Chojnice – gmina wiejska w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim.
Siedziba gminy to Chojnice.
Według danych z 31 grudnia 2019 gminę zamieszkiwało 18 826 osób.
Gmina należy do Stowarzyszenia Gmin Przyjaznych Energii OdnawialnejStowarzyszenie Gmin Przyjaznych Energii Odnawialnej – oficjalna strona oraz do Stowarzyszenia Samorządów Posiadających na Swoim Terenie Parki Narodowe i Krajobrazowe.
Historia Gmina zbiorowa Chojnice została utworzona 1 sierpnia 1934 roku w powiecie chojnickim w woj. pomorskim z dotychczasowych jednostkowych gmin wiejskich: Angowice, Charzykowy (główna część), Chojniczki, Ciechocin, Doręgowice, Gockowice, Granowo, Jerzmionki, Kłodawa (główna część), Krojanty, Lichnowy, Moszczenica, Niwy, Nowa Czerkiew Królewska (główna część), Nowawieś, Nowydwór, Ogorzeliny, Ostrowite, Silno, Sławęcin i Sternowo oraz z obszarów dworskich: Blumfeld, Cołdanki, Jarcewo, Jeziorki, Kamionka, Krojanty, Nowa Czerkiew Szlachecka, Racławki, Szynfeld, Zamarte, Zbeniny, Rytel (część) i Bachorz (część).
Po wybuchu wojny gmina Chojnice (pod nazwą Landgemeinde Konitz) znalazła się pod administracją niemiecką. Należała do powiatu Konitz w rejencji gdańskiej w prowincji Gdańsk-Prusy ZachodnieAmtsbezirk Konitz-Land.
24 października 1940 wyodrębniono z niej gminę Charzykowy (Amtsbezirk Müskendorf), składającą się gromad: Groß Kladau, Jesiorken (Rosengrenz), Klein Konitz, Krojanten, Müskendorf, Zandersdorf i Zbenin), po czym gmina Chojnice (już pod nazwą (Amtsbezirk Konitz-Land) składała się z 20 gromad: Annafelde, Blumfelde, Bonstetten, Deutsch Cekzin (Dützenfließ), Döringsdorf, Frankenhagen, Görsdorf, Götzendorf, Granau, Groß Paglau, Harmsdorf, Hennigsdorf, Königlich Neukirch, Lichnau, Mosnitz, Neuhof (Heideneuhof), Osterwick, Schlagenthin, Schönfeld i Sternau.
1 kwietnia 1944 zniesiono dotychczasowe gminy Chojnice i Charzykowy, tworząc z nich nową gminę Chojnice (Amtsbezirk Konitz-Land), oprócz gromad Königsneukirch i Sternau z dawnej gminy Chojnice oraz gromady Rosengrenz ze zniesionej gminy Charzykowy, które włączono do gminy Rytel (Amtsbezirk Rittel); równocześnie z gminy Chojnice wyłączono gromady Döringsdorf, Dützenfließ, Frankenhagen, Görsdorf, Götzendorf, Granau, Harmsdorf, Heideneuhof, Lichnau, Osterwick i Schlagenthin, tworząc z nich nową gminę Ostrowite.
1 października 1944 do gminy Chojnice przyłączono gromady Großkornlage, Holzmühl, Kelpchen, Sichts, Zechlau i Zieroldshagen ze zniesionej gminy Konarzyny (Amtsbezirk Großkornlage), której pozostały obszar złożył się na powstanie Truppenübungsplatz Westpreußen.
Po wojnie zniesiono zmiany wprowadzone przez okupanta. Gmina Chojnice zachowała przynależność administracyjną choć 6 lipca 1950 roku zmieniono nazwę woj. pomorskiego na bydgoskie. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 25 gromad: Angowice, Chojniczki, Ciechocin, Doręgowice, Gockowice, Granowo, Jerzmionki, Kłodawa, Krojanty, Lichnowy, Moszczenica, Nierzychowice, Niwy, Nowa Czerkiew, Nowawieś, Nowydwór, Ogorzeliny, Ostrowite, Pawłowo, Silno, Sławęcin, Zamarte i ZbeninyWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.
1 stycznia 1950 część obszaru gminy Chojnice włączono do gminy Rytel i do Chojnic.
Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin. Z obszaru gminy Chojnice powstało 10 gromad: Angowice, Charzykowy, Doręgowice, Nowacerkiew, Ogorzeliny, Ostrowite, Pawłowo, Silno, Sławęcin i ZbeninyUchwała Nr 24/5 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu chojnickiego; w ramach Zarządzenia Nr 9 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z 18 listopada 1954 w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z 5 października 1954 dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 12, Poz. 63), które utrzymały się różnie długo do kolejnej reformy administracyjnej.
Gminę Chojnice przywrócono ponownie 1 stycznia 1973 rokuUchwała Nr XVIII/88/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie bydgoskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 9 grudnia 1972 r., Nr. 17, Poz. 200) po reaktywowaniu gmin w Polsce. 15 stycznia 1976 do gminy Chojnice przyłączono części zniesionych gmin Ogorzeliny i Rytel.
W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie bydgoskim.
Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Chojnice ma obszar 458,34 km², w tym: użytki rolne: 49% użytki leśne: 38%
Gmina stanowi 33,6% powierzchni powiatu.
Ochrona przyrody Park Narodowy „Bory Tucholskie” Rezerwat przyrody Jezioro Małe Łowne Zaborski Park Krajobrazowy
Demografia Dane z 2017 roku: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 18931 100 900149,4910350,6gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 41 20,3 20,7
Miejscowości Miejscowości podstawowe oraz ich integralne części w administracji gminy wiejskiej Chojnice.Identyfikator SIMCNazwa miejscowościRodzaj miejscowościMiejscowość podstawowaPołożenie geograficzne 0081330Angowicewieś 0081659BabilonosadaKopernica 1014085BachorzeosadaCharzykowy 0081369Bachorzeosada leśnaCharzykowy 0081820Białe BłotoosadaLotyń 0081665BorneosadaKopernica 0082200Burdychowoczęść wsiSilno 0081346Charzykowywieś 0082305Chociński Młynwieś 0081441ChojnatyosadaChojnaty 0081458Chojniczkiwieś 0081470Ciechocinwieś 0081487Ciechocin Drugiczęść wsiCiechocin 0081493Ciechocin Pierwszyczęść wsiCiechocin 0081984CołdankiosadaNowy Dwór 0081501Czartołomiewieś 0081518Doręgowicewieś 0082311Drzewiczosada leśnaSwornegacie 0081381Funkaosada leśnaCharzykowy 0081530Gockowicewieś 0081553Granowowieś 1014091Jabłonkakolonia wsiKrojanty 0081837JakubowoosadaLotyń 0081576Jarcewowieś 0081607JasnowokoloniaKłodawa 0081760JasnowokoloniaKruszka 0081777Jeziorkiwieś 0081398JózefowoosadaCharzykowy 0081524KamionkaosadaDoręgowice 0082328KamionkaosadaSwornegacie 0081910KarolewoosadaNieżychowice 0081731Klawkowowieś 0082452Klosnowowieś 0081613Kłodawaosada leśnaKłodawa 0081582Kłodawawieś 0081620KłodawkaosadaKłodawa 0082334KokoszkakoloniaSwornegacie 0081642Kopernicawieś 1014100Krojantyosada leśnaKrojanty 0081688Krojantywieś 0081754Kruszkawieś 0082340KulkiosadaSwornegacie 1014116KurczewoosadaSwornegacie 0081783Lichnowywieś 0081790Lichnowy Drugieczęść wsiLichnowy 0081808Lichnowy Pierwszeczęść wsiLichnowy 0082179Lipienicewieś 0082251Lisia Góraczęść wsiSławęcin 0081814Lotyńwieś 0081406ŁukomieosadaCharzykowy 0082357Małe Swornegaciewieś 0082363Małe ZaniekoloniaSwornegacie 0082038MelanowoosadaOgorzeliny 0082044MelanówekosadaOgorzeliny 0081866Moszczenicawieś 0082073Na Górachczęść wsiOstrowite 0082216Nad Strugączęść wsiSilno 0082009Nad Szosączęść wsiOgorzeliny 0081843NicponiekoloniaLotyń 0081889Nieżychowicewieś 0081949Nowa Cerkiewwieś 0081895Nowe Nieżychowiceczęść wsiNieżychowice 1063072Nowe Ostrowitewieś 0081961Nowy Dwórwieś 0081872Nowy Światczęść wsiMoszczenica 0081547ObjezierzekoloniaGockowice 0081990Ogorzelinywieś 0082067Ostrowitewieś 0082370OwinkosadaSwornegacie 0082110Pawłowowieś 0082156Pawłówkowieś 0082162Pawłówko Drugieczęść wsiPawłówko 0082386PłęsnoosadaSwornegacie 0082268Pod Ciechocinczęść wsiSławęcin 0082127Pod Czerskczęść wsiPawłowo 0082015Pod Dąbrówkęczęść wsiOgorzeliny 0082222Pod Dworzecczęść wsiSilno 0082239Pod Gockowiceczęść wsiSilno 0081694Pod Kolejczęść wsiKrojanty 0081978Pod Lasemczęść wsiNowy Dwór 0082274Pod Obrowoczęść wsiSławęcin 0082280Pod Ostrowiteczęść wsiSławęcin 0081702Pod Pawłowoczęść wsiKrojanty 0082080Pod Silnoczęść wsiOstrowite 0082021Pod Sławęcinczęść wsiOgorzeliny 0082133Pod Tucholeczęść wsiPawłowo 0081412PomockoloniaCharzykowy 0082469Powałkiosada leśnaZbeniny 0081636Powałkiwieś 0081599Rabusiewoczęść wsiKłodawa 0082185Racławkiwieś 1014122Rocołyczęść wsiKopernica 0082392SepiotkoloniaSwornegacie 0082191Silnowieś 0082245Sławęcinwieś 0081903Stare Nieżychowiceczęść wsiNieżychowice 0081429Stary MłynosadaCharzykowy 0081850Sternowowieś 1014139StrużkaosadaSwornegacie 0081671StyporcosadaKopernica 0082297Swornegaciewieś 0081955Szlachetna Nowa CerkiewkoloniaNowa Cerkiew 0082400ŚluzaosadaSwornegacie 0081926TopoleosadaNieżychowice 0082417WączoskoloniaSwornegacie 0082423Wielkie ZaniekoloniaSwornegacie 0081932WładysławekosadaNieżychowice 0081435WolnośćkoloniaCharzykowy 0081719Wybudowania Krojanckieczęść wsiKrojanty 0082096Wybudowania Ostrowickieczęść wsiOstrowite 0081464Wybudowanie Chojnickieczęść wsiChojniczki 0081560Wybudowanie Granowskieczęść wsiGranowo 0082140Za Kolejączęść wsiPawłowo 0081352Zaciszeczęść wsiCharzykowy 0082446Zbeninywieś 0082430ZbrzycaosadaSwornegacie Źródła: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (xls), oraz , Zbiory danych państwowego rejestru nazw geograficznych thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Chojnice w 2014 roku
Sołectwa W skład gminy wchodzi 35 sołectw: Angowice, Charzykowy, Chojniczki, Ciechocin, Chojnaty, Czartołomie-Jarcewo, Doręgowice, Funka, Gockowice-Objezierze, Granowo, Klawkowo, Klosnowo, Kopernica, Krojanty, Kruszka, Kłodawa, Lichnowy, Lotyń, Małe Swornegacie, Moszczenica, Nieżychowice, Nowa Cerkiew, Nowe Ostrowite, Nowy Dwór-Cołdanki, Ogorzeliny, Ostrowite, Pawłowo, Pawłówko, Powałki, Racławki, Silno, Sławęcin, Swornegacie, Topole, ZbeninyBIP gminy, sołectwa
Sąsiednie gminy Chojnice (miasto), Brusy, Czersk, Człuchów, Kamień Krajeński, Kęsowo, Konarzyny, Lipnica, Tuchola
Przypisy