Jerzy Antoni Lewiński przybrane nazwisko Jerzy Reda, ps. Chuchro, Jurek (ur. 14 czerwca 1908 w Mierzycach, zm. 24 listopada 1943 w Warszawie) – major saperów Wojska Polskiego, organizator i dowódca Kedywu Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej
Życiorys Urodził się 14 czerwca 1908 w rodzinie Antoniego i Heleny z domu Dybek. Uczył się od 1919, uczęszczał w Wieluniu do Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki, a po jego ukończeniu w maju 1926 otrzymał świadectwo dojrzałości. Od października 1926 do lipca 1927 był słuchaczem Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi, a w okresie od listopada 1927 do października 1930 Szkoły Podchorążych Inżynierii w Warszawie. Oficer instruktor od października 1930 w 5 batalionie saperów. Od kwietnia 1933 był oficerem WF, a w międzyczasie od września tegoż roku do lipca 1934 uczęszczał na kurs instruktorów WF w CIWF w Warszawie. Był jednocześnie od października 1935 adiutantem, a od czerwca 1937 oficerem ds. wyszkolenia w batalionie. Mianowany został w październiku 1937 kierownikiem WF w Centrum Wyszkolenia Saperów. Słuchacz Wyższej Szkoły Inżynierii w Warszawie od listopada 1938.
Podczas kampanii wrześniowej 1939 był w obronie Warszawy dowódcą 1 kompanii i zastępcą dowódcy 5 zmotoryzowanego batalionu saperów. Był ranny i dostał się do niewoli niemieckiej, ale zdołał zbiec z obozu jenieckiego w Radomiu, w którym był więziony i powrócił do Warszawy.
Podczas okupacji niemieckiej używał nazwiska Jerzy Reda. Od grudnia 1939 w konspiracji w SZP–ZWZ. Początkowo był w składzie tzw. sztabu dywersjiReferat III C Dowództwa Głównego SZP., a od sierpnia 1940 po aresztowaniu mjr. Kazimierza Mizerka dowodził batalionem saperów m.st. Warszawy. Łączył od czerwca 1942 funkcję dowódcy saperówPo por. Janie Czyżowskim. i dowódcy Związku Odwetu Okręgu Warszawa AK w stopniu kapitana służby stałej pod pseud. Jurek, a od połowy tego roku – Chuchro.
Był organizatorem i od listopada 1942 dowódcą Kedywu Okręgu Warszawa AK. Mianowany majorem służby stałej rozkazem L.96/BP z 1 czerwca 1943. Organizował wiele akcji zbrojnych poczynając w nocy z 7 na 8 października 1942 od głośnej akcji „Wieniec”. Uczestniczył osobiście 23 kwietnia 1943 m.in. w akcji pomocy dla getta warszawskiego („Akcja Getto”), znajdującego się przy ul. Okopowej. Po 6 listopada 1943 został aresztowany, gdy wieczorem szedł do domu przy ul. Polnej 50, a 24 listopada 1943 rozstrzelany w ulicznej egzekucji.
Jego następca Józef Rybicki w sprawozdaniu półrocznym Kedywu Okręgu Warszawa AK za czas od 1 września 1943 do 1 marca 1944 napisał:
Jego imię znajduje się na tablicy pamiątkowej, która została odsłonięta w 1981 w kościele w Wieluniu.
Awanse kapitan – 1939 major – 1 czerwca 1943
Ordery i odznaczenia Srebrny Krzyż Zasługi – 1934
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Służby Zwycięstwu Polski Kategoria:Członkowie Związku Odwetu Kategoria:Ludzie związani z Mierzycami Kategoria:Majorowie saperów II Rzeczypospolitej Kategoria:Obrońcy Warszawy (1939) Kategoria:Ofiary egzekucji ulicznych w Warszawie 1943–1944 Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej Kategoria:Uczestnicy walk odciążających powstanie w getcie warszawskim (1943) Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 1943 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego straceni przez Niemcy nazistowskie