Alpenverein Südtirol (akronim AVS) – najważniejsze stowarzyszenie niemiecko- i ladyńsko-języcznej ludności Południowego Tyrolu o charakterze alpinistycznym i turystycznym, istniejące oficjalnie od 1946 roku, o korzeniach sięgających II połowy XIX wieku.
Alpenverein Südtirol posiada ponad 57 421 tysięcy członków (dane na dzień 30 września 2011) skupionych w 32 oddziałach oraz 58 sekcjach lokalnych. Siedzibą centrali organizacji jest miasto Bozen w Południowym Tyrolu. Oficjalnymi językami organizacji są: niemiecki i ladyński.
Alpenverein Südtirol jest członkiem UIAA oraz ARC. Posiadanie jego ważnej legitymacji uprawnia do uzyskania zniżek za noclegi w alpejskich schroniskach będących własnością Österreichischer Alpenverein (ÖAV), Deutscher Alpenverein (DAV), Club Alpino Italiano (CAI), Club Alpin Suisse (CAS), Club Alpin Français (CAF) oraz kilku innych, mniejszych organizacji alpinistycznych.
Zadania i cele Oprócz zadań typowo górskich, jak utrzymywanie i remontowanie schronisk, konserwacja szlaków, organizacja wycieczek górskich, szkolenie i egzaminowanie przewodników Alpenverein Südtirol podtrzymuje i promuje kulturę i sztukę alpejską oraz języki, tradycje i obyczaje panujące w Południowym Tyrolu. Realizacja potrzeb i celów kulturalnych AVS prowadzona jest poprzez:
Prowadzenie Muzeum Alpejskiego, Gromadzenie i udostępnianie zbiorów Biblioteki Alpejskiej, Prowadzenie Archiwum Górskiego, Publikowanie własnych opracowań dotyczących terenów górskich, Organizowanie wystaw, wykładów i spotkań, Organizowanie masowych spotkań i imprez o charakterze kulturalnym.
Historia Przed I wojną światową pochodzący z Południowego Tyrolu turyści i alpiniści skupieni byli w oddziałach i sekcjach Deutscher und Österreichischer Alpenverein (DuÖAV). Pierwsze południowotyrolskie oddziały tej organizacji powstały w Bozen oraz w miasteczku Niederdorf w dolinie Pustertal w roku 1869. W 1910 roku istniało już 15 oddziałów DuÖAV na terenie Południowego Tyrolu. Oddziały te zainicjowały budowę 19 schronisk górskich, wyznakowały setki szlaków oraz prowadziły szkolenie przewodników.
Po I wojnie światowej, w wyniku Traktatu w San Germain cały Południowy Tyrol znalazł się w granicach Włoch. Po dojściu faszystów do władzy nastąpiła intensywna italianizacja Południowego Tyrolu. Zlikwidowano wówczas w 1923 roku oddziały DuÖAV w drodze administracyjnej, a ich majątek (w tym schroniska górskie) przekazano włoskiemu Club Alpino Italiano.
Pod koniec 1945 roku władze alianckie sprawujące tymczasową administrację na Włochami zezwoliły na powstanie stowarzyszenia górskiego skupiającego niemiecką i ladyńską ludność Południowego Tyrolu. Jednakże sprawy organizacyjne przeciągnęły się około pół roku. Oficjalne spotkanie organizacyjne, na którym utworzono Alpenverein Südtirol odbyło się 14 czerwca w Bozen.
Mimo oficjalnego zezwolenia na istnienie demokratyczne już władze włoskie niechętnie patrzyły na AVS, traktując go niekiedy jako organizację podejrzaną. Nie zwrócono też dawnego majątku AVS przejętego przez CAI.
Po wprowadzeniu w życie Statutu Autonomicznego Prowincji Bozen zwanego krótko Pakietem i wprowadzeniu w Południowym Tyrolu pełnej dwujęzyczności, a w pewnych gminach nawet trójęzyczności AVS zaczął odzyskiwać niewielką część majątku dawnego DuÖAV. Obecnie od wielu lat toczy się sprawa związana z rewindykacją ważnego schroniska Payer Hütte pod Ortlerem.
Na przełomie XX i XXI wieku Alpenverein Südtirol rozpoczął proces digitalizacji szlaków górskich istniejących w Południowym Tyrolu. Od 2007 roku wszystkie szlaki są dostępne w systemie GPS.
Oddziały AVS Centrala Bozen Oddział Ahrntal Oddział Brixen Oddział Bruneck Oddział Drei Zinnen Oddział Etschtal Oddział Gröden Oddział Hochpustertal Oddział Innerulten Oddział Kaltern Oddział Klausen Oddział Laas Oddział Lana Oddział Latsch Oddział Mals Oddział Martell Oddział Meran Oddział Olang Oddział Passeier Oddział Prad Oddział Sand In Taufers Oddział Schlanders Oddział Schlern Oddział St. Martin Oddział St. Pankraz Oddział St. Pauls Oddział Sterzing Oddział Ulten Oddział Unterland Oddział Untervinschgau Oddział Villnöss Oddział Welschnofen
Literatura
Boensch A., et al., (1969): Festschrift zur Hundertjahrfeier der Sektion Bozen im Alpenverein 1869-1969, Verlag der Sektion Bozen im Alpenverein, Bozen. Boensch A., et al., (1970): 100 Jahre Sektion Meran im Alpenverein 1870-1970, Poetzelberger, Meran. AVS, (1975): Bergsteigen und Wandern um Brixen. Festschrift zur Hundertjahrfeier der Sektion Brixen im Alpenverein 1875-1975, Athesia, Bozen. Mengin R., (2001): Die Anfänge des deutschen und österreichischen Alpenvereins in Süd- und Welschtirol – eine Vereinsgeschichte am Beispiel der Sektionen Bozen, Meran und Trient im Vergleich von 1869 bis 1920, Universität Innsbruck, Innsbruck. Kammerer H., (2009): Schutzhütten in Südtirol: Schutzhütten des Alpenvereins Südtirol „AVS”, Club Alpino Italiano „CAI” und private Schutzhütten, Tappeiner, Lana. DAV, ÖAV, AVS, et al., (2001): Berg heil! – Alpenverein und Bergsteigen 1918-1945, Böhlau, Köln – Wien.
Linki zewnętrzne Strona oficjalna stowarzyszenia Alpenverein Südtirol
Kategoria:Niemieckie organizacje turystyczne