorytetem odpowiedzialnym za szkołę – Tsūgena Jakureia. Udzielił także ostatnich pouczeń innym uczniom. Następnie uderzył w dzwon, zaśpiewał wiersz: Skóra i ciało razem Dziewięćdziesiąt lat. Od nocy, ze starości, Leżę w żółtej wiośnie śmierci.

Mistrz Gasan Jōseki zmarł 23 listopada 1366 roku.

Linia przekazu Dharmy zen Pierwsza liczba oznacza liczbę pokoleń od pierwszego patriarchy chan w Indiach Mahakaśjapy.

Druga liczba oznacza liczbę pokoleń od pierwszego patriarchy chan w Chinach Bodhidharmy.

Trzecia liczba oznacza początek nowej linii przekazu w innym kraju. 51/24. Tiantong Rujing (1163–1228) 52/25/1. Eihei Dōgen Kigen (1200–1253) Japonia. Szkoła sōtō 53/26/2. Sōkai 53/26/2. Senne (Yōkō-an) 54/27/3. Kyōgō (Yōkō-an) 53/26/2. Shinchi Kakushin (1207–1280) 53/26/2. Kangan Giin (1217–1300) (Daiji-ji) 54/27/3. Shidō Shōyū (zm. 1301 (Daiji-ji) 54/27/3. Tetsuzan Shian (Daiji-ji) 55/28/4. Gishō 56/29/5. Hohan 57/30/6. Gyokukan 58/31/7. Senten 55/28/4. Daiko 56/29/5. Gikai 57/30/6. Meishitsu 55/28/4. Ten’an 56/29/5. Chōkei 57/30/6. Ryōshitsu 55/28/4. Shiryō 56/29/5. Mutō 54/27/3. Ninnō Jōki 55/28/4. Gen’e 56/29/5. Zuiseki 56/29/5. Sansen 55/28/4. Saijū 55/28/4. Giyū 56/29/5. Baiin 55/28/4. Mōan 55/28/4. Kozen 55/28/4. Tekiden 55/28/4. Etsuō 54/27/3. Gukoku 55/28/4. Musetsu 56/29/5. Meian 53/26/2. Eihei Koun Ejō (1198–1280) (Eihei-ji) 54/27/3. Gien (zm. 1314) (Eihei-ji) 54/27/3. Jakuen (chin. Jiyuan) (1207–8 października 1299) (Hōkyō-ji) 55/28/4. Giun (Hōkyō-ji) 56/29/5. Donki (Hōkyō-ji) 54/27/3. Daijo Tettsū Gikai (1219–1309) (Daijō-ji) 55/28/4. Eiko Keizan Jōkin (1267–1325) (Daijō-ji) 56/29/5. Mugai Chikō (zm. 1351) 56/29/5. Koan Shikan (zm. 1341) 57/30/6. Zuiō 56/29/5. Gasan Jōseki (1276–1366) 57/30/6. Soitsu mniszka zen 57/30/6. Mugai Enshō (1311–1381) 57/30/6. Tsūgen Jakurei (1322–1391) 57/30/6. Musai Jinshō (zm. 1381) 57/30/6. Gennō Shinshō (1329–1400) 57/30/6. Taigen Shōshin (zm. ok. 1371) 57/30/6. Gessen Ryōin (1319–1400) 57/30/6. Mutan Sokan (zm. 1387) 57/30/6. Jikugen Chōsai (bd) 57/30/6. Dōsō Dōai (zm. 1379) 57/30/6. Chikudō Ryōgen (bd) 57/30/6. Jippō Ryōshū (zm. 1405) 57/30/6. Mutei Ryōshō (1313–1361) 57/30/6. Mutō Esū (bd) 57/30/6. Daitetsu Sōrei (1333–1408) 56/29/5. Meihō Sotetsu (1277–1350) 56/29/5. Kohō Kakumyō (1271–1361) 56/29/5. Genka Tekkyō (zm. 1321) 57/30.6. Genshō Chinzan (bd) 56/29/5. Ekyū (bd) pierwsza znana mniszka, która otrzymała przekaz Dharmy szkoły sōtō

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Japońscy mistrzowie zen Kategoria:Urodzeni w 1275 Kategoria:Zmarli w 1366