Samuel Hugo Bergmann, hebr. שמואל הוגו ברגמן (ur. 25 grudnia 1883 w Pradze, zm. 18 czerwca 1975 w Jerozolimie) – żydowski filozof i pedagog, rektor Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie (1935–1938), intelektualista ruchu syjonistycznego.
Życiorys Dzieciństwo i młodość Bergmann urodził się w rodzinie niemieckich Żydów, 25 grudnia 1883 roku w Pradze, ówcześnie na terenie Austro-Węgier (obecnie Czechy). Studiował filozofię na Uniwersytecie w Pradze i Uniwersytecie w Berlinie. Był uczniem niemieckiego filozofa Franza Brentano. W czasach studenckich Bergmann był aktywny w kręgach syjonistyczno-socjalistycznej organizacji studenckiej Bar Kochba. Następnie ze swoim przyjacielem Franzem Kafką zaangażował się w działalność młodzieżowej organizacji Hapoel Ha-Cair. Pisał artykuły na tematy syjonistyczne, które publikowano w niemieckojęzycznej prasie w Pradze. Opublikował także kilka traktatów filozoficznych. Przyjaźnił się z liberalnym filozofem Felixem Weltsch, pisarzem Maxem Brodem i religioznawcą Martinem Buberem.
Praca zawodowa W latach 1907–1919 Bergmann pracował jako bibliotekarz w Bibliotece Uniwersyteckiej w Pradze. Podczas I wojny światowej służył w austriackiej armii. W 1919 roku na Konferencji pokojowej w Paryżu reprezentował interesy czeskich Żydów. Następnie wyjechał do Londynu, gdzie objął stanowisko głównego sekretarza Departamentu Edukacji i Kultury w Komitecie Wykonawczym Światowej Organizacji Syjonistycznej.
W 1920 roku wyemigrował do Brytyjskiego Mandatu Palestyny. W tym samym roku został mianowany dyrektorem Biblioteki Narodowej w Jerozolimie. Po otwarciu w 1925 roku Uniwersytetu Hebrajskiego została przekształcona w Bibliotekę Narodową i Uniwersytecką. Bergmann pełnił swoje obowiązki do 1935 roku. W tym okresie biblioteka zwiększyła swoje zbiory z 30 tys. do 300 tys. woluminów i przeniosła się do nowej siedziby na Górze Skopus. Bergmann przyłączył się do grupy intelektualistów żydowskich skupionych w organizacji Brit Szalom, która opowiedziała się za utworzeniem autonomii żydowskiej w Palestynie pod brytyjskim panowaniem. Uważał, że rozwiązanie państwa dwu-narodowego będzie najbardziej korzystne dla Żydów i Arabów, zapewniając obydwu stronom równouprawnienie polityczne i obywatelskie. Działał na rzecz zachowania równych warunków życia dla Żydów i Arabów. Był przeciwnikiem radykalnych żydowskich podziemnych organizacji paramilitarnych Irgun i Lechi.
W 1928 roku Bergmann został adiunktem w Katedrze Filozofii na Uniwersytecie Hebrajskim. W 1935 został profesorem filozofii. Był edytorem haseł filozoficznych w Encyclopaedia Hebraica i redaktorem kwartalnika filozoficznego Ijjun. W latach 1935–1938 był rektorem Uniwersytetu Hebrajskiego. W następnych latach zajmował ważne stanowiska w zarządzie uczelni. Jego dwoma głównymi zainteresowaniami były nauka i religia. W języku hebrajskim pisał na temat filozofii Immanuela Kanta, Mojżesza Majmonidesa i innych wielkich myślicieli. W 1954 roku został odznaczony Nagrodą Izraela z dziedziny humanistyki, a w 1974 roku za szczególne zasługi dla społeczeństwa i państwa Izrael.
Zmarł 18 czerwca 1975 roku w Jerozolimie.
Publikacje Das philosophische Werk Bernhard Bolsanos (1909) Bolzanos Beitrag zur philosophischen Grundlegung der Mathematik (1909) Das Unendliche und die Zahl (1913) Die Philosophie Immanuel Kants (1927) Der Kampf um das Kausalgesetz in der jüngsten Physik (1929)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Karola Kategoria:Czescy filozofowie XX wieku Kategoria:Czescy Żydzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Pradze Kategoria:Syjoniści Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Austro-Węgry) Kategoria:Urodzeni w 1883 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Hebrajskiego Kategoria:Zmarli w 1975