Zbigniew Nowak (ur. 5 października 1926 w Wyszkowie, w powiecie dolińskim, zm. 14 lutego 2020 w Warszawie) – generał broni Wojska Polskiego, zastępca szefa Sztabu Generalnego WP (1969–1974), Główny Inspektor Techniki WP (1969–1989), wiceminister obrony narodowej (1976–1989).

Życiorys thumb|240px|Grób gen. Zbigniewa Nowaka na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Syn Józefa i Joanny. 1 maja 1944 wstąpił do WP. Odbył przeszkolenie w Ośrodku Formowania 1 Armii WP w Sumach, następnie skończył szkołę oficerską w Riazaniu. 17 marca 1945 promowany w Krakowie na stopień podporucznika w korpusie oficerów piechoty i wyznaczony na dowódcę plutonu ciężkich karabinów maszynowych w 2 Samodzielnym Batalionie Miotaczy Ognia. Przebył szlak bojowy 1 Armii WP od Pomorza Zachodniego do okolic Berlina (udział w wojnie zakończył 8 maja 1945 40 km na zachód od Berlina). Po wojnie był w stopniu porucznika pomocnikiem szefa sztabu w 2 samodzielnym batalionie miotaczy ognia. Ukończył kurs dowódców pułku Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie i został awansowany do stopnia kapitana (1949). Następnie służył na stanowisku starszego pomocnika w oddziale wyszkolenia i oficera do zleceń Dowództwa Wojsk Lądowych. W latach 1950–1954 studiował w Akademii Obrony Przeciwchemicznej w Moskwie i został inżynierem tej specjalności w stopniu majora. Od 1954 roku służył w Szefostwie Obrony Chemicznej MON. Absolwent wydziałów chemii na Uniwersytecie Warszawskim (inżynier od 1956) i studiów magisterskich na Politechnice Warszawskiej (1966). W 1960 awansowany do stopnia pułkownika. Służył kolejno na stanowiskach szefa sztabu Szefostwa Służby Chemicznej MON (1957–1958), komendanta Ośrodka Badawczego Sprzętu Chemicznego (1958–1964) oraz szefa Wojsk Chemicznych MON (1964–1967).

W październiku 1967 awansowany uchwałą Rady Państwa PRL do stopnia generała brygady. Nominację wręczył w Belwederze przewodniczący Rady Państwa PRL Edward Ochab. W 1969 został zastępcą szefa Sztabu Generalnego i Głównym Inspektorem Planowania i Techniki oraz awansował do stopnia generała dywizji (nominację otrzymał z rąk przewodniczącego Rady Państwa Mariana Spychalskiego). W 1970 roku ukończył Kurs Operacyjno-Strategiczny Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. Woroszyłowa w Moskwie. W 1974 został Głównym Inspektorem Techniki WP. W październiku 1976 roku powołany na stanowisko wiceministra obrony narodowej, które piastował do lipca 1989 r. Jako wiceminister obrony narodowej był odpowiedzialny za pion planowania i techniki wojskowej. W październiku 1977 awansowany uchwałą Rady Państwa PRL do stopnia generała broni. Akt nominacyjny otrzymał z rąk I sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka.

W latach 1970–1989 reprezentował ludowe Wojsko Polskie jako członek Wojskowej Rady Naukowo-Technicznej Dowództwa Zjednoczonych Sił Zbrojnych Państw-Uczestników Układu Warszawskiego oraz członek delegacji Rządu PRL w Wojskowej Komisji Przemysłu Obronnego Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej.

Od 27 września 1947 członek Polskiej Partii Robotniczej, od 15 grudnia 1948 członek PZPR. W latach 1980–1986 zastępca członka KC PZPR. Od sierpnia 1981 wchodził w skład Komisji Nauki i Oświaty Komitetu Centralnego PZPRSkład Komisji Komitetu Centralnego PZPR, "Trybuna Ludu", nr 189, 14 sierpnia 1981, s. 3.. Po odwołaniu w lipcu 1989 ze stanowiska wiceministra obrony narodowej pozostawał w dyspozycji MON. 20 grudnia 1990 w wieku 64 lat został przeniesiony w stan spoczynkuJ. Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990 t. III: M–S, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010, str. 69.

Zmarł w Warszawie i został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera F IV, rząd 8, grób 8). Pogrzeb odbył się bez asysty wojskowejPowązki wciąż dla komunistów.

Życie prywatne Mieszkał w Warszawie. Żonaty, 1 syn, 1 córkaKto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 918.

Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy (1978) Order Sztandaru Pracy II klasy (1968) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1987) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1971) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1965) Krzyż Walecznych (1946) Złoty Krzyż Zasługi (1957) Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Medal „Za udział w walkach o Berlin” Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1973) Srebrny Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” Brązowy Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” Medal Komisji Edukacji Narodowej Złota Odznaka „Za zasługi w ochronie porządku publicznego” Złota Odznaka „Za Zasługi dla Obrony Cywilnej” Złoty Medal „Za zasługi dla Ligi Obrony Kraju” Odznaka Grunwaldzka Złota Honorowa Odznaka PTTK (1968)Honorowe odznaki PTTK na wojskowych mundurach, „Żołnierz Wolności”, nr 303, 21 grudnia 1968, s. 5. Złoty Medal „Za Zasługi w Umacnianiu Przyjaźni PRL-ZSRR” (1987, TPPR)Wojskowy Przegląd Historyczny, nr 3 (121), lipiec - wrzesień 1987, s. 220 Złota odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1977)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 3, 27 lutego 1978, s. 4. Złota odznaka honorowa „Zasłużony dla Warmii i Mazur” (1972)Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, nr 9, 30 czerwca 1972, s. 10. Order Przyjaźni Narodów (1973, ZSRR) Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR) Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR) Odznaka „25 lat Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej” (1970, ZSRR)Jubileuszowe medale dla generałów ludowego Wojska Polskiego, "Żołnierz Wolności", nr 137, 12 czerwca 1970, s. 2. Medal jubileuszowy „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (1975, ZSRR) Medal jubileuszowy „Czterdziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (1985, ZSRR) Medal „Za umacnianie braterstwa broni” (ZSRR) Order Czerwonego Sztandaru (1979, Czechosłowacja)Delegacja ludowego Wojska Polskiego zakończyła wizytę w Czechosłowacji, "Żołnierz Wolności", nr 157, 7 lipca 1979, s. 1. Medal „Za umacnianie Przyjaźni Sił Zbrojnych” III stopnia (1970, CSRS) Medal „Za umacnianie Przyjaźni Sił Zbrojnych” I stopnia (1980, CSRS) Medal „40 lat Wyzwolenia Czechosłowacji przez Armię Radziecką” (1985, CSRS) Medal jubileuszowy „60 lat Sił Zbrojnych ZSRR” Medal 70-lecia Sił Zbrojnych ZSRR (1988) Złoty Medal Braterstwa Broni (Bułgaria) Medal „30-lecia Bułgarskiej Armii Ludowej” (Bułgaria) Medal Braterstwa Broni (1983, Republika Kuby)Wojskowy Przegląd Historyczny, nr 1 (107), styczeń-marzec 1984, str. 231 Medal „30-lecia Rewolucyjnych Sił Zbrojnych” (Kuba, 1987)Kubańskie odznaczenia dla generałów i oficerów WP, "Żołnierz Wolności", nr 101, 2-3 maja 1987, s. 7. Złoty Medal Braterstwa Broni (Węgry) Order Zasługi Wojskowej I klasy (1985, Wietnam)Wietnamskie odznaczenia dla grupy polskich generałów i oficerów [w:] "Trybuna Robotnicza", nr 222, 23 września 1985, s. 2. inne odznaczenia

Wybrane publikacje "Doskonalsza technika — wyższe wymagania jakościowe" /w/ "Żołnierz Wolności, 1978 nr 29 str. 3 "Współpraca naukowo-techniczna synonimem braterstwa broni. 60 rocznica Armii Radzieckiej" /w/ "Żołnierz Wolności" 1978 rocznik 29, nr 42, str. 3 "Rozwój radzieckiego przemysłu obronnego. 60 lat Armii Radzieckiej 1917—1978" /w/ "Wojskowy Przegląd Historyczny" 1977 rocznik 22, nr 4, str. 5-21

Przypisy

Bibliografia

H.P. Kosk – Generalicja polska, tom II, Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, Pruszków 2001. J. Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, t. III: M-S, Toruń 2010, s. 68–70. Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989 Dane z katalogu kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL Biuletynu Informacji Publicznej IPN

Kategoria:Absolwenci Politechniki Warszawskiej Kategoria:Absolwenci Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Generałowie broni ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem za Odrę, Nysę, Bałtyk Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za udział w walkach o Berlin” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za umacnianie braterstwa broni” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni odznaką „Za Zasługi dla Obrony Cywilnej” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Za zasługi w ochronie porządku publicznego” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polacy odznaczeni bułgarskimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Polacy odznaczeni czechosłowackimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Przyjaźni Narodów Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Zmarli w 2020 Kategoria:Wiceministrowie obrony narodowej 1945–1989 Kategoria:Zastępcy członków Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni medalem „Za Zasługi dla Ligi Obrony Kraju”