Kampania w Górach Kalamun – działania zbrojne podczas wojny w Syrii prowadzone przez Siły Zbrojne Syrii i libański szyicki Hezbollah w kilku fazach począwszy od listopada 2013. Celem operacji było wyeliminowanie islamistycznych rebeliantów z kontrolowanych przez nich Gór Kalamun, będących granicą libańsko-syryjską i leżących na strategicznej dla losów wojny arterii prowadzącej z Damaszku do Hims.
I faza operacji w Górach Kalamun zakończona pod koniec grudnia 2013 okazała się niepełnym, lecz strategicznym zwycięstwem dla sił rządowych. W wyniku operacji odwrócił się stan faktyczny sprzed rozpoczęcia walk, gdyż Syryjskie Siły Zbrojne przejęły kontrolę nad linią Kara–Dajr Atijja–An-Nabk–Jabrud, odblokowując autostradę M5, z kolei celem ataku islamistów znalazła się chrześcijańska Malula. 10 tysięcy uchodźców znalazło schronienie w libańskim obozie dla uchodźców Arsal.
Podczas drugiej fazy operacji trwającej w lutym i marcu 2014 siłom rządowym udało odbić się miasto Jabrud. W kolejnej fazie wojsko oczyściło tereny wiejskie. Ostatecznie 26 kwietnia 2014 siły rządowe przejęły całkowitą kontrolę nad Górami Kalumun, spychając bojowników na granicę z Libanem. Jednak w efekcie ataków partyzanckich prowadzonych przez rebeliantów, w czerwcu 2014 armia i Hezbollah zdecydowali się podjąć kolejną fazę operacji w Górach Kalamun, która koncentrowała się na pograniczu libańsko-syryjskim.
Tło Góry Kalamun (część Antylibanu) stanowiły strategiczny punkt na wojennej mapie Syrii z uwagi, iż przecinają się tam drogi z Damaszku do Himsu (autostrada M5) oraz do libańskiego miasta Arsal, zamieszkiwanego przez sunnitów i uchodźców z Syrii. W związku z tym, z tego miasta przemycano wsparcie militarne dla opozycyjnych bojówek. Dlatego syryjska armia, czynnie wspierana przez libański Hezbollah, próbowała przeciąć kluczowe arterie.
Sztuka ta udała się lojalistom już w trakcie bitwy pod Al-Kusajr, leżącego kilkadziesiąt kilometrów na północ od Gór Kalamun. Bitwa trwająca od 10 kwietnia 2013 do 5 czerwca 2013, odcięła rebeliantom dostęp do alawickich terenów nad Morzem Śródziemnym. Kluczową rolę podczas tamtejszych walk odegrał Hezbollah.
W Górach Kalamun do sporadycznych starć między Siłami Zbrojnymi Syrii a rebeliantami dochodziło już latem 2013, kiedy to ugrupowania Ahrar asz-Szam, Dżajsz al-Islam i Liwa at-Tauhid atakowały bazy i składowiska broni należące do armii rządowej, m.in. baza w Ar-Ruhajba czy baza nr 81.
Na początku września 2013 radykalni dżihadyści z organizacji Państwo Islamskie (ISIS) zajęli chrześcijańską miejscowość Malula, leżącą na południowych krańcach Gór Kalamun. Po tym jak terroryści grabili i palii chrześcijańskie domy oraz kościoły, a także zabijali mieszkańców, którzy nie przyjęli konwersji na islam, armia przystąpiła do skutecznego kontrataku.
Zwycięstwo w Maluli nie miało to jednak dalekosiężnego wymiaru, gdyż pod koniec października 2013 doszło do tygodniowej bitwy o inne chrześcijańskie miasto – Sadad, leżący na północ od areny walk w Kalamunie, rozpoczętych w połowie listopada 2013. Krwawe walki w Sadadzie zakończyły się odparciem radykałów i śmiercią niemal 250 osób.
W momencie rozpoczęcia kampanii w Górach Kalamun, front przebiegał w linii Kara–Dajr Atijja–An-Nabk–Jabrud, z kolei w rękach sił rządowych znajdowała się Malula.
I faza kampanii Bitwa o Karę Pierwszym celem sił syryjskich było miasto Kara, najbardziej wysunięte na północ z atakowanych miast. Operacja rozpoczęła się od uderzeń z powietrza w wykonaniu Syryjskich Arabskich Sił Powietrznych. W obawie przed bombardowaniem, z miasta uciekło 1,2-1,7 tys. rodzin, czyli ok. 90% populacji miasta. Większość uciekła do libańskiego miasta Arsal. Po rozpoczęciu bombardowań Kary, tysiące zmobilizowanych bojowników Hezbollahu przekroczyło syryjską granicę.
Równolegle walki wybuchły również w An-Nabk i Rimie. Od 17 listopada 2013 oprócz bombardowań przez lotnictwo, Kara była atakowana także przez artylerię. Dzień później armia zdobyła kluczowe stanowiska w mieście, odbijając ją całkowicie z rąk rebeliantów 19 listopada 2013. Pokonani rebelianci ewakuowali się do An-Nabk, liczącego przed wojną ponad około 50 tysięcy mieszkańców, oraz chrześcijańskiego Dajr Atijja.
Bitwa o Dajr Attiję W związku z ofensywą w Górach Kalamun, 20 listopada 2013 rebelianci zastosowali taktykę odwetowych zamachów samobójczych wymierzonych w siły rządowe w An-Nabk i Dajr Atijja. Zamachowiec-samobójca, kierujący pojazdem, wysadził się w powietrze w pobliżu siedziby bezpieczeństwa na obrzeżach An-Nabk. Zginęło wówczas siedmiu żołnierzy. Z kolei w Dajr Atijja dwóch Saudyjczyków próbowało wysadzić w powietrze szpital, jednak zostali zatrzymani przez służby bezpieczeństwa. 22 listopada 2013 dżihadyści z grup Dżabhat an-Nusra i Państwo Islamskie (ISIS) zajęli większą część miasta Dajr Atijja, leżącego na południe od Kary. Jedynie miejscowy szpital i kilka wzgórz pozostawało pod kontrolą armii.
Armia rozpoczęła wysyłać posiłki na odsiecz Dajr Atijji 25 listopada 2013. Wówczas też rozpoczął się kontratak. Z kolei dzień później syryjskie lotnictwo dokonało prewencyjnego bombardowania miasta An-Nabk, szykując grunt pod operację lądową. W bombardowaniach zginęło osiem osób. Tymczasem walki trwały w Dajr Atijji. Rebelianci zabili wtedy kilka osób z personelu szpitala kontrolowanego przez siły rządowe. 27 listopada 2013 w starciach zginęło czterech bojowników Hezbollahu. Armia całkowicie odbiła Dajr Atijję do 28 listopada 2013.
Bitwa o An-Nabk i II bitwa o Malulę mały|Malula – Klasztor świętej Tekli, splądrowany przez terrorystów. W dniu kiedy armia zajęła Dajr Atijja, żołnierze skierowali się na południe, atakując rebeliantów w An-Nabk. Szybko zajęto zachodnie sektory miasta, w których aresztowano kilkadziesiąt osób. Tymczasem w nocy 29 listopada 2013 dżhihadyści podjęli szturm na Malulę, aby przeciąć linię zaopatrzeniową sił rządowych z Damaszku do An-Nabk. 30 listopada 2013 islamiści przedostali się do miasta i zdobyli Klasztor Świętej Tekli w zachodniej części Maluli, z którego 2 grudnia 2013 uprowadzili 12 zakonnic. Po uprowadzeniu, rebelianci domagali się wymiany mniszek (wywiezionych do Libanu) na tysiąc kobiet spośród więźniarek przetrzymywanych przez władze Syrii. Zakonnice ostatecznie zostały uwolnione 9 marca 2014. Do 2 grudnia 2013 islamiści zdołali przejąć kontrolę nad chrześcijańską miejscowością. Po zajęciu miejscowości, terroryści zamordowali trzech chrześcijan, którzy odmówili konwersji na islam. 3 grudnia 2013 armia wysłała w pobliże Maluli posiłki, w celu odbicia miejscowości z rąk rebeliantów.
W czasie kiedy terroryści zajęli Malulę, siły rządowe walczyły w An-Nabk. Na początku grudnia żołnierze kontrolowali 60% powierzchni tego miasta. 6 grudnia 2013 w An-Nabk, siły rządowe przypuszczalnie zabiły 40 osób, przebywających w podziemnym schronie. Do 7 grudnia 2013 armia wyparła wszystkie grupy rebelianckie z An-Nabk, kierując następnie natarcie na centralne sektory miasta, które ostatecznie zostało całkowicie zajęte 9 grudnia 2013. Dzięki odbiciu miasta, odblokowana została autostrada M5. Według źródeł rządowych, podczas bitwy o An-Nabk zginęło lub zostało pojmanych stu rebeliantów. Według opozycyjnego ośrodka SOHR, w kolejnych czterech dniach w An-Nabk stracono 26 osób za współpracę z islamistami.
Oblężenie Jabrudu 10 grudnia 2013 siły rządowe rozpoczęły ostrzeliwanie przedmieścia kontrolowanego przez rebeliantów miasta Jabrud, leżącego na południe od An-Nabk. 15 grudnia 2013 w Jabrudzie od bomby zginęła kobieta z dzieckiem. W kolejnych dniach armia rozpoczęła oblężenie Jabrudu.
21 grudnia 2013 bojownicy Hezbollahu zabili w zasadzce 32 islamistów Dżabhat an-Nusra nielegalnie nieprzekraczających granicę syryjsko-libańską w Wadi al-Dżamala w Górach Kalamun. 27 grudnia 2013 syryjska armia zastawiła zasadzkę na islamistów na drodze z Maluli do Jabrudu. Zginęło w niej 65 osób, a 20 zostało rannych. Według jednego z pojmanych rannych bojowników, oddział liczył 400 osób z Arabii Saudyjskiej i Czeczenii. Sam ranny pochodził z ugrupowania Dżajsz al-Islam. Ponadto 10 osób zginęło w wyniku wybuchu miny-pułapki na trasie z An-Nabk do Jabrudu.
I faza operacji w Górach Kalamun okazała się niepełnym, lecz strategicznym zwycięstwem dla sił rządowych. W wyniku bitwy odwrócił się stan faktyczny sprzed rozpoczęcia walk, gdyż to Siły Zbrojne Syrii przejęły kontrolę nad linią Kara–Dajr Atijja–An-Nabk–Jabrud, odblokowując autostradę M5, z kolei pod okupacją przez islamistów znalazła się chrześcijańska Malula. 10 tysięcy uchodźców znalazło schronienie w libańskim obozie dla uchodźców w Arsal.
II faza kampanii Bitwa o Jabrud 10 lutego 2014 roku wojska rządowe wznowiły natarcie przy granicy z Libanem. 12 lutego 2014 armia zajęła miejscowość Al-Dżaradżir na północny wschód od miasta Jabrud. Jabrud znów został zbombardowany. Kolejnego dnia zdobyto miejscowość As-Sahil. Żołnierze zostali rozlokowani na obszarach pod Kamih i Al-Kurnisz. W kolejnych dniach walki koncentrowały się na polach Jabrudu, a samo miasto było ponownie bombardowane przez Syryjskie Arabskie Siły Powietrzne.
Pod koniec lutego 2014, Hezbollah twierdził, iż wraz z syryjską armią i Siłami Obrony Narodowej (NDF) kontrolowali 70% Gór Kalamun. Armia syryjska zajęła 27 lutego 2014 dwa kluczowe wzgórza w pobliżu Jabrudu. 1 marca 2014 siły powietrzne na spadochronach przypuszczalnie spuściły bomby kasetowe, które spadły na Jabrud. 4 marca 2014 syryjskie helikoptery zbombardowały miasto za pomocą bomb beczkowych, co spowodowało śmierć 15 osób. Dzień później doszło do dziesięciu uderzeń na miasto, zaś podczas bombardowań w nocy z 6 na 7 marca 2014 śmierć poniosło 17 rebeliantów. Armia, przygotowując się do szturmu na Jabrud, zajęła 11 marca 2014 miejscowość Rima, leżącą u jego bram.
Właściwy atak armii i Hezbollahu na 40-tysięczny Jabrud rozpoczął się 14 marca 2014. Główne uderzenie nastąpiło ze wschodniej strony miasta. Rebelianci, zwłaszcza dżihadyści z Dżabhat an-Nusra, którzy dominowali podczas obrony miasta, informowali o utraconych pozycjach i odwrocie do wioski Rankus. W walkach zginął ich dowódca Abu Azzam al-Kuwajti. Bojowników spychano również na wzgórze Akaba, leżące poza miastem. Zbombardowano ich tam bombami beczkowymi, powodując kolejne straty. Walki trwały również na północ od miasta, pomiędzy Sahilem i Jabrudem.
15 marca 2014 armia zajęła również wzgórze Saint Marun z szerokim widokiem na miasto. W trakcie walk doszło do co najmniej 15 nalotów na broniących się rebeliantów. W trakcie tej bitwy zginęło 13 dowódców islamskich bojowników. Bojownicy wysłali posiłki na wschodnie obrzeża miasta, jednak nie utrzymali tam pozycji, przez co Hezbollah przedostał się do wewnątrz miasta. Według źródeł państwowych, siły rządowe dostały się na dwa kilometry w głąb miasta, jednak bazujące w Anglii Syryjskie Obserwatorium Praw Człowieka (SOHR) informowało w dalszym ciągu o zaciętych bojach na wschodniej granicy miasta.
Przełamanie nastąpiło w nocy z 15 na 16 marca 2014, kiedy to rebelianci pod naporem nalotów i ataków lądowych porzucili obronę wschodniej rubieży, zarządzając odwrót. W walkach zginęło jednak 19 bojowników Hezbollahu oraz sześciu cywilów, w tym dwoje dzieci. Wojsko zabezpieczyło m.in. meczet Al-Achzar jak i chrześcijański kościół w centrum miasta. Armia podała, że miasto zostało zdobyte 16 marca 2014 o godz. 10:00 EET. Po zakończeniu walk, żołnierze mówili, że była to jedna z „najcięższych bitew” podczas wojny w Syrii. Według źródeł wojskowych podczas bitwy o Jabrud życie straciło 500 rebeliantów, a pozostałych 1400 bojowników Wolnej Armii Syrii i Ahrar asz-Szam skierowało się do pobliskich wiosek Hausz Arab, Rankus i Falita oraz do libańskiego miasta Arsal. Z kolei tysiąc terrorystów Dżabhat an-Nusra szukało schronienia na górzystych terenach by kontynuować walkę partyzancką. W ciągu dnia Syryjskie Arabskie Siły Powietrzne dokonały 20 uderzeń na trasie między Jabrudem a Arsal, na której poruszały się konwoje będących w odwrocie islamistów.