Kromołów – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.

Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.

Gromadę Kromołów z siedzibą GRN w Kromołowie (obecnie w granicach Zawiercia) utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie zawierciańskim w woj. stalinogrodzkim, na mocy uchwały nr 24/54 WRN w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Kromołów i Łośnice ze zniesionej gminy Kromołów oraz obszar dotychczasowej gromady Żerkowice ze zniesionej gminy Kroczyce w tymże powiecie, a także oddziały leśne nr nr 1, 2, 3 i 34 z Nadleśnictwa Łysa Góra oraz oddziały leśne nr nr 20E–22E z Nadleśnictwa RzeniszówUchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu zawierciańskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 15 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 54). Dla gromady ustalono 27 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr 46/360 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Zawierciu z 4. X. 1954 w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 8 października 1954 r., Nr. 8, Poz. 47).

20 grudnia 1956 województwo stalinogrodzkie przemianowano (z powrotem) na katowickie.

1 stycznia 1965 z gromady Kromołów wyłączono część obszaru wsi Łośnice stanowiącą kolonię Warty o powierzchni 40,87 ha oraz kolonię Dąbrowica obejmującą część obszaru gruntów Państwowego Funduszu Ziemi z byłego majątku Kromołów litera "A" o powierzchni około 50 ha, włączając je do Zawiercia (miasta na prawach powiatu) w tymże powiecie.

Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 w powiecie zawierciańskim reaktywowano gminę KromołówUchwała Nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 1972 r., Nr. 12, Poz. 103).

Przypisy

Kromolxozzxw