Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Rybniku – jedno z górnośląskich gniazd sportowej organizacji Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, które utworzone zostało w 1898 roku w Rybniku.

Geneza

Pierwsze organizacje sokolskie tworzyły się na Śląsku już w XIX wieku. Idea tworzenia towarzystw gimnastycznych rozpowszechniła się wśród Polaków przychodząc z Czech. Pierwsze polskie gniazdo ruchu sokolskiego zostało założone 7 lutego 1867 we Lwowie. Natomiast pierwsze gniazdo „Sokoła” utworzone przez Polaków mieszkających na Dolnym Śląsku powstało 21 lipca 1894 roku we Wrocławiu. Prezesem zarządu organizacji był Marian Hubiński. W 1895 roku w Bytomiu powstało pierwsze górnośląskie gniazdo „Sokoła”, Założył je robotnik Józef Tucholski„Srebrna księga Sokolstwa Polskiego na Śląsku”, str. 24 rozdział. „Z dziejów Sokolstwa Polskiego na Śląsku”, nakł. Wydziału Dzielnicy Śląskiej ; drukiem „Katolika” Bytom 1920.. Jego prezesem został późniejszy poseł do parlamentu w Berlinie Paweł Dombek.

Historia Pierwsze gniazdo okręgu rybnickiego Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” powstało już w 1898 roku,Zbigniew Hojka, „Działalność Towarzystwa gimnastycznego „Sokół” na ziemi rybnickiej w latach 1898–1939”, Rybnicki Kurier Muzealny nr 4, czerwiec 2012. a na jego czele stanął Florian Piecha zastąpiony wkrótce przez Józefa Chudobę. Organizacja liczyła początkowo 22 członków jednak jej działalność została zawieszona z powodu szykan władz pruskich. Po I wojnie światowej została reaktywowana ponownie 21 grudnia 1919 roku w Rybniku. Pierwsze gniazdo w okręgu rybnickim reaktywowano jednak już 19 marca 1919 roku w Knurowie. Organizacje sokolskie regionu włączone zostały po reorganizacji do VIII rybnickiego okręgu Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Rozwój działalności Sokoła przerwał w 1939 roku wybuch II wojny światowej. W okresie powojennym nie została reaktywowana ponieważ członkowie oraz sama idea towarzystwa była prześladowana przez władze komunistyczne.

Organizacja Okręgowi rybnickiemu towarzystwa Sokół pod kierownictwem Freda Nowaka podlegało 15 lokalnych gniazd, w skład których wchodziło w sumie 666 członków.

+ VIII okręg śląskiej dzielnicy Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sok󳔄Encyklopedia powstań śląskich”, Instytut Śląski w Opolu, Opole 1982, str. 563, hasło „Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” – dzielnica Śląska”.L.p.GniazdoData założeniaLiczba członków1Rybnik21 grudnia 1919652Czerwionka8 grudnia 1919703Niedobczyce25 stycznia 1920424Rydułtowy25 marca 19201015Jejkowice28 marca 1920366Żory28 marca 1920397Chwałowice19 maja 1920428Boguszowice16 maja 1920129Paruszowiec15 maja 19202310Świerklany30 maja 19201911Górny Niewiadom13 czerwca 19202612Knurów19 marca 19195013Czernica23 maja 19205614Michałkowice17 sierpnia 19203515Radziejów4 lipca 192050Liczba członków ogółem666

Bibliografia "Działalność Towarzystwa gimnastycznego „Sokół” na ziemi rybnickiej w latach 1898–1939", Rybnicki Kurier Muzealny nr 4, czerwiec 2012 "Srebrna księga Sokolstwa Polskiego na Śląsku”, nakł. Wydziału Dzielnicy Śląskiej ; drukiem „Katolika”, Bytom 1920. "Encyklopedia powstań śląskich”, Instytut Śląski w Opolu, Opole 1982, str. 561-564, hasło „Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół"”.

Zobacz też Dzielnica Śląska Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”

Przypisy

Kategoria:Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” Kategoria:Sport w Rybniku Kategoria:Historia Rybnika