I Liceum Ogólnokształcące im. gen. Jana Henryka Dąbrowskiego w Kutnie – najstarsza szkoła ponadpodstawowa w Kutnie. Liceum oferuje klasy o profilach: matematyczno-fizyczno-informatycznym, matematyczno-geograficznym z rozszerzonym językiem angielskim, biologiczno-chemiczno-matematycznym oraz humanistycznym. Do wyboru są następujące języki obce: angielski, niemiecki, francuski, oraz włoski.

Historia Początki „Dąbrowszczaka” sięgają pierwszych lat XX wieku. W 1905 roku, z inicjatywy mieszkańców Kutna, powstała Komisja Organizacyjna Szkoły, której zadaniem było utworzenie pierwszej w mieście polskiej szkoły średniej. Pod koniec tego samego roku wybrano grunt pod budowę szkoły przy obecnej ulicy Kościuszki 21 (ówczesnej Płockiej), na terenie zajmowanym dziś przez Zespół Szkół Zawodowych nr 2 im. dra A. Troczewskiego. W następnym roku pieczę nad szkołą przejęła Polska Macierz Szkolna. W 1907 roku budowa została ukończona i otwarto czteroklasową Szkołę Realną Polskiej Macierzy Szkolnej w Kutnie. Pierwszym dyrektorem placówki został Stefan Chrupczałowski. Dnia 3 września naukę rozpoczęło około stu uczniów.

Warto w tym miejscu wspomnieć postać doktora Antoniego Troczewskiego. Był on inicjatorem idei stworzenia w Kutnie polskiej szkoły średniej oraz przewodniczącym Zarządu Komisji Organizacyjnej Szkoły. Pragnął szerzyć oświatę i wierzył, że jego działania staną się przykładem, a „dostęp do wszelkiego typu szkół winna mieć młodzież polska różnych stanów, różnych wyznań i stanowisk społecznych”. Był działaczem społecznym aktywnie zaangażowanym w rozwój Kutna. Za swoje życiowe powołanie uważał służbę innym ludziom.

18 grudnia 1907 roku Polska Macierz Szkolna została rozwiązana, co pociągnęło za sobą zamknięcie szkoły. Dzięki staraniom dyrektora Stefana Chrupczałowskiego uczniowie wrócili do sal lekcyjnych 29 stycznia 1908 roku. W roku szkolnym 1913/1914 placówka przekształciła się w pięcioletnią Szkołę Kupiecką. Wiosną 1914 roku rozpoczęto budowę bursy szkolnej, jednak z powodu różnych trudności udostępniono ją uczniom dopiero w roku szkolnym 1918/1919. W okresie I wojny światowej ucierpiał także sam budynek szkoły, który Niemcy zajęli i przekształcili w szpital wojskowy.

W 1918 roku pojawił się pomysł utworzenia w miejsce szkoły kupieckiej gimnazjum ogólnokształcącego. Jego inicjatorem i gorącym zwolennikiem był Karol Kostro. Zarząd Towarzystwa Krzewienia Wiedzy Handlowej rozpoczął działania mające na celu upaństwowienie nowo powstałego ośmioklasowego gimnazjum humanistycznego. Szkoła wymagała gruntownej przebudowy. Gimnazjum zostało upaństwowione w 1920 roku i otrzymało imię gen. Jana Henryka Dąbrowskiego. W latach 1922–1926 trwała budowa sali gimnastycznej. W 1923 roku Adam Zawadzki ofiarował placówce dwa morgi ziemi, na których urządzono park, boisko, ogródek botaniczny oraz stację meteorologiczną.

We wrześniu 1929 roku, po niezbędnych przebudowach, szkoła otrzymała nazwę Państwowego Gimnazjum Koedukacyjnego im. gen. J. H. Dąbrowskiego w Kutnie. Dzięki wysokiemu poziomowi nauczania oraz licznym imprezom wychowawczym cieszyła się bardzo dobrą opinią. Problemem pozostawała jednak niewielka liczba miejsc, jaką mogła zaoferować kandydatom. Nie zmieniła tego stanu rzeczy reforma oświaty z 1932 roku, powołująca do życia dwustopniowy system nauczania w szkołach średnich.

18 października 1936 roku szkoła otrzymała sztandar, który okres okupacji przetrwał ukryty na strychu budynku. Nowy sztandar ufundowano w 1978 roku.

5 i 6 czerwca 1938 roku odbył się pierwszy Zjazd Absolwentów. Stał się on podsumowaniem i przypomnieniem trzydziestu lat funkcjonowania szkoły. W roku jubileuszu przypadało również piętnastolecie szkolnej gazetki „Przebojem”.

W okresie II wojny światowej działalność szkoły została zawieszona, a jej budynek ponownie przekształcono w szpital polowy. Na frontach walczyło i poległo wielu nauczycieli, absolwentów oraz uczniów. Podczas VI Zjazdu Absolwentów w 1984 roku odsłonięto pomnik poświęcony ich pamięci. 3 marca 1945 roku, po gorączkowych przygotowaniach, wznowiono zajęcia. Wyposażenie szkolne trzeba było odtwarzać od podstaw. Zapiski z tamtych lat wspominają o przynoszonych z domów krzesłach, na których uczniowie często siadali parami, by móc się uczyć. Dzięki darom i pożyczkom stopniowo uzupełniano sprzęt oraz pomoce dydaktyczne.

W 1948 roku utworzono szkołę jedenastoletnią, składającą się z klas I–VII oraz czteroletniego liceum. Reforma ta zacierała granice między szkołą podstawową a średnią i miała na celu „udostępnienie nauki wszystkim warstwom społecznym”. Pod koniec lat 50. XX wieku stopniowo poprawiało się wyposażenie szkoły, co pozytywnie wpłynęło na poziom nauczania.

Jesienią 1962 roku rozpoczęto budowę tzw. „Szkoły Tysiąclecia”. 1 września 1964 roku odbyło się uroczyste wmurowanie aktu erekcyjnego nowego budynku. Decyzją władz, mimo rozdzielenia szkoły podstawowej i liceum, obie placówki nadal korzystały z jednego obiektu. Budowa przedłużała się i ostatecznie budynek oddano do użytku 15 grudnia 1965 roku.

Poziom przygotowania abiturientów przekłada się na dobre wyniki egzaminów maturalnych, między innymi w latach szkolnych 2012/13, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/24, 2024/25 maturę zdało 100% uczniów.

Działalność pozalekcyjna Wolontariat Oprócz zbiórek pieniędzy na cele charytatywne wolontariat w szkole to także opieka nad dziećmi w Ośrodku Opiekuńczym Tęcza: pomoc w odrabianiu lekcji, organizacje zabaw dla tych dzieci, wyszukiwanie instytucji gotowych nieść pomoc wychowankom tego ośrodka, pomoc pacjentom kutnowskiego hospicjum.

OSP Dąbrowszczak 1 lutego 2007 powstała przy w szkole grupa pierwszej pomocy przedmedycznej AmRat. W ramach jej działalności organizowane były szkolenia z zakresu pierwszej pomocy oraz pokazowe prezentacje. Ponadto ratownicy służyli swoją pomocą podczas imprez masowych (Kongres Eucharystyczny Diecezji Łódzkiej, „Zakończenie Lata” – organizowane przez Spółdzielnię Mieszkaniową PIONIER).

Od roku szkolnego 2007/2008, realizując te same założenia, działają jako oddział Maltańskiej Służby Medycznej.

Od 2010 roku działają jako Grupa Ratownictwa Medycznego OSP „Dąbrowszczak”.

John Henry’s Cool Band W latach 2004–2009 działał w szkole Chór John Henry’s Cool Band.

Harcerstwo W Dąbrowszczaku działa I Kutnowska Drużyna Wędrownicza im. Tadeusza Rejtana. Jest to jedna z pierwszych w Polsce drużyn skautowych, gdyż jej początki datowane są na 1912 r. Stanowimy trzon I Kutnowskiego Szczepu „Innominata”- jest to nazwa szczepu harcerskiego, w którym działa kilka drużyn z regionu kutnowskiego, które postanowiły razem współdziałać. Przez ostatnie lata szczep i drużyna wypracowały markę rozpoznawalną w całym kraju i Związku Harcerstwa Polskiego. Są rozpoznawalni między innymi na Polach Grunwaldu, na wielu cenionych zlotach i rajdach ogólnopolskich, w Głównej Kwaterze ZHP. Współpracują z wieloma specjalistami w różnych dziedzinach: m.in. podróżnikami, alpinistami, ratownikami medycznymi, WOPR, TOPR, zespołami muzycznymi, artystami, instruktorami sztuk walki, grupami rekonstrukcyjnymi, instruktorami survivalu, nurkowania, pływania na jachtach, fotografami itp. Wielu harcerzy należy do Grupy Ratownictwa Medycznego OSP „Dąbrowszczak” jako ratownicy kwalifikowani i instruktorzy pierwszej pomocy.

Grupa Teatralna CIĄG DALSZY NASTĄPI Grupa teatralna Ciąg Dalszy Nastąpi funkcjonuje w Dąbrowszczaku od 2012 r. Założona została wówczas jeszcze przez uczennicę I LO – Edytę Zajdlic. Mimo że teraz jest ona absolwentką liceum, wciąż prowadzi zajęcia i warsztaty dla swojej grupy, pełni funkcję reżysera, scenarzysty i scenografa. Spotkania koła teatralnego odbywają się raz w tygodniu – w piątki po godzinach lekcyjnych.

Grupa stale współpracuje z Centrum Teatru Muzyki i Tańca w Kutnie oraz Kutnowskim Domem Kultury. Członków CDN z każdym rokiem przybywa coraz więcej. Grupa CDN wspólnie ogląda spektakle i jeździ na festiwale teatralne w całej Polsce, a od niedawna zaczęli w tych festiwalach brać udział, co zaowocowało zdobyciem I miejsca i nagrody pieniężnej na trzynastej edycji Regionalnych Konfrontacji Teatralnych Szkół – Centrum 2013. Spektakle prezentowane były w 3 kategoriach wiekowych: szkoły podstawowe, gimnazja oraz szkoły ponadgimnazjalne. Konfrontacje miały charakter konkursu wojewódzkiego. Spektakl Bo to zła kobieta była (scenariusz i reżyseria: Edyta Zajdlic) grupy CDN otrzymał kwalifikację na XXXI Wojewódzkie Konfrontacje Teatrów Młodzieżowych, co było ogromnym wyróżnieniem dla całej szkoły. Członkowie nie spoczęli na laurach, w tej chwili mają na koncie aż 6 sztuk teatralnych: Tango (2012), Deszczowa Piosenka (2012), Zakochana Złośnica (2013), Bo to zła kobieta była.. (2013), Opowieść Wigilijna XXI Wieku (2014) i Matka Brata Mojego Syna (2014). Kolejne 2 sztuki są w produkcji (stan na luty 2015).

Przebojem Czasopismo szkolne „Przebojem” to wyjątkowe osiągnięcie Liceum. Jego historia sięga stycznia 1923 roku, kiedy to ukazał się pierwszy numer tej szkolnej gazety. Redaktorem naczelnym był wówczas Eugeniusz Filipowicz, uczeń szkoły, ochotnik kampanii w 1920 roku, maturzysta z 1924 roku, burmistrz Kutna w latach 1936–1939, poseł na Sejm w okresie 1938–1939, po wojnie zatrudniony w Ministerstwie Zdrowia. Wraz z ówczesnym redaktorem odpowiedzialnym Wawrzyńcem Blochem w artykule redakcyjnym pierwszego numeru Przebojem pisał: „Przebojem będzie obejmowało całe gimnazjum i jakkolwiek zasadniczo będzie przeznaczone dla gimnazjum wyższego, to chcielibyśmy, aby było odzwierciedleniem całokształtu stosunków we wszystkich klasach”.

Ci sami określili także cele pisma: „Będziemy uczyli siebie i swoich kolegów tylko miłości wszystkiego, co dobre, co wielkie i święte. Uczucie nienawiści będzie nam obce”. Znane do dziś szkolne czasopismo miało swoich poprzedników. Były to gazetki „Bomba” i „Sztubak”. Z grona nauczycielskiego pieczę nad pismem w chwili jego powstania sprawował nauczyciel języka polskiego Jan Anders.

„Przebojem” ukazywało się regularnie, co miesiąc, i liczyło 32 strony druku, a uczniowie dostawali je bezpłatnie. Mieściły się w nim artykuły dotyczące życia szkoły, np. były to relacje z różnych wycieczek czy wakacyjnych wyjazdów. Atrakcją były opisy lotów samolotem czy podróży morskich. Sporo miejsca poświęcano zagadnieniom religijnym czy obyczajom oraz gwarze wsi podkutnowskich. Rozrastał się zespół redakcyjny. Zainicjował on powołanie kółka literackiego, które miało rozwijać zainteresowania literackie uczniów, ale również zajęło się dostarczaniem artykułów do czasopisma. W wydawnictwie znalazły się więc również zagadnienia literackie, opisy dotyczące życia innych narodów, odniesienia do zagadnień politycznych krajowych i zagranicznych. Pismo wzbogacone zostało o nową szatę graficzną i przyjęto stały układ treści. Do wybuchu II wojny światowej ukazało się 78 numerów „Przebojem”, które stały się źródłem wiedzy o szkole.

Czasopismo „Przebojem” przestało być miesięcznikiem, ukazuje się tylko okolicznościowo, np. z okazji szkolnych jubileuszy, czy też zjazdów absolwentów szkoły. Na kartach Przebojem można znaleźć wykaz jej absolwentów z poszczególnych roczników, nazwiska dyrektorów i nauczycieli związanych ze szkołą w całej jej historii oraz biogramy absolwentów i wychowanków.

Muzeum szkolne Muzeum Szkolne I Liceum Ogólnokształcącego im. Gen. Jana Henryka Dąbrowskiego w Kutnie, zwane też Szkolną Izbą Pamięci. Powstało ono w 1974 r. z inicjatywy Koła Absolwentów.

W 2001 r. Muzeum Szkolne zajęło I miejsce w ogólnopolskim konkursie organizowanym przez Związek Oficerów Rezerwy.

Dyrektorzy 1907-1914 – Stefan Chrupczałowski 1914-1918 – Jan Miączyński 1918-1926 – Karol Kostro 1926-1928 – Władysław Wolanin 1928-1937 – Józef Kozłowski 1937-1940 – Bolesław Jakubowski 1945-1946 – Jerzy Żaczkiewicz 1946-1947 – Irena Preiss 1947-1948 – Karol Jochman 1948-1954 – Andrzej Rączka 1954-1957 – Stanisława Świątek 1957-1962 – Bronisław Wachnik 1962-1978 – Henryk Kierszka 1978-1990 – Tomasz Szyburski 1991-2002 – Janusz Michałkiewicz