Prudnik – gmina miejsko-wiejska w województwie opolskim, w powiecie prudnickim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie opolskim.
Siedziba gminy to Prudnik.
Według danych z 30 czerwca 2024 gminę zamieszkiwało 24 719 osób.
Geografia mały|lewo|Gmina Prudnik w granicach ziemi prudnickiej Gmina Prudnik położona jest w południowo-zachodniej Polsce, przy granicy z Czechami, na terenie Gór Opawskich stanowiących pasmo Sudetów Wschodnich, w regionie historycznym zwanym ziemią prudnicką, na Górnym Śląsku. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory obszar gminy Prudnik znajduje się w granicach mikroregionów: Przedgórza Głuchołasko-Prudnickiego (Przedgórze Paczkowskie), Obniżenia Prudnickiego, Wysoczyzny Bialskiej, Doliny Górnej Ścinawy Niemodlińskiej (Nizina Śląska) i Wzgórz Długockich (Góry Opawskie).
Na zachodzie gmina Prudnik graniczy z gminą Głuchołazy, na północy z gminami: Nysa, Korfantów i Biała, na wschodzie z gminą Lubrza. Od strony południowej sąsiaduje z terytorium Czech.
Ukształtowanie terenu mały|lewo|Szczyt Kobylicy Gmina Prudnik swoim obszarem obejmuje część pasma Gór Opawskich, wchodzących w skład Sudetów Wschodnich. W granicach administracyjnych gminy Prudnik znajdują się następujące wzniesienia: góry i szczyty: Długota, Kapliczna Góra, Kobylica, Kozia Góra, Kraska, Młyńska Góra, Okopowa, Zajęcza Kępa, Wróblik wzgórza: Czyżykowa Góra, Jakuszowa, Szubieniczna Góra, Trupina, Ziębina
Do 1975 w granicach gminy znajdowała się również najwyższa góra województwa opolskiego – Biskupia Kopa, a także szczyty: Srebrna Kopa, Zamkowa Góra, Szyndzielowa Kopa, Bukowa Góra, Olszak, Jodłowe Wzgórze, Krzyżówka.
Na terytorium gminy położone są także doliny: Dębnicka Dolina i Ziębia Dolina.
Stosunki wodne mały|lewo|Złoty Potok w Łące Prudnickiej Przez obszar gminy Prudnik przepływają następujące cieki wodne: rzeki: Biała, Prudnik, Ścinawa Niemodlińska, Trzebinka, Złoty Potok potoki: Graniczny Potok, Lubrzanka, Meszna, Moszczaniecki, Psiniec, Zamecki Potok struga: Potoczyna
Do 1975 w granicach gminy znajdował się Bystry Potok i zbiornik przeciwpowodziowy w Jarnołtówku.
Pokrycie terenu Na terytorium gminy Prudnik znajdują się następujące formy pokrycia terenu: lasy: Las Niemysłowicki, Las Prudnicki, Pakosz łąki: Łąka Prudnicka
Ochrona przyrody Południowa część gminy Prudnik należy do obszaru Parku Krajobrazowego Góry Opawskie, który obejmuje północne stoki Gór Opawskich i ich północne przedgórze. Jest to również obszar Specjalnego Obszaru Ochrony Góry Opawskie Natura 2000. W zachodniej części gminy znajduje się leśny rezerwat przyrody Dębniak. W gminie Prudnik znajduje się 10 pomników przyrody. Jej obszar znajduje się w granicach Nadleśnictwa Prudnik.
Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Prudnik ma obszar 122,13 km², w tym: użytki rolne: 76% użytki leśne: 12%
Gmina stanowi 21,38% powierzchni powiatu.
Historia mały|Mapa gminy w latach 1973–1975 Gminę Prudnik utworzono 1 stycznia 1973 w powiecie prudnickim w województwie opolskim. W skład gminy weszły obszary 11 sołectw: Czyżowice, Dębowiec, Jarnołtówek, Łąka Prudnicka, Mieszkowice, Moszczanka, Niemysłowice, Pokrzywna, Rudziczka, Szybowice i Wierzbiec. 1 czerwca 1975 gmina weszła w skład nowo utworzonego (mniejszego) województwa opolskiegoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw ().. 30 października 1975 obszary sołectw Jarnołtówek i Pokrzywna zostały odłączone od gminy Prudnik i przyłączone do gminy GłuchołazyRozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 15 października 1975 r. w sprawie połączenia, zniesienia, utworzenia oraz zmiany granic i nazw gmin w województwie opolskim ()..
Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 24 719 100 12 888 52,1 11 831 47,9gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 202,4 105,5 96,9
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Prudnik w 2014 roku
Polityka Mieszkańcy Prudnika wybierają do Rady Miejskiej 16 radnych (16 z 21). Pozostałych 5 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy. Siedzibą władz jest Urząd Miejski w Prudniku przy ul. Kościuszki.
Burmistrzowie gminy Jan Roszkowski (1990–1998) Zenon Kowalczyk (1998–2006) Franciszek Fejdych (2006–2018) Grzegorz Zawiślak (od 2018)
Wybory i referenda Mieszkańcy miasta Prudnik skłaniają się ku poglądom liberalnym i lewicowym, natomiast obszary wiejskie gminy zdominowane są przez konserwatyzm i prawicę. W referendum w 2003 mieszkańcy gminy Prudnik opowiedzieli się za przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej.
W wyborach parlamentarnych do Sejmu w 2005, 2007 i 2011 w gminie wygrała Platforma Obywatelska. W 2015 i 2019 w gminie zwyciężyło Prawo i Sprawiedliwość. W 2023 łącznie większość głosów zdobyły partie: Koalicja Obywatelska, Trzecia Droga, Nowa Lewica.
W wyborach prezydenckich w 2000 mieszkańcy gminy Prudnik opowiedzieli się za Aleksandrem Kwaśniewskim, w 2005 za Lechem Kaczyńskim, w 2010 za Bronisławem Komorowskim, w 2015 i 2020 za Andrzejem Dudą, a w 2025 za Karolem Nawrockim.
Skład narodowościowy Według spisu powszechnego z 2002, wśród 30048 mieszkańców gminy, 369 mieszkańców deklarowało narodowość niepolską. Narodowość niemiecką deklarowały 203 osoby, romską 115 osób, a inną 51 osób.
Według spisu powszechnego z 2021, wśród 25712 mieszkańców gminy, 669 mieszkańców deklarowało narodowość niepolską. Narodowość niemiecką deklarowały 202 osoby, śląską 110 osób, romską 85 osób, angielską 47 osób, irlandzką 37 osób, holenderską 32 osoby, ukraińską 30 osób, norweską 15 osób, włoską 13 osób, amerykańską 12 osób, szwedzką 11 osób, a nieustaloną 6 osób. 25647 osób posługiwało się „w domu” językiem polski, a 878 innymi językami, w tym: 443 angielskim, 220 niemieckim, 61 romskim, 40 niderlandzkim, 32 śląskim, 21 włoskim, 19 rosyjskim, 19 szwedzkim, 19 ukraińskim, 16 francuskim, 14 norweskim, 11 hiszpańskim, a 15 nieustalonym.
Sołectwa W granicach administracyjnych gminy znajdują się: 10 sołectw: Czyżowice, Dębowiec, Łąka Prudnicka, Mieszkowice, Moszczanka, Niemysłowice, Piorunkowice, Rudziczka, Szybowice, Wierzbiec 2 osady: Chocim, Wieszczyna 1 kolonia: Moszczanka-Kolonia 7 części wsi: Gajówka, Osiedle, Siemków, Trzebieszów, Włóczno, Włókna, Zimne Kąty 8 części miasta: Górka, Jasionowe Wzgórze, Kolonia Karola Miarki, Lipno, Młyn Czyżyka, Osiedle Tysiąclecia, Osiedle Wyszyńskiego, Osiedle Zacisze
Edukacja
Przedszkola mały|Przedszkole w Niemysłowicach Publiczne Przedszkole w Rudziczce Publiczne Przedszkole w Moszczance Publiczne Przedszkole „Pod Kasztanem” w Łące Prudnickiej Publiczne Przedszkole w Szybowicach Publiczne Stowarzyszeniowe Przedszkole „Chatka Puchatka” w Niemysłowicach Publiczne Przedszkole w Mieszkowicach Publiczne Przedszkole w Czyżowicach
Szkoły podstawowe mały|Szkoła Podstawowa w Moszczance Publiczna Szkoła Podstawowa im. Haliny Semenowicz w Moszczance Publiczna Szkoła Podstawowa im. Przyjaciół Dzieci w Rudziczce Publiczna Szkoła Podstawowa im. Orląt Lwowskich w Szybowicach Publiczna Szkoła Podstawowa Stowarzyszenia Rozwoju i Promocji Wsi Łąka Prudnicka „Złoty Potok” w Łące Prudnickiej
Bezpieczeństwo mały|Remiza OSP w Szybowicach W zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz innych miejscowych zagrożeń w Szybowicach, Mieszkowicach, Rudziczce, Moszczance, Piorunkowicach, Wierzbcu, Czyżowicach i Łące Prudnickiej działają jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej, zrzeszone w Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP w Prudniku. W Prudniku siedzibę ma Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej.
Góry Opawskie, w tym obszar gminy Prudnik, swoim zasięgiem działania obejmuje Grupa Sudecka Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Najbliższa stacja ratunkowa GOPR znajduje się w Międzygórzu – w znacznej odległości od Gór Opawskich. W porozumieniu z Nadleśnictwem Prudnik, na terenie Gór Opawskich działa ochotnicza Opawska Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza.
Gmina położona jest w strefie nadgranicznej w związku z czym Straż Graniczna dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpieczeństwaRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2005 r. w sprawie wykazu gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej oraz tablicy określającej zasięg tej strefy ().. Gminę Prudnik obejmuje zasięgiem służbowym placówka Straży Granicznej w Opolu ze Śląskiego Oddziału SG.
Sąsiednie gminy Biała, Głuchołazy, Korfantów, Lubrza, Nysa. Gmina sąsiaduje z Czechami.
Przypisy
Kategoria:Euroregion Pradziad Kategoria:Gminy na ziemi prudnickiej