mały|Zrzut ekranu systemu operacyjnego FreeDOS. Widoczne m.in. znak zachęty oraz informacje o wersji systemu i jego struktura plików DOS (od ) – pierwszy przenośny (dyskowy) system operacyjny w mikrokomputerach lat osiemdziesiątych, zawierający m.in. rozszerzenia programowe procedur sprzętowych BIOS-u oraz interpreter poleceń. W systemie DOS zapożyczono i rozwinięto niektóre elementy z systemów klasy CP/M.
W komputerach osobistych DOS nie ma wbudowanych mechanizmów ochrony pamięci (nie istnieją mechanizmy ochrony pamięci w trybie rzeczywistym procesora x86, w którym pracuje DOS) – z tego względu nie jest systemem bezpiecznym dla danych i procesów wymuszanych sztucznie wielopotokowo lub sieciowo. W zamyśle był to jednowątkowy system operacyjny i nie przewidywano w nim uruchamiania więcej niż jednego procesu (programu) jednocześnie. Była jednak możliwość uruchamiana programów w tle, np. do obsługi urządzeń.
Programy z DOS-a można uruchamiać w systemach Microsoft Windows, OS/2 oraz Linux (za pośrednictwem aplikacji DOSBox lub DOSEMU). Istnieją też darmowe implementacje tego systemu, takie jak FreeDOS. Ponieważ w 32-bitowych systemach z rodziny Windows NT (np. Windows 2000 czy Windows XP) programy z systemu DOS są uruchamiane na tzw. wirtualnej maszynie DOS-a (VDM), która nie pozwala na bezpośredni dostęp programu do sprzętu i ma jeszcze inne ograniczenia, to działają wyłącznie te, które takich odwołań nie wykonują i nie ingerują w system. Do nich należą głównie programy użytkowe, przykładowo edytory tekstu i bazy danych.
Ważniejsze systemy tej klasy: dla komputerów Commodore 64 dla ośmiobitowych komputerów Atari – Atari DOS, SuperDOS, SpartaDOS, MyDOS i inne dla komputerów Amiga – AmigaDOS dla komputerów Robotron – UDOS dla komputerów klasy IBM-PC QDOS, 86-DOS – pierwowzór systemu MS-DOS PC-DOS firmy IBM MS-DOS firmy Microsoft DR-DOS firmy Digital Research Novell DOS firmy Novell FreeDOS – wolne oprogramowanie do bezpłatnego pobrania PTS-DOS rosyjskiej firmy PhysTechSoft ROM-DOS – zaprojektowany do używania w systemach wbudowanych OpenDOS – darmowy do zastosowań niekomercyjnych
Nazwę DOS nosiły też od lat sześćdziesiątych systemy niezwiązane technicznie z późniejszym DOS-em dla komputerów x86, np.: DOS/360 – dla komputerów IBM Systemu 360 DOS/VSE – dla komputerów IBM Systemu 370 i 390.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Początki systemów typu DOS
Kategoria:Systemy operacyjne Kategoria:Historia informatyki