Wielkie Oczy (gmina)

thumb|Granica gminy Wielkie Oczy z rejonem jaworowskim na Ukrainie we wsi Żmijowiska Wielkie Oczy – gmina wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim w pobliżu granicy z Ukrainą.

Za II RP gmina należała do powiatu jaworowskiego w województwie lwowskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie przemyskim.

Siedziba gminy to Wielkie Oczy.

Według danych z 31 grudnia 2019 r. liczba mieszkańców gminy wynosiła 3818.

Historia thumb|Gmina Wielkie Oczy w 1934 roku Początkowo Wielkie Oczy stanowiły wiejską gminę jednostkową, której 1 października 1929 r. nadano miejskie uprawnienia finansowe.

1 sierpnia 1934 r. utworzono gminę zbiorową Wielkie Oczy w powiecie jaworowskim województwa lwowskiego II Rzeczypospolitej, w ramach reformy na podstawie ustawy scaleniowej, z dotychczasowych gmin wiejskich: Boża Wola, Czaplaki, Fehlbach, Kobylnica Ruska, Kobylnica Wołoska, Przedbórze, Ruda Kochanowska, Ruda Krakowiecka, Skolin, Świdnica, Wielkie Oczy, Wólka Żmijowska i Żmijowiska.

W latach 1939–1941 zniesiona, będąc okupowana przez ZSRR, gdzie nie funkcjonowały gminy zbiorowe (vide rejon krakowiecki)Смерека Б. (2020). ЛЬВІВСЬКА ОБЛАСТЬ (1939-1959 рр.): адміністративний та демографічний довідник. Львів: НАЦІОНАЛЬНА АКАДЕМІЯ НАУК УКРАЇНИ..

W 1941 roku reaktywowana na skutek wojny niemiecko-radzieckiej, po zajęciu obszaru przez władze hitlerowskie. Gmina weszła w skład powiatu lwowskiego (Kreishauptmannschaft Lemberg), należącego do dystryktu Galicja w Generalnym Gubernatorstwie, gdzie została zmodyfikowana. W porównaniu ze stanem sprzed wojny gminę zmniejszono o gromady Czaplaki, Przedbórze, Ruda Krakowiecka i Świdnica na rzecz nowej gminy Krakowiec, jednak zwiększono o gromady Drohomyśl, Kłonice, Lipina, Lipowiec, Nahaczów, Poruby i Wilcza Góra, które przed wojną należały do gminy Nahaczów. Ludność gminy w 1943 roku wynosiła 12.623Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG.

Po II wojnie światowej obszar gminy został przedzielony granicą państwową. Większa część gminy pozostała w Polsce, przez co gmina została utrzymana.. Przyłączono ją do powiatu lubaczowskiego w nowo utworzonym woj. rzeszowskim. Wschodnie wsie gminy zostały włączone do Ukraińskiej SRR (Boża Wola, Przedbórze, Ruda Kochanowska, Ruda Krakowiecka i Świdnica)Українська РСР: Адміністративно-територіальний поділ: на 1 вересня 1946 року. Українське видавництво політичної літератури, Київ (1947)..

Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin. Z jej obszaru powstały gromady Kobylnica Wołoska i Wielkie OczyUchwała Nr 26/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu lubaczowskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 18 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 30 listopada 1954 r., Nr. 11, Poz. 41). Gromada Kobylnica Wołoska należała w latach 1954–61 do krótkotrwałego powiatu radymniańskiego.

Gminę Wielkie Oczy przywrócono 1 stycznia 1973 roku po reaktywowaniu gmin. W jej skład weszło 10 sołectwUchwała Nr XVIII/56/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie rzeszowskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 1972, Nr 16, Poz. 193).. W porównaniu ze stanem z 1954 roku gmina powiększyła się o sołectwa Bihale, Łukawiec i Majdan Lipowiecki, należące w latach 1949–54 do gminy Dąbków, a przed 1949 do gminy Lubaczów. Ponadto Majdan Lipowiecki należał w latach 1934–39 do gromady Lipowiec w gminie Nahaczów w powiecie jaworowskim.

Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Wielkie Oczy ma obszar 146,49 km², w tym: użytki rolne: 44% użytki leśne: 45%

Gmina stanowi 11,2% powierzchni powiatu.

Demografia Dane z 31 grudnia 2014: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 3886 100 1973 50,8 1913 49,2gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 26,7 13,6 13,1

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Wielkie Oczy w 2014 roku

Sołectwa Bihale, Kobylnica Ruska, Kobylnica Wołoska, Łukawiec, Majdan Lipowiecki, Potok Jaworowski, Skolin, Wielkie Oczy, Wólka Żmijowska, ŻmijowiskaBIP gminy, sołectwa.

Sąsiednie gminy Laszki (p. jarosławski), Lubaczów, Oleszyce, Radymno. Gmina sąsiaduje z Ukrainą.

Przypisy

Bibliografia Raport o stanie Gminy Wielkie Oczy za 2020 r.