Jules Germain Cloquet (ur. 18 grudnia 1790 w Paryżu, zm. 23 lutego 1883 tamże) – francuski lekarz, anatom i chirurg, pionier chirurgii przepuklinowej i autor szczegółowych opisów anatomicznych.
Życiorys Jules Germain Cloquet pochodził z rodziny lekarskiej. Jego starszy brat Hippolyte Cloquet (1787-1840) był również lekarzem i anatomem, a bratanek Ernest Cloquet (1818-1855) został osobistym lekarzem szacha Persji Mohammad Szah Kadżar.
Początkowo pracował jako uczeń w warsztacie swojego ojca Jean Baptiste Antoine, który był rysownikiem i grawerem. Studiował początkowo nauki przyrodnicze w Rouen, ale w 1810 przybył do Paryża, by poświęcić się medycynie. Już w następnym roku został preparatorem anatomii w szkole medycznej, a w 1815 prosektorem na wydziale. W 1817 uzyskał stopień doktora medycyny z rozprawą o przepuklinach brzusznych, w której opisał około 300 przypadków. Tego samego roku otrzymał nagrodę Académie des sciences za traktat, który został opublikowany dopiero sześć lat później.
W 1819 objął stanowisko chirurga adiunkta w szpitalu św. Ludwika. W 1821 roku został jednym z pierwszych członków wybranych do Académie Nationale de Médecine w Paryżu. W 1824 otrzymał nominację na profesora agregowanego chirurgii, a w 1831 na profesora patologii chirurgicznej na Wydziale Medycznym w Paryżu, a w 1834 także chirurgii klinicznej. W 1836 został wybrany honorowym członkiem Royal College of Surgeons w Irlandii. W latach 1841–1842 musiał zrezygnować ze wszystkich praktycznych działań ze względu na stan zdrowia. W 1851 został mianowany chirurgiem konsultantem cesarza Napoleona III, a w 1855 członkiem Académie des sciences.
Dokonania Anatomia i chirurgia przepuklinowa Cloquet zasłynął przede wszystkim jako ekspert w zakresie chirurgii przepuklin. Jego rozprawa doktorska z 1817 roku zatytułowana Recherches Anatomiques sur les Hernies de l’Abdomen (Badania anatomiczne nad przepuklinami brzucha) opisywała lokalizacje, w których najczęściej występują przepukliny pachwinowe i udowe w odniesieniu do mięśnia dźwigacza, otrzewnej i naczyń nasiennych.
Jego nazwisko utrwaliło się w nomenklaturze anatomicznej w czterech terminach: Przepuklina Cloqueta – przepuklina kanału udowego Przegroda Cloqueta – błoniasta struktura ograniczająca pierścień u podstawy kanału udowego Gruczoł Cloqueta – małe węzły chłonne w kanale udowym Kanał Cloqueta – pozostałość embrionalnej tętnicy szklistej w gałce ocznej
Chirurgia w znieczuleniu hipnotycznym 12 kwietnia 1829 roku Jules Germain Cloquet przeprowadził we Francji pierwszą udokumentowaną operację chirurgiczną w znieczuleniu hipnotycznym (magnetyzm), usuwając guz piersi 64-letniej pacjentce. Operacja trwała 10–12 minut, podczas której pacjentka nie wykazywała oznak dyskomfortu. Pozostawała w stanie mesmerycznym przez dwa dni, a po przebudzeniu nie miała żadnych wspomnień z operacji.
Twórczość artystyczna i dydaktyczna Cloquet był utalentowanym artystą, co znalazło odzwierciedlenie w jego najsłynniejszym dziele Anatomie de l’homme (Anatomia człowieka), w którym ponad 500 z około 1300 ilustracji sporządził osobiście. To monumentalne dzieło pięciotomowe zajęło prawie dziesięć lat na ukończenie (1821-1831). Szkolenie w zakresie tworzenia modeli woskowych wymagało od niego rozległej wiedzy z zakresu anatomii, fizjologii i patologii, którą zdobył jako uczeń Achille’a-Cléophasa Flauberta, ojca słynnego pisarza Gustave Flauberta.
Cloquet zreformował kształcenie teoretyczne poprzez wykorzystanie obrazów i preparatów. Jego wykłady zostały zebrane i opublikowane przez Dominique-Jean Larrey. Jego prace były wykorzystywane w polskiej literaturze medycznej XIX wieku.
Był wynalazcą kilku narzędzi chirurgicznych, w tym kleszczy do tętnic i urządzenia do usuwania ciał obcych. Interesował się również alternatywnymi praktykami medycznymi, takimi jak magnetyzm zwierzęcy i akupunktura.
Przypisy
Kategoria:Francuscy chirurdzy Kategoria:Francuscy anatomowie Kategoria:Urodzeni w 1790 Kategoria:Zmarli w 1883 Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu