Droga ekspresowa 60 (hebr. כביש 60) – droga krajowa biegnąca przez prawie cały Izrael, od położonego na pustyni Negew miasta Beer Szewa przez terytorium Autonomii Palestyńskiej do miasta Nazaret na północy Izraela. Droga jest nazywana Drogą Patriarchów, ponieważ prowadzi przez miejsca związane z życiem i działalnością biblijnych patriarchów.
Przebieg Droga nr 60 biegnie południkowo z południa na północ, od położonego na pustyni Negew miasta Beer Szewa przez terytorium Autonomii Palestyńskiej do miasta Nazaret w Galilei.
Droga Hebronu Swój początek bierze w mieście Beer Szewa, na skrzyżowaniu z drogą nr 25 i drogą nr 406. Jadąc drogą nr 25 na północny zachód dojeżdża się do portu lotniczego Beer Szewa, lub na południowy wschód do węzła drogowego z drogą ekspresową nr 40 i dalej do miejscowości Segew-Szalom. Natomiast droga nr 406 przebiega przez centrum miasta i umożliwia wyjechanie na południe do strefy przemysłowej i drogi ekspresowej nr 40, lub na północ także do drogi ekspresowej nr 40. Natomiast droga nr 60 kieruje się na północny wschód i jako dwupasmowa droga prowadzi przez strefę przemysłową do skupiska dużych centrów handlowych położonych w południowo-wschodniej części Beer Szewy. Przy wylocie z miasta przejeżdża wiaduktem nad linią kolejową i dociera do węzła drogowego Brygady Negew z drogą ekspresową nr 40, która pełni tutaj funkcję wschodniej obwodnicy Beer Szewy. Można tutaj zjechać w kierunku południowo-wschodnim do miejscowości Tel Szewa. Droga nr 60 kieruje się dalej na północny wschód i po około kilometrze dociera do miejscowości Omer. 3,5 km dalej jest skrzyżowanie ze zjazdem do położonej na południu arabskiej wioski Umm Batin. Następnie mija się rozproszoną zabudowę wioski al-Sajid i dojeżdża do skrzyżowania Szoket z drogą nr 31. Jadąc nią na południowy wschód dojeżdża się do miejscowości Chura, lub jadąc na północny zachód do miejscowości Lakija. Po kolejnych 2 km dojeżdża się do miejscowości Metar i kibucu Keramim. Kilometr dalej jest skrzyżowanie z drogą prowadzącą na północ do religijnej wioski Sansana. Kawałek dalej jest mur bezpieczeństwa oddzielający terytorium Izraela od Autonomii Palestyńskiej. Jest tutaj przejście graniczne Metar. Na terytorium Izraela nie mogą wjeżdżać samochody z zielonymi tablicami rejestracyjnymi (palestyńskie).
Autonomia Palestyńska Po przekroczeniu granicy wjeżdża się na terytorium Autonomii Palestyńskiej. Przed zawarciem w 1993 roku Porozumienia z Oslo, Palestyńczycy żyli pod izraelską administracją i mogli swobodnie podróżować po drogach Judei i Samarii. Później jednak Palestyńczycy przejęli administrację i odpowiedzialność za bezpieczeństwo w dużych miastach arabskich położonych na tym obszarze. Izrael odpowiadał ze sferę bezpieczeństwa obszarów wiejskich i utrzymał administrację nad terenami na których położona są osiedla żydowskie. Aby kontrolować sytuację, Siły Obronne Izraela utworzyły punkty kontrolne na drodze między obszarami, które przeszły pod palestyńską jurysdykcję. Zmieniono wówczas przebieg niektórych odcinków drogi nr 60, tak aby ominąć arabskie miejscowości i uniknąć niepotrzebnych napięć. Te drogi objazdowe nazywane są bajpasami. Kwestią sporną pozostaje dostępność ludności arabskiej do tych odcinków drogi. Na pewno ich budowa poprawiła bezpieczeństwo żydowskiej komunikacji i odciążyła zatłoczone centra arabskich obszarów miejskich. Niezaprzeczalnym minusem pozostają utrudnienia w komunikacji arabskiej.
Bajpas Az-Zahirija Pierwszy odcinek drogi nr 60 na terytoriach palestyńskich jest nazywany bajpasem miasta Az-Zahirija. W okresach arabskich zamieszek na tym odcinku nie mogą poruszać się palestyńskie samochody z zielonymi tablicami. Wówczas do ruchu dopuszczone są tylko samochody zarejestrowane w Izraelu (żółte tablice). W normalnej sytuacji Palestyńczycy mogą korzystać z tej drogi. Zaraz po przekroczeniu przejścia granicznego znajduje się rondo, z którego w kierunku północnym odchodzi droga prowadząca do osiedla żydowskiego Tene Omarim. Natomiast droga nr 60 wykręca bardziej na wschód i przez 2,5 km biegnie wzdłuż muru bezpieczeństwa, aby następnie zagłębić się między wzgórza wyżyny Judejskiej. Po 10 km dojeżdża się do strefy przemysłowej osiedla żydowskiego Szima i placówki osadniczej Micpe Esztemo’a. W kierunku wschodnim odchodzi tutaj droga nr 317 prowadząca do osiedla Suseja. Jadąc dalej drogą nr 60 na północ, dojeżdża się po 3,5 km do skrzyżowania z drogą prowadzącą na wschód do miasta As-Samu. Około 400 metrów dalej jest zjazd do niewielkiej wioski Khirbat al-Simia. Potem mija się po stronie wschodniej kamieniołom, a po zachodniej wieś Rabud, aby dojechać do osiedla żydowskiego Otni’el.
Droga Otni’el-Chaggaj Drugi odcinek drogi nr 60 na terytoriach palestyńskich jest nazywany Drogą Otni’el-Chagaj, ponieważ łączy ona dwa osiedla żydowskie o tej nazwie. Jest to obszar o intensywnej, aczkolwiek wiejskiej i mocno rozproszonej, zabudowie arabskiej. Wynikają stąd liczne trudności bezpieczeństwa dla żydowskiej komunikacji. Dochodzi tutaj do licznych przypadków ataków na żydowskie samochody i autobusy. Wymusza to na izraelskich siłach bezpieczeństwa nieustanne patrolowanie tego odcinka drogi. W okresach arabskich zamieszek na tym odcinku nie mogą poruszać się palestyńskie samochody z zielonymi tablicami. Wówczas do ruchu dopuszczone są tylko samochody zarejestrowane w Izraelu (żółte tablice). W normalnej sytuacji Palestyńczycy mogą korzystać z tej drogi. Kawałek za osiedlem Otni’el jest zjazd do położonej na zachodzie arabskiej wioski Khursa, a następnie wioski Karma. W odległości 2 km dalej jest wieś Dejr Razih, a po 600 metrach skrzyżowanie z drogą prowadzącą na zachód do wsi Tarrama. Potem droga zjeżdża do niewielkiej doliny, w której jest skrzyżowanie z możliwością zjechania na północny zachód do miasta Dura, lub na południowy wschód do wsi Hadab al-Fawwar i obozu uchodźców palestyńskich Fawwar. Cztery kilometry dalej jest osiedle żydowskie Bet Chaggaj.
Bajpas Hebronu W obszarze arabskiego miasta Hebron droga nr 60 spełnia funkcję południowej i wschodniej obwodnicy dla żydowskiej komunikacji. W okresach arabskich zamieszek na tym odcinku nie mogą poruszać się palestyńskie samochody z zielonymi tablicami. Wówczas do ruchu dopuszczone są tylko samochody zarejestrowane w Izraelu (żółte tablice). W normalnej sytuacji Palestyńczycy mogą korzystać z tej drogi. Przy osiedlu żydowskim Bet Chaggaj odchodzi droga na północ do centrum Hebronu, natomiast droga nr 60 wykręca na wschód, omijając miasto. Po ponad 2 km mija się położona na południe od drogi wieś Kalqas i dojeżdża do skrzyżowania z drogą prowadzącą na północ do Grobowca Patriarchów (Makpela) w Hebronie. Kawałek dalej jest skrzyżowanie z drogą nr 356, która prowadzi na południe do wsi Hureiz. Droga nr 60 w miejscu tym wykręca na północ i po kilometrze dociera do skrzyżowania z drogą prowadzącą na wschód do miasta Bani Naim. Następnie dojeżdża się do zjazdów do położonego na zachodzie miasteczka Kirjat Arba. Po stronie wschodniej mijane są wioski al-Uddeisa i Ad-Duwwara. Potem droga wykręca łukiem na zachód i dociera do skrzyżowania z drogą nr 35 prowadzącą na zachód do miasta Halhul i północnych dzielnic Hebronu.
Bajpas Halhul Na północ od Hebronu droga nr 60 wykręca na północ i omija bajpasem miasto Halhul. W okresach arabskich zamieszek na tym odcinku nie mogą poruszać się palestyńskie samochody z zielonymi tablicami. Wówczas do ruchu dopuszczone są tylko samochody zarejestrowane w Izraelu (żółte tablice). W normalnej sytuacji Palestyńczycy mogą korzystać z tej drogi. Jest tutaj położone na wschodzie wieś Asz-Szujuch, a kawałek dalej skrzyżowanie z drogą nr 3517. Prowadzi ona na zachód do miasta Halhul i na wschód do miejscowości Sa'ir. Trzy kilometry dalej dojeżdża się do drogi zjazdowej na zachód do osiedla żydowskiego Karme Cur.
Droga Halhul-Arrub Kolejny odcinek drogi nr 60 jest nazywany Drogą Halhul-Arrub. W okresach arabskich zamieszek na tym odcinku nie mogą poruszać się palestyńskie samochody z zielonymi tablicami. Wówczas do ruchu dopuszczone są tylko samochody zarejestrowane w Izraelu (żółte tablice). W normalnej sytuacji Palestyńczycy mogą korzystać z tej drogi. Kawałek za osiedlem żydowskim Karme Cur jest arabska miejscowość Bajt Ummar i obóz uchodźców al-Arrub.
Droga Gusz Kilka kilometrów na północ od obozu uchodźców al-Arrub, droga nr 60 dociera do bloku osiedli żydowskich Gusz Ecjon. Obszar bloku osiedli jest częściowo otoczony murem bezpieczeństwa (jest on nadal rozbudowywany). W okresach arabskich zamieszek na tym odcinku nie mogą poruszać się palestyńskie samochody z zielonymi tablicami. Wówczas do ruchu dopuszczone są tylko samochody zarejestrowane w Izraelu (żółte tablice). W normalnej sytuacji Palestyńczycy mogą korzystać z tej drogi. Przy wjeździe do bloku jest położone rondo z drogą nr 367, która prowadzi na zachód do osiedli Allon Szewut, Kefar Ecjon, Bat Ajin, Rosz Curim, Gewa’ot i dalej do przejścia granicznego z Izraelem. Natomiast lokalna droga prowadzi z ronda do położonego na wschodzie osiedla Migdal Oz. Przy rondzie jest położona strefa komercyjna Tzomet Gush Ecjon. Kawałek dalej dojeżdża się do miejscowości Efrat i skrzyżowania z drogą nr 3157 prowadzącą na wschód do arabskiej wioski Dżurat asz-Szam'a. Kilometr dalej droga nr 60 mija położone na zachodzie osiedle Elazar i dociera do osiedla Newe Danijjel. Trzy kilometry dalej dojeżdża się do skrzyżowania z drogą prowadzącą na północny wschód do miejscowości al-Chadir.
Bajpas Betlejem Kolejny odcinek drogi nr 60 jest nazywany Bajpasem Betlejem. Obowiązują na nim różne przepisy bezpieczeństwa. W obszarze miejscowości al-Chadir dopuszczony jest ruch pojazdów palestyńskich. Prawie trzy kilometry dalej jest skrzyżowanie z drogą nr 375, prowadzącą na zachód do arabskiej miejscowości Husan i żydowskiego miasta Betar Illit. Kilometr dalej na drodze nr 60 jest zjazd do miasta Bajt Dżala. Natomiast dalszy ruch na drodze nr 60 jest ograniczony ze względów bezpieczeństwa antyterrorystycznego. Dalej nie mogą poruszać się palestyńskie samochody z zielonymi tablicami. Do ruchu dopuszczone są tylko samochody zarejestrowane w Izraelu (żółte tablice). Po przejechaniu wojskowego punktu kontrolnego wjeżdża się na Drogę Tuneli. Została ona zaprojektowana specjalnie w celu ominięcia gęsto zamieszkanych arabskich obszarów wokół miasta Betlejem. Ze względów bezpieczeństwa droga jest chroniona przez wysokie betonowe bariery. Pierwszym tunelem jest mający 900 metrów długości tunel Refaim. Umożliwia on bezpieczne przejechanie pod grzbietem wzgórza łączącego arabskie miasto Bajt Dżala z żydowskim osiedlem Har Gillo (jest ono chronione murem bezpieczeństwa). Zaraz po wyjechaniu z tunelu, droga nr 60 przejeżdża mostem o długości 400 metrów nad doliną Walaja. Samochody przejeżdżające mostem są chronione specjalnymi kuloodpornymi barierami z materiałów kompozytowych. Po przejechaniu mostu mija się mur bezpieczeństwa i wjeżdża do tunelu Gilo (250 metrów długości). Kawałek dalej dojeżdża się do osiedla mieszkaniowego Gillo w Jerozolimie.
Jerozolima