Doktryna (ang. doctrine, z łac. doctrīna – „wykształcenie; nauka, sztuka, teoria”) – wyznawany w określonym czasie system zasad, poglądów i twierdzeń właściwy dla danej dziedziny. Pojęcie jest używane m.in. w odniesieniu do religii, polityki, prawa, ekonomii i wojskowości.

Zakres pojęcia Doktryna jest ujmowana jako system zasad, poglądów i twierdzeń właściwy dla danej dziedziny. W języku polityki i nauk społecznych bywa przedstawiana jako poziom pośredni między ideologią a programem politycznym: jest bardziej szczegółowa i konkretna niż ideologia, natomiast program polityczny stanowi jej praktyczną postać dostosowaną do aktualnych okoliczności.

W prawoznawstwie doktryna prawa, określana także jako doktryna prawnicza, odnosi się do poglądów przedstawicieli nauki prawa wyrażanych w piśmiennictwie prawniczym. Nie stanowi źródła prawa ani autorytatywnej wykładni, lecz może oddziaływać na argumentację prawniczą i orzecznictwo jako punkt odniesienia przy interpretacji prawa.

W ekonomii termin jest używany w odniesieniu do systemów poglądów i koncepcji dotyczących zjawisk gospodarczych. Doktryny ekonomiczne są omawiane w ramach historii myśli ekonomicznej, która opisuje rozwój idei, teorii i nurtów ekonomicznych od starożytności do współczesności; w takim ujęciu wskazywane są m.in. merkantylizm, fizjokratyzm i inne nurty myśli ekonomicznej.

W religioznawstwie i teologii doktryna oznacza teoretyczny składnik nauczania religijnego oraz jego oficjalnie dopuszczalną wykładnię. Dogmat jest w tym ujęciu pojęciem węższym i może oznaczać podstawową zasadę uznawaną za istotną dla danej wspólnoty wierzących.

W wojskowości oznacza zestaw podstawowych zasad, którymi siły zbrojne kierują się przy realizacji celów bezpieczeństwa narodowego. Może obejmować zasady, procedury, taktykę i techniki stosowane w organizacji, szkoleniu oraz prowadzeniu działań.

Przykładowe doktryny doktryna polityczna doktryna polityki zagranicznej doktryna precedensu doktryna religijna doktryna wojenna doktryna wojskowa doktryna prawa – jurysprudencja

Zobacz też

doktrynalizm indoktrynacja idea ideologia

Przypisy

Kategoria:Ideologie