Panzerjäger Tiger für 12,8 cm Pak 44 L/55 (Sd.Kfz. 186) – niemiecki ciężki niszczyciel czołgów z okresu II wojny światowej.
Jagdtigera zbudowano na nieznacznie zmodyfikowanym podwoziu czołgu ciężkiego PzKpfw VI B Königstiger (Tiger II). Był ostatnim produkowanym seryjnie niemieckim niszczycielem czołgów i najcięższym pojazdem pancernym użytym bojowo podczas II wojny światowej. Dysponował potężnym uzbrojeniem w postaci armaty PaK 44/2 L/55 kalibru 128 milimetrów, umożliwiającej niszczenie pojazdów alianckich nawet z odległości 4000 metrów. Wyprodukowany został w niewielkiej serii, nieprzekraczającej osiemdziesięciu ośmiu pojazdów. W związku z niewielką mobilnością i silnym pancerzem bywał nazywany „samobieżnym bunkrem”.
Konstrukcja miała wiele wad, do których można zaliczyć między innymi małą mobilność, wynikającą z dużej masy i zbyt słabego silnika. Większość pojazdów stracono w wyniku usterek lub ataków alianckiego lotnictwa.
Historia 22 lutego 1943 roku wydział WaPrüf 4a Urzędu Uzbrojenia Rzeszy zlecił opracowanie zakładom Henschel odpowiedniego pojazdu, na którym byłaby możliwa zabudowa działa PaK 44/2 L/55 kalibru 128 mm. Konstrukcję przyszłego niszczyciela czołgów oparto na podwoziu Tiger II, w którym konieczne było m.in. wydłużenie wanny kadłuba o 300 mm. 20 października 1943 na poligonie w Orzyszu przedstawiono Hitlerowi drewnianą pełnowymiarową makietę. Führer podjął decyzję o produkcji 150 pojazdów w zakładach Nibelungenwerke w St. Valentin w Austrii. Pierwszy prototyp miał być gotowy w grudniu 1943, ale zakłady w St. Valentin były zajęte produkcją czołgów PzKpfw IV. W wyniku opóźnienia dwa pierwsze prototypy były gotowe dopiero w lutym 1944. Pierwszy pojazd o numerze Fgst 305001 posiadał zawieszenie typu Porsche. Kolejny prototyp o numerze Fgst 305002 posiadał zawieszenie typu Henschel. 6 kwietnia 19445 maja 1944 według Iwanowa, 2009, s. 3. prototypy rozpoczęły próby na poligonie w Kummersdorfie. 20 kwietnia 1944 Jagdtiger został skierowany do produkcji seryjnej.
Produkcja Produkcję Jagdtigerów prowadziły zakłady Nibelungenwerke w St. Valentin, które kooperowały z wieloma innymi dostawcami. Pancerne nadbudowy pochodziły z zakładów Eisenwerken Oberdonau w Linzu, wanny kadłuba były produkowane przez Bergische Stahlindustrie w Remscheid, Bochumer Verein w Bochum, Fr. Krupp w Essen i przez Obeschleischische Hüttenwerke Oberhütten Malapane (dzisiejsza Huta Małapanew) w Ozimku koło Opola. Jarzma armaty pochodziły z zakładów Krupp-Bertha w dzisiejszym Wrocławiu.
Pierwsze seryjne pojazdy opuściły fabrykę w lipcu 1944. Całkowita liczba wyprodukowanych Jagdtigerów jest trudna do ustalenia, waha się w różnych opracowaniach od 74 do 88 (Fgst 305001–305088).
+ Produkcja JagdtigerówMiesiącluty 1944lipiec 1944sierpień 1944wrzesień 1944październik 1944listopad 1944 Razemsztuk233896Miesiącgrudzień 1944styczeń 1945luty 1945marzec 1945kwiecień 1945maj 1945sztuk20101337488 Inne źródła podają: 74 pojazdy do lutego 1945Jeżeli przyjąć za Iwanowem produkcję z marca, kwietnia i maja na 14 pojazdów ogólna produkcja wyniesie 88 Jagdtigerów., 75 lub 77 pojazdów oraz 8 znajdujących się w stadium montażu, 77 pojazdów do marca 1945 o nr Fgst 305001–305077Jeżeli przyjąć za Iwanowem produkcję z kwietnia i maja na 11 pojazdów ogólna produkcja wyniesie 88 Jagdtigerów., 79 pojazdów, 85 oraz 85 lub 88 pojazdów.
Służba Jadtigery znalazły się na wyposażeniu dwóch batalionów ciężkich niszczycieli czołgów, jako sprzęt etatowy. 2 pojazdy przejęte 5 maja 1945 w St.Valentin przez załogi z 501. Batalionu Czołgów Ciężkich SS (schwere SS-Panzerabteilung 501) zostały użyte do zabezpieczenia odwrotu niemieckich jednostek chcących się poddać Amerykanom. Pojazdy zostały utracone w walkach z czołgami radzieckimi. Jeden z pojazdów trafił w późniejszym czasie do muzeum w Kubince. 653. Batalion Ciężkich Niszczycieli Czołgów Pierwszą jednostką, która została wyposażona w Jagdtigery był 653. Batalion Ciężkich Niszczycieli Czołgów (schwere Panzerjäger-Abteilung 653Nazwę jednostki przyjęto za .) posiadający wcześniej na uzbrojeniu niszczyciele czołgów typu Ferdinand. Etat przewidywał 42 niszczyciele w trzech kompaniach, w każdej 3 plutony po 4 Jagdtigery oraz 2 wozy w dowództwie kompanii. Dodatkowy 1 pojazd znajdował się w dowództwie batalionu. Pierwszy pojazd o numerze Fgst 305007 dotarł do batalionu 6 września 1944. Na skutek opóźnień w produkcji w październiku 1944 w jednostce było tylko 16 Jagdtigerów. Niszczyciele miały przejść chrzest bojowy w czasie ofensywy w Ardenach. Skierowano tam 1. kompanię liczącą 14 pojazdów, która jednak nie dotarła na miejsce na skutek zniszczonych szlaków kolejowych. Ostatecznie Jagdtigery zostały skierowane go Grupy Armii G, która przygotowywała się do ofensywy w Alzacji. W operacji Nordwind wzięły tylko 2 działa z 3. kompanii wspierające działania 17 Dywizji Gren. Panc. SS „Götz von Berlichingen”. 4 stycznia 1945 dołączyły kolejne 4 pojazdy z 1. kompanii. 26 stycznia po przybyciu 2. kompanii jednostka osiągnęła pełny skład przewidziany etatem. thumb|Zniszczony Jagdtiger z zawieszeniem Henschel Fgst 305024 z 1. kompanii 653. Batalionu Ciężkich Niszczycieli Czołgów, zniszczony koło Rimling w Alzacji thumb|Zniszczony Jagdtiger, prawdopodobnie z 3. kompanii 512. Batalionu Ciężkich Niszczycieli Czołgów, zniszczony koło Offensen w Niemczech. Kwiecień 1945 W lutym w związku z dużą liczbą niesprawnych niszczycieli batalion skoncentrowano na tyłach frontu, a pojazdy poddano naprawom. Dopiero w marcu 1945 Jagtigery sPzJgAbt. 653 skierowano w rejon lasu Haguenau, gdzie toczyły walki w rejonie Wissembourga, Bühl oraz Schwetzingen. W końcu marca 1945 batalion zajął pozycję obronną nad rzeką Neckar. W kolejnych dniach prowadził działania obronne w rejonie Klingenberg am Main przeciwko francuskiej 5. DPanc., a na początku kwietnia w Crailsheim by się wycofać do Nördlingen.
Przez cały czas batalion borykał się z usterkami Jagdtigerów. 1 lutego 1945 na 41 pojazdów, 16 było niesprawnych. Najwyższy stan gotowości jednostka osiągnęła 15 marca, kiedy na 41 niszczycieli tylko 3 wymagały napraw. Trzy dni później 18 marca w batalionie były 34 pojazdy, gotowych do użycia 18, 30 marca 28 pojazdów, ale tylko 6 sprawnych. W dniu 3 kwietnia zostały 23 Jagdtigery, z czego sprawny był tylko 1. Do 9 kwietnia stan sprawnych zwiększył się do 10 pojazdów. 15 kwietnia w sPzJgAbt. 653 było 17 niszczycieli, sprawnych 5, a 26 kwietnia na 14 posiadanych, aż 13 było w naprawie.
20 kwietnia 1945 wolne załogi zostały odesłane do St. Valentin po odbiór nowych pojazdów. Pozostałą część batalionu skierowano do Górnej Austrii do Grupy Armii Południe do Salzburga i Linzu, gdzie koło Liezen stracono ostatnie dwa pojazdy zdobyte przez Amerykanów. Grupa, która przybyła do Nibelungenwerke wysadziła 8 pojazdów, które znajdowały się na ostatnim etapie produkcji. 512. Batalion Ciężkich Niszczycieli Czołgów Drugą jednostką wyposażoną w Jagdtigery był 512. Batalion Ciężkich Niszczycieli Czołgów (schwere Panzerjäger-Abteilung 512Nazwę jednostki przyjęto za ). Kadra pochodziła z rozwiązanego 424. Batalionu Czołgów Ciężkich (schwere Panzer-Abteilung 424) oraz częściowo z 503. Batalionu Czołgów Ciężkich (schwere Panzer-Abteilung 503). Pierwsze 16 pojazdów batalion otrzymał w połowie lutego 1945. Jednostka szkoliła się na poligonie w Döllersheim w Austrii, a następnie w Sennelager na przedmieściach Paderborn. Batalion nigdy nie walczył w pełnym składzie trzech kompanii.
1. kompania dowodzona przez asa pancernego kpt. Alberta Ernsta mającego przydomek Tygrys z Witebska23 grudnia 1943 dowodząc plutonem Nashornów w okolicach Witebska zniszczył w trakcie jednego starcia 14 czołgów przeciwnika zużywając do tego tylko 21 pocisków, Uwaga za T.Szlagor Ostatni batalion Jagdtigerów s. 83. przeszła chrzest bojowy 10 marca 1945 podczas niemieckiego kontrataku pod Remagen. Kompania liczyła 10 pojazdów (wóz dowódcy kompanii oraz po 3 pojazdy w trzech plutonach)Pojazdy nosiły oznaczenia od X1 do X10.. Po tym debiucie bojowym w kompanii zostało 6 Jagdtigerów. W kolejnych dniach Ernst prowadził walki odwrotowe pod Siegen, a następnie poprzez Meinerzhagen i Lüdenscheid dotarł 8 kwietnia do Altena. 11 kwietnia kompania została skierowana do Unna, gdzie miała wziąć udział w próbie przerwania okrążenia, który Amerykanie zamknęli wokół Zagłębia Ruhry. Po przeprawie przez rzekę Ruhra koło Langschede doszło do starcia. Oddział Ernsta ostrzelał ze wzgórza amerykańską kolumnę pojazdów. W wyniku ostrzału Niemcy zniszczyli 50 pojazdów, w tym 11 Shermanów. Niektóre z nich niszcząc z odległości 4000 m. Straty niemieckie to 1 Jagdtiger zniszczony przez lotnictwo. 12 kwietnia kompania ubezpieczała lotnisko w Deilinghofen niszcząc 2 Shermany. Następnie wycofała się do Iserlohn, gdzie zniszczono kolejne 3 czołgi amerykańskie. 16 kwietnia Ernst skapitulował. Jego oddział liczył w tym momencie tylko 3 JagdtigeryX1 pojazd Ernsta oraz X2 i X8..
Dowódcą 2. kompanii został inny niemiecki as pancerny Otto Carius. 8 marca kompania wyruszyła z Sennelager transportem kolejowym do Siegburga. Na skutek nalotów oraz błędnego skierowania części oddziału do Duisburga Carius nie wziął udziału w planowanym kontrataku na most pod Remagen. Stracono też dwa Jagdtigery zniszczone przez lotnictwo. Po wyładunku kompanię rozproszono wykorzystując niszczyciele jako statyczne punkty oporu wzdłuż linii frontu. W trakcie tych działań stracono następne dwa pojazdy. W kolejnych dniach wycofując się wzdłuż rzeki Sieg oddział Cariusa dotarł poprzez Eitorf, Betzdorf i Kirchen do Siegen. W trakcie przemarszu utracono 2 Jagdtigery. 2. kompania została wraz z innymi niemieckimi oddziałami okrążona w Zagłębiu Ruhry. Koło Weidenau dysponując tylko 4 Jagdtigerami Carius dokonał udanego kontrataku niszcząc 1 czołg amerykański. Z Weidenau kompanię przetransportowano koleją do Unna, gdzie prowadziła działania obronne tracąc Jagdtigera. 15 kwietnia 1945 w Ergste Carius skapitulował wysadzając lufy ostatnich trzech niszczycieli.
3. kompania nie została do końca zorganizowana. W marcu dowódca kompanii porucznik Schrader wyruszył transportem kolejowym z czterema Jagdtigerami do Paderborn. W St.Valentin pozostał jeden z dowódców plutonu, który miał doprowadzić pozostałe pojazdy. 21 marca 1945 w wyniku nalotu linia montażowa została ciężko uszkodzona. W tej sytuacji zorganizowano transport ostatnich dwóch niszczycieli. Transport dotarł 4 kwietnia do Verliehausen nad Wezerą. Trzy dni później dotarł tam Schrader z jednym Jagdtigerem. Jeszcze w tym samym dniu Schrader zginął. W ciągu następnych dni pozostałe pojazdy zostały utracone.
Wersje Jagdtigery kolejnych serii produkcyjnych nieznacznie różniły się od siebie. W lipcu 1944 dodano blaszane osłony rur wydechowych zmniejszające odblask płomieni w nocy. W sierpniu 1944 zastosowano inną zewnętrzną blokadę lufy w położeniu marszowym. Od września 1944 zaprzestano pokrywania pojazdów zimmeritem. W listopadzie natomiast zrezygnowano z montowania lewara o udźwigu 20 ton na tylnej części wanny kadłuba. W grudniu 1944 rozpoczęto montowanie na bokach nadbudowy sześciu zaczepów dla zapasowych ogniw gąsienicWcześniej montowano tylko cztery.. Od lutego 1945 montowano zaczepy do montażu lekkiego dźwigu o udźwigu 2000 kg. Na niektórych pojazdach od 1945 na pokrywie silnikowej montowano gniazdo do mocowania stojaka karabinu maszynowego MG 42 służącego do prowadzenia ognia przeciwlotniczego.
Wersje zawieszenia Porsche – pojazd w tej wersji posiadał osiem kół jezdnych z każdej strony. Z tego typu zawieszeniem zbudowano pierwszy prototyp Jagdtigera. Razem wykonano 9–11 pojazdów o numerach Fgst 305001, 305003–305010 oraz 305016 i prawdopodobnie 305021, ale bez pojazdu o numerze 305007Doyle w Niemieckie pojazdy wojskowe... s.145 uważa, że po drugim prototypie o numerze 305002 z zawieszeniem Henschel wyprodukowano 10 kolejnych pojazdów z zawieszeniem Porsche, co razem z pierwszym prototypem daje 11 pojazdów z tym zawieszeniem..