Osuwisko Szklarki – osuwisko gruntu w masywie Maślanej Góry w Beskidzie Niskim, na terenie wsi Szymbark. Największe historyczne osuwisko w całych polskich Karpatach.W. Krukar, S. Kryciński: op. cit., s. 250
Osuwisko powstało na południowo-wschodnim stoku Maślanej Góry w 1784 r. Ponowne ożywienie osuwiska miało miejsce w 1913 r., kiedy po katastrofalnych opadach zwały ziemi i skał spływały przez kilka miesięcy w dolinę potoku Szklarka. Górna krawędź niszy osuwiskowej znajduje się nieco poniżej linii grzbietu, łączącego wierzchołek Maślanej Góry ze szczytem Jeleniej Góry. Poniżej opis osuwiska autorstwa Adama Wójcika z 1959 r.:
Kolejne ruchy masowe na osuwisku miały miejsce po długotrwałych deszczach w czerwcu 1974 r. Do dziś nie jest ono całkowicie ustabilizowane: po dłuższych opadach pojawiają się na jego powierzchni liczne źródła i wysięki wody, a w zagłębieniach malutkie stawki. Powierzchnia osuwiska wynosi ok. 48 ha, a grubość osuniętej warstwy sięga 9 m.Lipszyc Jan Bazyl, Rygielski Janusz: 7 dni w Górach Grybowskich. Przewodnik turystyczny, Wydawnictwo PTTK "Kraj", Warszawa-Kraków 1986, Część gruntów, odsłoniętych w wyniku zsuwów, zarasta już ponownie roślinnością.
Osuwisko w literaturze przedmiotu Jako pierwszy wspomniał tutejsze osuwisko zaledwie w dwa lata po jego powstaniu geograf Ewaryst Andrzej Kuropatnicki przy opisie Szymbarku w swym dziele pt. „Geografia albo dokładne opisanie Królestw Galicji Lodomerii”. Ewaryst Andrzej Kuropatnicki: Geografia albo dokładne opisanie Królestw Galicji Lodomerii, Przemyśl 1786, II wydanie Lwów 1858, reprint wydania z 1858 r.: Muzeum Okręgowe w Krośnie, Krosno 1998 Analizę osuwiska w Szymbarku i innych beskidzkich osuwisk powstałych w 1913 r. opracował i opublikował w 1917 r. geograf Ludomir Sawicki w studium pt. „Osuwiska ziemne w Szymbarku i inne zsuwy powstałe w r. 1913 w Galicyi Zachodniej”Ludomir Sawicki: Osuwiska ziemne w Szymbarku i inne zsuwy powstałe w r. 1913 w Galicyi Zachodniej, Akademia Umiejętności, Kraków 1917, Biblioteka Nauk Przyrodniczych, II 1386, s. 227-313 (+ tablice). Później zajmowali się nim m.in. geologowie Henryk TeisseyreHenryk Teisseyre: Materiały do znajomości osuwisk w niektórych okolicach Karpat i Podkarpacia, w: „Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego” R. 12, str. 135-193, Kraków 1936 i Bohdan Świderski. Popularne podsumowanie informacji o osuwiskach we wschodniej części polskich Karpat przedstawił Adam Wójcik w artykule pt. „Osuwiska ziemi w Beskidzie Niskim i w Bieszczadach”.
Zwiedzanie Z zielono znakowanego szlaku turystycznego biegnącego grzbietem Maślanej Góry można jedynie zobaczyć górną krawędź osuwiska. Ok. 300 m na wschód od szczytu odgałęzia się od niego szlak znakowany biało-niebieskimi kwadratami, który schodzi wzdłuż osuwiska w dół dolinki Szklarki i sprowadza do doliny Ropy i szosy Grybów-Gorlice w dolnej części Szymbarku zwanej Łęgi. W górnej części, po lewej stronie tego szlaku, w odległości kilkudziesięciu metrów widoczne jest jeziorko „Morskie Oko”.
Bibliografia Beskid Niski. Mapa turystyczna 1:50 000, wyd. Compass, Kraków 2004, ; Krukar Wojciech, Kryciński Stanisław, Luboński Paweł, Olszański Tadeusz A. i in.: Beskid Niski. Przewodnik, wyd. II poprawione i aktualizowane, Oficyna Wydawnicza "Rewasz", Pruszków 2002, ; Krygowski Władysław: Beskid Niski, Pogórze Ciężkowickie (część wschodnia) i Pogórze Strzyżowsko-Dynowskie (część zachodnia), wyd. II poprawione i uzupełnione, wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1977. Wójcik Adam: Osuwiska ziemi w Beskidzie Niskim i w Bieszczadach, w: „Wierchy” R. 27 (1958), wyd. Kraków 1959, s. 189-194.
Przypisy
Kategoria:Topografia Beskidu Niskiego