Czerniewice – gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim.
Siedziba gminy jest wieś Czerniewice.
Położenie Gmina Czerniewice leży w północno-wschodniej części województwa łódzkiego przy międzynarodowej drodze szybkiego ruchu E67 Warszawa – Katowice (tzw. Gierkówce), ok. 80 km na południowy zachód od stolicy.
Ludność Na terenie gminy Czerniewice znajduje się 35 wsi. Według danych z 2026r gminę zamieszkiwały 4782 osoby.
Dane z 2026r: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni jednostka osób % osób % osób % populacja 4782 100 2375 49,5 2407 50,5 gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 37,4 18,5 18,8
Na terenie gminy znajdują się: Zespół Szkół i Przedszkola (w skład którego wchodzą: przedszkole, szkoła podstawowa w Czerniewicach), szkoła podstawowa w Lipiu, Gminna Biblioteka Publiczna, Gminny Ośrodek Kultury, Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej, Komisariat Policji i jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej: w Chociwiu, Czerniewicach i Strzemesznie.
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Czerniewice w 2014 roku
Powierzchnia thumb|250px|Łąki i stawy w pobliżu wsi Krzemienica thumb|250px|Łąki w pobliżu wsi Strzemeszna Gmina Czerniewice zajmuje obszar 127,73 km², w tym: użytki rolne: 66% powierzchni ogólnej gminy użytki leśne: 28% powierzchni ogólnej gminy
Gmina stanowi 12,45% powierzchni powiatu.
Obszar gminy Czerniewice jest równinny, z niewielkimi wzniesieniami. Na terenie gminy Czerniewice znajdują się głównie pola uprawne, oraz łąki (te ostatnie zwłaszcza w pobliżu rzek), a także niewielkie lasy i zagajniki. W południowej części gminy znajdują się większe obszary leśne. Przez teren gminy przepływa rzeka Krzemionka, będąca dopływem Rawki. W okolicach Wielkiej Woli ma źródła mniejsza rzeczka – Luboczanka uchodząca do Pilicy, do której wpada także inny strumień płynący przez obszar gminy – Gać.
Historia Najwcześniejsze ślady osadnictwa w rejonie Czerniewic pochodzą sprzed ok. 12 tysięcy lat. Już w III/IV tys. p.n.e. obszar dzisiejszej gminy, w pobliżu dzisiejszej wsi Zubki Duże był zamieszkiwany przez ludność rolniczą, która wytworzyła tzw. kulturę pucharów lejkowatych. Najwcześniejsza wzmianka pisana o samych Czerniewicach pochodzi z roku 1396. W 1413 r. w osadzie powstała parafia. Wieś Czerniewice wielokrotnie zmieniała właściciela; pierwszym znanym jej posiadaczem był niejaki Andrzej Rzeszotko. Wśród wielu pozostałych właścicieli miejscowości należy wymienić Aleksandra Feliksa Lipskiego, władającego wsią w poł. XVII w., którego herb jest obecnie herbem gminy i samych Czerniewic. Położenie gminy ta terenie szlaku wiodącego z Małopolski na Mazowsze powodowało, iż obszary te często doświadczały przemarszów wojsk i działań wojennych. M.in. w czasie potopu szwedzkiego, 24 sierpnia 1656 r. przy drodze z Czerniewic do Lipia rozegrała się bitwa pomiędzy wojskami polskimi dowodzonymi przez Stefana Czarnieckiego a wojskami szwedzkimi. W jej wyniku zwycięskie oddziały polskie odzyskały część zrabowanych przez Szwedów w Krakowie dóbr. Drugim skutkiem bitwy, istotniejszym dla rozwoju obszaru dzisiejszej gminy było spalenie w trakcie potyczki wsi: Czerniewic, Lipia, Strzemeszny. Po wojnie zostały one odbudowane. Na terenie gminy walki toczyły się także w okresie powstania styczniowego.
Gmina Czerniewice została utworzona w pocz. XIX w. przez namiestnika carskiego, gen. Józefa Zajączka.
W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie piotrkowskim.
Gospodarka Czerniewice to typowa gmina rolnicza, grunty orne stanowią 68% jej powierzchni. Klasa gleb jest raczej niska. Ponadto spore znaczenie ma prowadzona na obszarze gminy gospodarka leśna. Na terenie gminy Czerniewice istnieje także drobny przemysł związany z rolnictwem: piekarnie, młyny, gorzelnie i olejarnia. Pewne znaczenie ma także hodowla zwierząt: na terenie gminy znajduje się kilka ferm drobiarskich i ubojnia drobiu, a także gospodarstwo rybackie. Poza tym w gminie znajdują się cegielnie i tartaki, oraz powiązane z nimi firmy murarskie i stolarskie, a także pewna liczba firm handlowo-usługowych, zwłaszcza związanych z krawiectwem. W samych Czerniewicach działa zakład wytwarzający elementy domów drewnianych. Bliskość drogi szybkiego ruchu stwarza możliwości także dla branży motoryzacyjnej: na terenie gminy działa kilka firm motoryzacyjnych i stacje paliw.
Zabytki thumb|250px|Kościół pw. św. Małgorzaty w Czerniewicach thumb|250px|Kościół pw. św. Jakuba Apostoła w Krzemienicy Czerniewice: Drewniany kościół pw. św. Małgorzaty z I poł. XV w. (najstarszy zachowany drewniany kościół w woj. łódzkim), z obrazami z XVII i XVIII w. oraz stojąca obok drewniana dzwonnica z XVIII w. Zbiorowa mogiła powstańców z 1863 r. na cmentarzu parafialnym. Krzemienica Murowany kościół pw. św. Jakuba Apostoła z 1598 r., zbudowany w stylu gotycko – renesansowym. Kapiczka przydrożna z 1635 r. (przy drodze do Lipia) Chociw Klasycystyczny dwór drewniany z XVIII/XIX w. oraz park. Studzianki Murowany zespół dworski z 1843 r. zbudowany w stylu (późno-) klasycystycznym. Podkonice Kapliczka przydrożna z początku XIX w. z figurą św. Jana Nepomucena
Miejscowości w gminie Wsie będące sołectwami Annopol Duży, Annów, Chociw, Chociwek, Czerniewice (dwa sołectwa: wieś i Osiedle Skarpa), Dąbrówka, Gaj, Krzemienica, Lechów, Lipie, Mała Wola, Nowa Strzemeszna, Nowe Studzianki, Paulinów, Podkonice Duże, Podkonice Miejskie, Podkońska Wola, Stanisławów Lipski, Stanisławów Studziński, Strzemeszna, Strzemeszna Pierwsza, Studzianki, Teodozjów, Turobów, Wale, Wielka Wola, Wólka Jagielczyńska, Zubki Duże, Zubki Małe
Wsie niebędące sołectwami Annopol Mały, Dzielnica, Józefów, Paulinów, Podkonice Małe, Zagóry
Kolonia Helenów
Sąsiednie gminy BudziszewiceGranica między gminami Budziszewice a Czerniewice w zależności od dokładności rejestrów kartograficznych jest równa szerokości leśnej drogi, lub też sprowadza się do 1 punktu i wraz z gminami Lubochnia i Żelechlinek tworzy czwórstyk.Państwowy Rejestr Granic, Cielądz, Inowłódz, Lubochnia, Rawa Mazowiecka, Rzeczyca, Żelechlinek
Zobacz też Czerniewice, Krzemienica, Chociw, Lipie
Przypisy