Sieraków – gmina miejsko-wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim na Pojezierzu Międzychodzko-Sierakowskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie poznańskim. Siedzibą gminy jest miasto Sieraków.

Według danych z 31 grudnia 2019 roku gminę zamieszkiwało 8713 osób.

Położenie i podział administracyjny Sąsiednie gminy Chrzypsko Wielkie (powiat międzychodzki, woj.wielkopolskie), Kwilcz (pow. międzychodzki, woj.wielkopolskie), Międzychód (pow. międzychodzki, woj.wielkopolskie), Wronki (powiat szamotulski, woj.wielkopolskie), Drawsko (powiat czarnkowsko-trzcianecki, woj.wielkopolskie), Drezdenko (powiat strzelecko-drezdenecki, woj.lubuskie)

Sołectwa Gmina dzieli się administracyjnie na: 1 miasto (Sieraków), będące siedzibą gminy. 15 jednostek pomocniczych, zwanych sołectwami, w których skupione jest 28 wiejskich jednostek osadniczych.

thumb|Podział na sołectwa gminy Sieraków.

Nazwawsi sołeckiej Ludność(stan na 1.10.10) Ludność(stan na 1.10.12) Powierzchnia(km²)Dane Urzędu Gminy w Sierakowie. Powierzchnia obejmuje wszystkie obręby wsi sołeckiej Gęstość zaludnienia(osób/km²) L. miejscowościw sołectwie Miejscowości w sołectwie(typ) Bucharzewo 124 125 28,17 4,4 4 Dębowiec (orzysiółek)Jeleniec (osada śródleśna)Jeziorno (osada śródleśna)Lichwin (leśniczówka) Chalin 23 25 6,38 3,9 1 Chorzępowo 102 98 6,42 15,3 2 Kobylarnia (wieś) Góra 175 184 10,94 16,8 1 Góra (osada leśna) Grobia 334 340 9,70 35 1 Izdebno 212 208 7,91 26,3 1 Jabłonowo 63 61 1,92 31,8 1 Kaczlin 379 382 6,54 58,4 1 Kłosowice 130 132 5,32 24,8 1 Lutom 522 531 12,72 41,7 1 Lutomek 159 164 9,30 17,6 1 Ławica 186 185 9,49 19,5 1 Marianowo 119 127 65,60 1,9 8 Błoto (leśn.)Borowy Młyn (leśn.)Czapliniec (leśn.+ os.śródl.)Gospódka (leśn.)Kukułka (leśn.)Pławiska (leśn.) Przemyśl 121 120 2,31 51,9 2 Śrem (wieś) Tuchola 62 68 6,49 10,5 1 2711 2750 189,23 14,5 28

Klasy wielkościowe wsi Do największych wsi na terenie gminy należą): Lutom (531 osoby, Kaczlin (382), Grobia (340), Izdebno (208) i Ławica (185).

Średnia liczba mieszkańców wsi sołeckiej – 183 mieszkańców / sołectwo Średnia liczba mieszkańców jednostki wiejskiej – 98 mieszkańców / miejscowość

+ Wielkość wsi rodzaj przedział ludnościowy ilość wsie sołeckie bardzo duże pow. 1001 mieszk. 0 –duże 501–1000 mieszk. 1Lutom średnie 301–500 mieszk. 2 Grobia, Kaczlin małe 151–300 mieszk. 4 Izdebno, Ławica, Góra, Lutomek bardzo małe pon. 150 mieszk. 8 Marianowo, Bucharzewo, Przemyśl, Kłosowice, Chorzępowo, Tuchola, Jabłonowo, Chalin

Warunki naturalne Gmina zlokalizowana jest na terenie Pojezierza Poznańskiego w części potocznie nazywanej Pojezierzem Międzychodzko-Sierakowskim. Środkową część przecina rzeka Warta, biegnąca przez takie miejscowości w gminie jak Bucharzewo, Tucholę, Marianowo, Kłosowice, Chorzępowo oraz miasto Sieraków. W północnej części znajduje się Puszcza Notecka. Gmina położona jest w atrakcyjnym regionie turystycznym. Wody powierzchniowe (głównie liczne jeziora polodowcowe) stanowią około 8% powierzchni, a lasy blisko 60%. Z tego powodu w 1991 roku utworzono tu Sierakowski Park Krajobrazowy, chroniący krajobraz polodowcowy.

Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Sieraków ma obszar 203,31 km² (co stanowi 27,6% powierzchni powiatu), w tym: użytki rolne: 29% użytki leśne: 57% wody: 8%

Wody Tereny Gminy Sieraków są bogate w zasoby wodne. Przez gminę przepływa rzeka Warta, która dzieli gminę na dwie części różniące się od siebie pod względem litologicznym. Charakterystycznym elementem obszaru Gminy Sieraków jest występowanie licznych jezior. Łączna powierzchnia wszystkich jezior na terenie gminy Sieraków wynosi 1280,56 ha. Oprócz nich również występują mniejsze zbiorniki wodne i stawy.

Cieki Najważniejszą rzeką przepływającą przez gminę jest Warta. Cały obszar gminy leży w jej dorzeczu. Drugim pod względem ważności ciekiem, uchodzącym w gminie do Warty, jest rzeka Oszczynica (hydr. Osiecznica), licząca niespełna 31 km długości. Poza tym sieć cieków wodnych uzupełniają liczne strugi, z których najdłuższe są: Struga Jaroszewska, Bielina, Śremska i Górska.

+ Cieki w gminie lp nazwa cieku typ długość(całkowita km) 1 Warta rzeka 808,2 [A] 2 Osiecznica rzeka 30,6 [B] 3 Struga Śremska struga 11,1 4 Struga Jaroszewska struga 7,0 5 Bielina struga 6,7 [C] 6 Struga Górska struga 5,6 7 Struga Prusimska struga 3,0 8 Struga Kłosowska struga 1,1 9 Struga Barlińska struga 0,9 10 Struga Kobylińska struga 0,7 11 Struga Lichwińska struga 0,6 A^ Na terenie gminy Sieraków, Warta biegnie na długości około 20 km B^ Na terenie gminy Sieraków, Osiecznica biegnie na długości około 9,5 km C^ Na terenie gminy Sieraków, Bielina biegnie na długości około 2,8 km

Jeziora

W gminie znajduje się około 40 jezior powyżej 1 ha.

+ Największe jeziora w gminie lp nazwa jeziora wieś/obręb typ powierzchnia [ha] max głębokość [m] 1 Lutomskie Lutom rynnowe 174,70 15 2 Kłosowskie Marianowo rynnowe 142,09 14 3 Śremskie Chalin morenowe 120,11 45 4 Barlin Chorzępowo rynnowe 108,59 3,2 5 Jaroszewskie Sieraków morenowe 91,72 35,7 6 Ławickie Ławica morenowe 90,69 18 7 Krzymień Izdebno morenowe 77,17 33,1 8 Kubek Bucharzewo rynnowe 73,05 3,5 9 Lichwin Bucharzewo rynnowe 48,92 5,1 10 Wielkie Góra morenowe 37,14 8,6

Ochrona przyrody Teren Sierakowskiego Parku Krajobrazowego: thumb|Wiatrołomy po wiosennych wichurach w rezerwacie „Buki” Rezerwaty: Czaple Wyspy (1957), Buki nad jez. Lutomskim (1958), Cegliniec (1960), Mszar nad jez. Mnich (1967), Bukowy Ostrów – na pograniczu z gminą Kwilcz (2006).

Obszar Natura 2000 „Ostoja Sieraków” Puszcza Notecka Jezioro Kubek

Demografia thumb|Przestrzenne rozmieszczenie ludności w gminie Sieraków Gmina jest przedostatnia pod względem gęstości zaludnienia na terenach wiejskich w województwie wielkopolskim. Osób przypadających na 1 km² powierzchni na terenach niezurbanizowanych jest zaledwie 14.

Siedziba gminy, czyli miasto Sieraków liczyło na końcu 2009 roku 6090 mieszkańców, co stanowi 36% ludności miejskiej powiatu.

Według danych z 31 grudnia 2009 gminę zamieszkiwały 8763 osoby, co stanowiło 24% ludności powiatu.

Dane z 31 grudnia 2009: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 8763 100 4451 50,8 4312 49,2gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 43,1 21,9 21,2

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Sieraków w 2014 roku

Transport i komunikacja Drogi Wewnętrzny układ drogowy na terenie miasta Sieraków ma charakter promienisty, dośrodkowy. Na rynku (Plac Powstańców Wielkopolskich) krzyżują się 3 ciągi drogowe łączące Sieraków z drogami wojewódzkimi i pośrednio z przyległymi gminami.

Przez teren miasta i gminy przebiegają drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne. Zgodnie z klasyfikacją obowiązującą od 1 stycznia 1999 roku, tj. po wprowadzeniu reformy administracyjnej kraju, przez gminę Sieraków przebiega: 5 dróg wojewódzkich: DW 133 DW 150 DW 182 DW 186 DW 198 7 dróg powiatowych: thumb|Przykład drogi powiatowej. Droga powiatowa nr 101 na odcinku Sieraków–Grobia. nr 32101: Upartowo DW 186 – Jaroszewo – Sieraków, nr 32115: Prusim – Ławica – skrzyżowanie z DW 182, nr 32116: Kwilcz – Kurnatowice – Sieraków, nr 32120: Lutomek – Lutom – Sieraków, nr 32121: Lutom – Ryżyn – Kaczlin, nr 32122: Jabłonowo – Izdebno, nr 32171: Ryżyn – Jabłonowo.

28 dróg gminnych według Dziennika Urzędowego Województwa Poznańskiego Nr 13 z 27 grudnia 1986 roku. Drogi gminne mają w większości nawierzchnię gruntową. Na 92 km dróg gminnych, tylko 13 km, tj. 14%, posiada nawierzchnię twardą. W obszarze miasta Sieraków jest 11 km ulic lokalnych, a nawierzchnię twardą posiada 9 km, tj. 82%. Łącznie dróg gminnych i lokalnych miejskich jest 103 km.

Przez gminę nie przebiega żadna droga krajowa. Sieraków jest oddalony o 10 km od drogi krajowej nr 24: Pniewy – Kwilcz – Gorzów Wielkopolski.

Kolej Trasę kolejową przechodzącą przez teren gminy Sieraków stanowi jednotorowa, niezelektryfikowana drugorzędna linia kolejowa nr 368 łącząca Szamotuły i Międzychód. Przecina ona od południowego wschodu na zachód część gminy Sieraków, odcinek ten ma długość około 11,5 km. Usytuowane są przy niej 2 stacje kolejowe: thumb|Nieczynny dworzec kolejowy w Sierakowie Sieraków, dysponującą bocznicą kolejową i rampami wyładowczymi, Kłosowice.

Z uwagi na małe zainteresowanie usługami świadczonymi przez PKP Linie Lokalne od roku 1995 ruch pociągów osobowych na trasie Szamotuły – Międzychód został zawieszony. Najbliższa stacja kolejowa obsługująca ruch osobowy znajduje się około 20 km od Sierakowa w mieście Wronki.

Turystyka thumb|Strzeżone kąpielisko nad Jeziorem Jaroszewskim Teren atrakcyjny turystycznie. Na wschodnim brzegu jeziora Jaroszewskiego rozwinął się duży kompleks wypoczynkowy, z licznymi ośrodkami wypoczynkowymi, polami biwakowymi, ośrodkami szkoleniowo-wypoczynkowymi etc. Do miejscowości uznanych za atrakcyjne turystycznie należą także Bucharzewo, Jeziorno, Ławica, Góra, Grobia oraz Chalin. W kilku rozwinęły się niewielkie ośrodki wypoczynkowe, kąpieliska i pola biwakowe.

Aspekt ekonomiczny turystyki Turyści

Co roku gminę odwiedza stosunkowo duża liczba turystów. W 2008 roku do Sierakowa i okolic przyjechało 21810 osób. Rok ten był jednak jednym z gorszych, ponieważ liczba przyjezdnych kształtuje się z reguły na poziomie 25–30 tys. osób. Najlepszy pod tym względem był rok 2004, w którym to gminę odwiedziło 35720 osób. W 2008 roku ponad 80% turystów przyjeżdżających do powiatu międzychodzkiego odwiedziło właśnie gminę Sieraków. Na jednego mieszkańca gminy przypada średnio corocznie około 3 turystów.

Turyści zagraniczni Gmina (jak i cały powiat międzychodzki) nie należą do popularnych miejsc wypoczynku dla gości z zagranicy. W całym powiecie liczba zagranicznych turystów oscyluje w granicach 500–1300 osób (około 1–3% wszystkich turystów). W gminie na przestrzeni lat 2003–2008 odsetek turystów zagranicznych wynosił średnio skromne 1,5%. Mimo wszystko w stosunku do całego powiatu gmina Sieraków przyjmuje co trzeciego (lata 2003–2005, 2008) lub co drugiego (lata 2006–2007) obcokrajowca. W tym wypadku często przewyższa lub dorównuje jej Gmina Międzychód. Powyższa tendencja wskazuje, że okolice Sierakowa mogą stać się wkrótce popularnym miejscem wypoczynku dla obcokrajowców, ze względu na ciągle niewielkie poznanie walorów turystycznych gminy.

+ Turyści zagraniczni w gminie Sieraków rok 2003 2004 2005 2006 2007 2008 liczba turystów 299 408 363 412 431 164 % wsz. turystów 1,25% 1,14% 1,52% 1,54% 1,70% 0,75% % wsz. turystów zagr. w powiecie 36,3% 37,6% 28,5% 49,2% 52,4% 33,8%

Baza noclegowa Źródło

W 2008 roku gmina dysponowała około 67% wszystkich miejsc noclegowych w powiecie, w tym aż 77% (420 z 543) miejsc całorocznych. Mimo że gmina ciągle może się poszczycić dużą bazą noclegową, na przestrzeni lat obserwuje się spadek liczby miejsc noclegowych. Na przełomie XX i XXI wieku gmina posiadała ponad 1600 takich miejsc, jednakże mniejszy był wtedy stosunek miejsc całorocznych (około 17%). W miarę spadku liczby turystów likwidowano bądź modernizowano niektóre ośrodki wypoczynkowe, przez co liczba miejsc skurczyła się do poziomu około 1200–1300 miejsc noclegowych. Wzrósł jednak odsetek miejsc noclegowych całorocznych- w co trzecim lokum można przenocować przez cały rok.

Ośrodki wypoczynkowe Agroturystyka W bardziej atrakcyjnych turystycznie i rekreacyjnych miejscowościach gminy gospodarstwa rolne i stadniny otwierają gospodarstwa agroturystyczne. Zgodnie ze stanem z początku września 2012 roku w gminie funkcjonowało 15 gospodarstw agroturystycznych.