Graniczna Placówka Kontrolna Cieszyn – zlikwidowany pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza wykonujący kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu bezpośrednio w przejściach granicznych na granicy z Czechosłowacją. thumb|Granica polsko-czechosłowacka, zmiana pełniąca służbę: por. Józef Grochowski i st. sierż Jan Bujak z GPK Cieszyn, nadporucznik Antoni Ríchošek oraz kpt. Jan Tíchy – przejście graniczne Cieszyn (most Wolności, most Przyjaźni)-Český Těšín (most Svobody, most Družby) (1970–1979) Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Cieszynie – zlikwidowana graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej wykonująca kontrolę graniczną osób i środków transportu bezpośrednio w przejściach granicznych na granicy z Czechosłowacją/Republiką CzeskąOd 1 stycznia 1993 z Republiką Czeską..

Formowanie i zmiany organizacyjne W październiku 1945 Naczelny Dowódca Wojska Polskiego nakazywał sformować na granicy 51 przejściowych punktów kontrolnychRozkaz nr 0304/Org. ND WP z 28.10.1945 ().. Graniczna placówka kontrolna Cieszyn powstała w 1945 jako drogowy przejściowy punkt kontrolny III kategorii o etacie nr 8/12. Obsada PPK składała się z 10 żołnierzy i 1 pracownika cywilnego.

1 lipca 1965 Wojska Ochrony Pogranicza podporządkowano Ministerstwu Obrony Narodowej, Dowództwo WOP przeformowano na Szefostwo WOP z podległością Głównemu Inspektoratowi Obrony Terytorialnej. Do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych odeszła cała kontrola ruchu granicznego oraz ochrona GPK. Tym samym naruszono jednolity system ochrony granicy. Graniczna Placówka Kontrolna Cieszyn weszła w podporządkowanie Wydziału Kontroli Ruchu Granicznego Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej, kontrolę graniczną wykonywali funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej podlegli MSW.

1 października 1971 WOP został podporządkowany pod względem operacyjnym, a od 1 stycznia 1972 pod względem gospodarczym MSW. Do WOP powrócił cały pion kontroli ruchu granicznego wraz z przejściami. Przywrócono jednolity system ochrony granicy państwa. GPK Cieszyn podlegało bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach.

Od 15 maja 1991 siedziba GPK Cieszyn znajdowała się na przejściu granicznym Cieszyn-Chotěbuz.

Straż Graniczna: 15 maja 1991 po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 Graniczna Placówka Kontrolna Cieszynie weszła w podporządkowanie Beskidzki Oddział Straży Granicznej w CieszynieZarządzenie nr 021 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 7.05.1991 utworzono Beskidzki OSG według etatu nr 44/06. i przyjęła nazwę Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Cieszynie (GPK SG w Cieszynie).

1 grudnia 1998 Decyzją nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 5 sierpnia 1998Decyzja nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 5.08.1998 w sprawie powołania zespołów do spraw nadzoru nad likwidacją Beskidzkiego OSG oraz rodzajów czynności likwidacyjnych. Polecił w niej przekazać podległe jednostki organizacyjne, majątek i sprzęt komendantom Karpackiego OSG i Śląskiego OSG., GPK SG w Cieszynie została włączona w struktury Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu.

W 2000 rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 15 października 2002 GPK SG w Cieszynie przejęła wraz z obsadą etatową pod ochronę odcinek granicy państwowej, po zlikwidowanej strażnicy SG w Cieszynie

Jako Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Cieszynie funkcjonowała do 23 sierpnia 2005 i 24 sierpnia 2005 Ustawą z 22 kwietnia 2005 O zmianie ustawy o Straży Granicznej...W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej (). została przekształcona na Placówkę Straży Granicznej w Cieszynie (Placówka SG w Cieszynie).

Ochrona granicy 1 marca 2000, przekazano do wykonywania kontroli granicznej osób towarów i środków transportu utworzonej w strukturach Śląskiego Oddziału Straży Granicznej Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w Lesznej Górnej: Leszna Górna-Horní Líštná Jasnowice-Bukovec.

15 października 2002 GPK SG w Cieszynie przejęła pod ochronę odcinek granicy państwowej, po zlikwidowanej Strażnicy SG w Cieszynie: Włącznie znak graniczny nr I/79, wyłącznie znak gran. nr I/104/3.

Podległe przejścia graniczne Stan z 15 maja 1991 Cieszyn (most Wolności, most Przyjaźni)-Český Těšín (most Svobody, most Družby) Cieszyn-Český Těšín Cieszyn-Chotěbuz Leszna Górna-Horní Líštná Jasnowice-Bukovec.

Stan z 23 sierpnia 2005 Cieszyn (most Wolności, most Przyjaźni)-Český Těšín (most Svobody, most Družby) Cieszyn-Český Těšín Cieszyn-Chotěbuz.

Wydarzenia 1947 – 3 stycznia zatrzymany został w PPK Cieszyn samochód którego właściciel posługiwał się sfałszowanymi dokumentami, wiózł duże ilości złota i innych kosztowności. Za wypuszczenie na wolność proponował oficerom WOP cały ładunek. Wszystkie usiłowania przekupstwa okazały się bezowocne. 1974 – GPK Cieszyn wizytował wiceminister Spraw Wewnętrznych gen. bryg. Tadeusz Pietrzak w obecności dowódcy WOP gen. bryg. Czesława Stopińskiego.

Sąsiednie graniczne jednostki organizacyjne Strażnica SG w Lesznej Górnej ⇔ Strażnica SG w Zebrzydowicach – 15.10.2002–1.01.2002 GPK SG w Lesznej Górnej ⇔ GPK SG w Zebrzydowicach – 2.01.2003–24.08.2005.

Komendanci/dowódcy granicznej placówki kontrolnej chor. Bronisław Cybulski por. Albin Flisak mjr Feliks Massalski kpt. Klukowski kpt. Stanisław Kosior (25.07.1961–28.02.1966) ppłk Leopold Bujak ppłk Stefan Burcan (1972–był w 1984) ppłk Lucjan Budrewicz (był 15.05.1991).

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Cieszyn Kategoria:Formacje graniczne w Cieszynie Kategoria:Historia Cieszyna Kategoria:Transport w Cieszynie Cieszyn Cieszyn Kategoria:Wojsko Polskie w Cieszynie Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1945 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 2005